Hướng tới tái cấu trúc hiệu quả

Tái cấu trúc nền kinh tế có thể ví như chuyển nền kinh tế từ trạng thái A trong hiện tại sang một trạng thái B tốt hơn, theo một đường chuyển động tối ưu, an toàn được thiết kế cho các bên liên quan cùng hợp sức tham gia. Việc xác định rõ ràng trạng thái A và B là rất cần thiết để có thể thiết kế được quỹ đạo vận động thích hợp và vận dụng những phương pháp đúng đắn cần thiết.

Nếu không làm rõ được thc trng thì không th có bài thuc đúng và nếu không xác đnh c th, rõ ràng nhng tiêu chí ca trng thái B cn đt được thì rt có th s có nhiu phát biu v “tái cơ cu” chung chung mà ni dung không rõ, không xác đnh c th được mc đích, yêu cu. Khi y rt có th chúng ta s rơi vào mt mê hn trn tn kém, trong khi hai yêu cu khc phc “tư duy nhim kỳ” và “li ích nhóm” chưa chc đã đt được.

 

Khác bit vi thông l và đánh giá quc tế

Nếu như trong khoa hc t nhiên, vic xác đnh mt trng thái có tiêu chí rõ ràng là mt hot đng thun túy khoa hc ch cn đến mt phương pháp lun thích hp, thì trong kinh tế hc vic xác đnh chính xác trng thái A và thiết kế được trng thái B luôn đng chm đến li ích ca nhng bên tham gia và hoàn toàn không là mt vn đ thun túy hc thut.

 

Trong điu kin thông tin không công khai minh bch, tiêu chun áp dng khác so vi chun mc quc tế, vic phân tích chính xác thc trng A tr thành mt vn đ nan gii, “ông nói gà, bà nói vt”. Hãy th xét hai ví d sau đây đ thy mt phn ca vn đ.

So sánh con s bi chi ngân sách mà Vit Nam công b so vi con s ngân hàng Phát trin châu Á ước lượng, ta thy sai s có lúc lên đến 30%. 

Theo cách gii thích ca B Tài chính thì có khác bit là do cách đnh nghĩa bi chi ngân sách khác nhau, nhưng điu này tht khó hiu, khi mà trong xu thế hi nhp quc tế ngày càng sâu rng và chúng ta luôn hô hào ci cách hành chính đ đt đến chun mc quc tế, thì riêng lĩnh vc thu chi ngân sách – có th nói là lĩnh vc qun lý va quan trng nht sát sườn nht, va vô cùng nhy cm – thì cách tính toán ca chúng ta li không ging ai.

T l n xu ca h thng ngân hàng thương mi được ngân hàng Nhà nước công b ngày 6.12.2011 là 3%, vi kch bn xu nht cũng dưới <5% cho cui năm 2011, trong khi t chc xếp hng tín dng quc tế Fitch t tháng 6.2011 đã công b t l n xu là 13% mà phía Vit Nam không có bình lun gì.

Trong khi Vit Nam vn khng đnh “kinh tế Nhà nước có vai trò ch đo”, thì quan đim ca đi din Qu Tin t Quc tế ti Vit Nam Sanjay Kalra li phn ánh: “Doanh nghip Nhà nước đã tr thành gánh nng cho nn kinh tế. H s dng phn ln tín dng cho nn kinh tế mà gi đã khan hiếm, đu tư trong nhiu trường hp không hiu qu và n ca doanh nghip Nhà nước đã ph bóng đen lên h thng tài chính và nim tin th trường”. Nếu như vy thì tái cu trúc doanh nghip Nhà nước s đi đến đâu? Và như vy liu gii pháp nào khc phc được các yếu kém trong qun lý doanh nghip Nhà nước mà ví d đin hình là Vinashin?

Điu cũng cn làm rõ là vì sao mà nn kinh tế li rơi vào trng thái A, ai đã đưa nn kinh tế đến trng thái đó và cn làm gì đ tránh lp li điu này mt ln na sau khi đã tái cu trúc.

Nhng ví d như vy có th còn được tiếp tc dn ra cho nhiu lĩnh vc khác cũng đang cn được đánh giá, xem xét li.

Cn xem xét tham kho các ý kiến đc lp trước khi tiến hành

Rt khó mong đi nhng người đang hưởng li t trng thái A s t phanh phui tt c nhng yếu kém ca chính mình đ phi sa đi, vì không ai d gì t vác đá ghè chân mình.

Vì vy, đ thc hin điu Tng Bí thư đòi hi ti bế mc Hi ngh ln th 3 Ban Chp hành Trung ương Đng là “nhìn thng vào s tht, xem xét vn đ mt cách khách quan, khoa hc”, yêu cu đu tiên là phi lp ra mt nhóm đánh giá đc lp, đưa kết qu đánh giá, phân tích ra công khai, xin ý kiến công lun rng rãi đ trình Trung ương và Quc hi xem xét.

