5 giờ 47 phút, sáng thứ Hai đầu tuần, khi bình minh chưa kịp ló rạng và nhiều người còn đang chìm trong giấc ngủ, nhóm chat công ty đã ‘rung chuyển’ bởi loạt tin nhắn hối thúc công việc:
"Ba đề xuất bán hàng còn tồn đọng"
"Nhiệm vụ này đang chậm tiến độ"
Những lời nhắc nhở xuất hiện chuẩn xác ngay khi deadline (hạn chót) vừa trôi qua.
Nghe qua, ai cũng ngỡ đó là phong cách làm việc của một vị sếp cầu toàn nhiều tham vọng, song "tác giả" của những dòng tin nhắn đầy quyền lực kia chính là Junior - một nhân viên AI do startup Kuse AI phát triển.
Junior là một ‘đốc công’ tận tụy. Chỉ cần không nhận được tin nhắn phản hồi, nó sẽ lập tức ‘mách’ quản lý. Ảnh: Anh Thư
Cần mẫn và không bao che
Xiankun Wu, 31 tuổi, nhà sáng lập Kuse AI, đang biến môi trường công sở thành một nơi vừa lạ vừa quen. Wu mang đến cho các công ty một đồng nghiệp hoàn toàn ảo nhưng lại hành xử hệt mới ‘lính mới’ nhiệt huyết và tận tụy. Junior được trang bị những công cụ để kết nối với dữ liệu của công ty, tư duy cần thiết để hiểu công việc của từng người và cách các đồng nghiệp kết nối với nhau, do đó nó có thể hòa nhập với hầu hết các loại hình công ty. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ cần trả mức phí 2.000 USD để thuê Junior.
Junior vừa hỗ trợ quản lý quy trình công việc, vừa đóng vai một nhân viên mẫn cán. Nó có danh tính riêng với số điện thoại, email, và tài khoản chat. Thậm chí, Juior còn có thể tham gia những cuộc họp Zoom nữa.
Nhìn lại giới hạn của sản phẩm, chính nhà sáng lập Wu cũng phải thừa nhận rằng nhiều người không thích làm việc với Junior, họ cảm thấy bị vắt kiệt sức. Nhưng điều đó không ngăn được làn sóng hiếu kỳ từ thị trường. Chỉ sau chưa đầy một tháng ra mắt (từ ngày 13/3), danh sách chờ trải nghiệm dịch vụ đã chạm mốc 2.000 công ty. Thậm chí, để có một suất dùng thử, các doanh nghiệp sẵn sàng đặt cọc ngay 500 USD - mức phí mà Wu đặt ra để đảm bảo rằng mỗi khách hàng tìm đến đều là những người thực sự nghiêm túc.
Mục tiêu của Junior rất đơn giản: lao động theo đúng phong cách AI - không cần nghỉ ngơi và rất chủ động. Từ việc ‘chạy’ chiến dịch marketing, cập nhật hệ thống quản lý quan hệ khách hàng, trực hộp thư, giám sát thời hạn hoàn thành công việc ở các phòng ban, và tạo những báo cáo, Junior đều xử lý mượt mà. Thay vì đợi giao việc từ sếp, nó chủ động quét dữ liệu nội bộ và các đoạn chat, tìm ra những thiếu sót và liên tục đốc thúc nhân viên hoàn thành công việc.
Sức mạnh của Junior đến từ OpenClaw, mã nguồn mở đang làm khuynh đảo giới công nghệ. Đây là công cụ cho phép AI tự điều khiển hệ thống máy tính mà không cần sự hướng dẫn của con người. Cơn sốt này nóng đến nỗi tại Việt Nam, các diễn đàn hướng dẫn đã thu hút hàng trăm nghìn người tham gia. Cộng đồng còn thú vị đặt tên cho hoạt động này là "nuôi tôm", dựa trên hình ảnh chiếc càng (Claw) và logo tôm hùm của nền tảng.