Nếu không làm được như vy thì ngay vic đánh giá đúng thc trng s khó có th chính xác, vic tìm nguyên nhân và quy trách nhim li càng xa vi hơn.

Trong bi cnh tranh ti tranh sáng do thiếu nhng quan đim nhìn nhn, đánh giá đa chiu, chúng ta đã vi vàng lao vào trin khai tái cu trúc thì khó lòng đem li hiu qu như mong mun. Đơn c như gn đây, báo chí đang sôi ni đưa tin v tái cu trúc ngân hàng và ba ngân hàng đu tiên đã được tái cu trúc vi s tham gia ca ngân hàng Đu tư và Phát trin ca Nhà nước là BIDV trong khi chưa h xác đnh được nhng tiêu chí trng thái B cn đt được s như thế nào, mô hình qun lý, giám sát s ra sao.

Vn phi tiếp tc xác đnh li vai trò ca Nhà nước

Đánh giá v nguyên nhân dn đến tình hình hin nay, Tng Bí thư Nguyn Phú Trng trong bài phát biu bế mc ca mình đã ch ra khá tường minh: “Nguyên nhân khách quan là do tác đng ca khng hong tài chính, suy thoái kinh tế toàn cu; nguyên nhân ch quan là do nhng yếu kém ca ni ti nn kinh tế vi mô hình tăng trưởng và cơ cu kinh tế lc hu, kém hiu qu, tích t kéo dài t lâu chm được khc phc và do nhng hn chế, khuyết đim trong lãnh đo, qun lý, điu hành ca các cp, các ngành, đc bit là trong điu hành chính sách tin t, tài khóa; qun lý quy hoch, đu tư đt đai, tài nguyên, bt đng sn…  

Rõ ràng rng mun tái cu trúc ba lĩnh vc ưu tiên, trng yếu trên, không th không” tái cu trúc” toàn b b máy ca Chính ph, qun lý, chính sách t Trung ương đến đa phương như Tng Bí thư Nguyn Phú Trng đã nêu lên trên đây. Và nhim v tái cu trúc này còn khó khăn, nan gii hơn rt nhiu so vi ba lĩnh vc trên, trước hết vì nó chưa h được quyết đnh mt cách tường minh trong các quyết đnh chính thc.

Đ qun lý mt nn kinh tế đã hi nhp sâu vào nn kinh tế thế gii, Nhà nước cn phi điu chnh chc năng ca mình, không th va đá bóng li va thi còi, va kinh doanh li va qun lý, va ôm đm nhng vic s v, vt v mà vn rt quan liêu, xa dân và xa thc tế. Nhà nước phi làm tt chc năng t chc hot đng nn kinh tế, lái thuyn ch không th va chèo, va lái, có khi ham chèo, b lng lái thuyn. Quyn lc Nhà nước phi được giám sát, Chính ph phi có trách nhim gii trình trước dân thì công cuc tái cơ cu kinh tế mi đt được tiến b mong mun.

 

Trong khi người dân đang phi vt ln vi lm phát cao 18% – mt loi thuế vô hình đánh trên đu mi người dùng tin Vit Nam -, lãi sut ngân hàng lên đến mc nght th 26%/năm, hàng hóa tn kho lên đến mc k lc, tiêu dùng dân cư xung đến mc thp nht trong nhiu năm qua, 48.000 doanh nghip đã lâm vào phá sn và hàng chc ngàn doanh nghip khác phi tm thi dng hot đng v.v. thì phát biu bế mc Hi ngh ln th 3 Ban Chp hành Trung ương Đng ca Tng Bí thư Nguyn Phú Trng ngày 10.10.2011 đã lóe lên mt tia hy vng v li thoát ra khi tình trng này.

Vi tinh thn nhìn thng vào s tht, xem xét vn đ mt cách khách quan, khoa hc, Tng Bí thư đã xác đnh yêu cu: “đi mi mô hình tăng trưởng và cơ cu li nn kinh tế theo hướng nâng cao cht lượng, hiu qu, sc cnh tranh”. Đc bit, Tng Bí thư đã ch ra ba lĩnh vc ưu tiên cn tái cơ cu là: “tái cu trúc đu tư vi trng tâm là đu tư công”, “cơ cu li th trường tài chính vi trng tâm là tái cu trúc h thng ngân hàng thương mi, các t chc tài chính” và “ tái cu trúc doanh nghip Nhà nước mà trng tâm là các tp đoàn, tng công ty Nhà nước”. Tng Bí thư cũng ch rõ phi khc phc “tư duy nhim kỳ” và “li ích nhóm” trong đu tư công trong chiến lược, quy hoch, kế hoch và chính sách đu tư. Đó là nhng đnh hướng và tư tưởng chính sách quan trng, đúng đn rt cn được nghiên cu c th hóa thành nhng phương án, kế hoch hành đng đ t chc thc hin.

 

 

 

Tìm địa điểm Trường
Gọi trực tiếp
Chat Facebook
Chat Zalo

[flipbook id="1"]