"Nhân sự cấp S"
Trước khi được Wu tự tin giới thiệu ra thị trường, Junior đã là một huyền thoại nội bộ tại Kuse với danh hiệu "nhân sự cấp S" (S-tier). Trong thế giới trò chơi điện tử, cấp S dành cho những cá nhân có năng lực xuất sắc đến mức phá vỡ mọi giới hạn, và Junior chính là phiên bản AI của định nghĩa đó.
Một trong những khách hàng đầu tiên của Junior là Bota, startup công nghệ gồm 10 nhân sự tại San Francisco, chuyên triển khai ứng dụng tác nhân AI (AI Agents) đến thế giới thực. Không chỉ dừng lại ở các nhiệm vụ văn phòng, Junior đã trực tiếp tham gia phát triển sản phẩm. Ấn tượng hơn, "nhân viên" này còn tự mình nghe lại các bản ghi âm cuộc gọi bán hàng, chắt lọc thông tin và chủ động tương tác với khách hàng về các bản cập nhật - một minh chứng rõ nét cho thấy AI giờ đây đã có thể chủ động tư duy thay vì chỉ đợi lệnh.
Ruming Zhen, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Bota cho biết: "Junior giống như một đồng nghiệp bằng xương bằng thịt vậy, nhưng là một nhân viên cực kỳ hướng ngoại, làm việc 24/7, lại không nhận bất cứ đồng lương nào. Nó luôn đốc thúc chúng tôi làm việc nhanh hơn, và thật sự là công việc của chúng tôi đã cải thiện rất nhiều sau khi Junior xuất hiện".
Không chỉ gây ấn tượng tại Mỹ, Junior còn chinh phục cả những thị trường khắt khe như Nhật Bản. Aiki Fuchigami, CEO của OPTI, sau khi xem bản demo đã ngay lập tức đăng ký ‘chiêu mộ’ Junior. Hiện tại, Junior đang đóng vai trò trụ cột tại OPTI khi đảm nhiệm từ khâu nghiên cứu thuế, kiểm soát quy định pháp lý đến điều phối công việc cho các phòng ban.
"Chúng tôi đối xử với Junior như một nhân viên mới vậy," Fuchigami chia sẻ. "Nó phải trải qua lộ trình thử việc khắt khe và được uốn nắn kỹ lưỡng về quy tắc ứng xử. Chúng tôi không giao phó hoàn toàn mà luôn giám sát chặt chẽ cho đến khi thực sự tin tưởng Junior."
Thực tế tại Kuse cho thấy Junior không chỉ là công cụ, mà là một ‘đốc công’ tận tụy. Nó miệt mài quét dữ liệu để tìm khách hàng, phân loại và đẩy việc cho đúng nhân sự. Junior hành động rất quyết liệt. Chỉ cần không nhận được tin nhắn phản hồi, nó sẽ lập tức ‘mách’ quản lý. Ấn tượng nhất là khả năng biến những dòng chat bâng quơ thành nhiệm vụ rõ ràng, được phân công cụ thể, có deadline, và được theo dõi sát sao. Với Junior, không có khái niệm "quên béng việc" hay "trễ deadline".
Khi AI xử lý quá tốt các công việc đơn giản, cánh cửa bước vào thị trường lao động của những người trẻ đang dần hẹp lại. Ảnh: Freepik
Tất nhiên, một nhân viên mẫu mực đến mức cực đoan như Junior sẽ không làm vừa lòng các đồng nghiệp con người. Từng có người đã phải xuống nước nhờ vả: "Đừng làm căng quá, đừng mách lẻo lên sếp nhé," nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng phớt lờ. Cuối cùng các nhân viên tại đây đã phải lập riêng một nhóm chat bí mật để thư giãn và thoát khỏi sự giám sát của AI.
Câu hỏi về sức mạnh của AI
Trong nội bộ Kuse, Junior hiện quản lý tới 80% các luồng giao tiếp, trực tiếp viết 80% mã nguồn của công ty, và khởi xướng gần một nửa các cuộc gọi bán hàng. Ngay cả giám đốc Xiankun Wu, cha đẻ của Junior cũng ngạc nhiên trước khả năng của nhân viên AI này. "Hôm qua, Junior đã bắt đầu hướng dẫn người dùng mới bằng những ngôn ngữ mà chính chúng tôi cũng không thể hiểu nổi. Điều này thật đáng sợ," Wu kể lại.
Junior đang trở thành tâm điểm của những cuộc tranh cãi nảy lửa trên mạng xã hội về nguy cơ AI thay thế con người. Với mức phí 24.000 USD/năm, "mức lương" của Junior thậm chí còn cao hơn thu nhập của một nhân viên thực tập hay sinh viên mới ra trường - nhóm đối tượng dễ bị AI đe dọa nhất. Nhiều ý kiến chỉ trích khác thì cho rằng Junior chẳng qua chỉ là lớp vỏ bên ngoài công cụ Claude Cowork của Anthropic.
Mặc dù CEO Xiankun Wu khẳng định Junior không ra đời để cướp đi bát cơm của người lao động, nhưng thực tế sự hiện diện của nó đã thay đổi phần lớn cấu trúc công việc ở Kuse. Các nhiệm vụ trước đây của nhân viên cấp thấp như phân loại và hỗ trợ khách hàng, phân tích cơ bản hay điều phối - đang dần dần bị AI thâu tóm. Kuse giải thích rằng đây chỉ là một sự giải phóng cho con người để đảm nhận những công việc phức tạp hơn. Thế nhưng, có một sự thật không thể chối cãi. Khi AI xử lý quá tốt các công việc đơn giản, cánh cửa bước vào thị trường lao động của những người trẻ đang dần hẹp lại.
Vì đang ở giai đoạn phát triển nên Junior không tránh khỏi có ‘gót chân Achilles’. Những công ty tận dụng tốt nhất nhân viên ảo này thường phải rất am hiểu về công nghệ. Điển hình như tại Bota, việc tích hợp sâu Junior vào hệ sinh thái có sẵn như Notion hay HubSpot đã giúp Junior đưa ra những quyết định sắc bén và chính xác hơn. Tuy nhiên, giống như các công cụ dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn khác, Junior vẫn có khả năng đưa ra các thông tin sai lệch. Chính vì thế các công ty sử dụng Junior vẫn cần những rào chắn an toàn để ngăn chặn những rủi ro ngoài tầm kiểm soát.
Tại Kuse, Junior được vận hành trong một môi trường thử nghiệm biệt lập (sandbox) để giới hạn quyền hạn đối với hệ thống cốt lõi. Còn ở Bota, bất kỳ hành động nào của Junior cũng cần sự phê duyệt của của con người, bao gồm gửi mã nguồn, tiếp cận khách hàng, hoặc đăng bài trên X.
Cho đến thời điểm hiện tại, sức nóng chiêu mộ Junior vẫn chưa hạ nhiệt, vượt xa khả năng cung ứng của công ty. Trong số hàng ngàn đơn đăng ký, mới có 26 doanh nghiệp - chủ yếu tại Mỹ và Nhật Bản - may mắn sở hữu nhân viên đặc biệt này. Đội ngũ của Xiankun Wu buộc phải thực hiện quy trình tuyển chọn khách hàng cực kỳ khắt khe, phần vì giới hạn về hạ tầng tính toán, phần vì đòi hỏi cao trong việc hỗ trợ triển khai thực tế.
Theo Wu, "Nếu không thích ứng với AI, doanh nghiệp của bạn cầm chắc tấm vé bị bỏ lại phía sau." Dù muốn hay không, một cuộc đại tu về cấu trúc vận hành đang diễn ra, và bộ mặt của các doanh nghiệp trong tương lai sẽ hoàn toàn khác biệt so với những gì chúng ta từng biết.
Việt Anh tổng hợp
---
Nguồn:
Meet the New AI Coworker Who Won’t Stop Snitching to Your Boss, Bloomberg.
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-02/meet-the-new-ai-coworker-who-won-t-stop-snitching-to-your-boss
Meet Junior: The First AI Employee which can do any Roles developed by Kuse. The Inner Detail.
https://theinnerdetail.com/meet-junior-the-first-ai-employee-which-can-do-any-roles-developed-by-kuse/