Nguồn tin của Bloomberg cho biết, hãng sản xuất iPhone đang muốn mua linh kiện bộ nhớ từ hai tập đoàn ChangXin Memory Technologies (CXMT) và Yangtze Memory Technologies (YMTC). Số chip này dự kiến được sử dụng cho các thiết bị Apple bán trên thị trường Trung Quốc. Hiện tại, các bên vẫn đang trong quá trình đàm phán và chưa có quyết định cuối cùng.
Chip nhớ là linh kiện thiết yếu của hệ thống máy tính hiện đại. Dù không trực tiếp thực hiện các phép tính, chúng có nhiệm vụ lưu trữ và truyền dữ liệu đến bộ vi xử lý trung tâm (CPU) - vốn được coi là "bộ não" của thiết bị. Chip nhớ được tích hợp sâu trong điện thoại thông minh, máy chơi game, ô tô, thiết bị điện tử gia dụng và ngày càng được dùng nhiều tại các trung tâm dữ liệu AI.
Các ông lớn công nghệ khi mở rộng hạ tầng AI đều nhanh tay đặt hàng trước phần lớn nguồn cung chip nhớ thông qua các hợp đồng dài hạn và các khoản tạm ứng khổng lồ. Để đáp ứng nhu cầu này, các nhà sản xuất bán dẫn phải chuyển một phần năng lực sản xuất từ chip nhớ DRAM thông thường sang chip nhớ băng thông cao HBM – loại bộ nhớ không thể thiếu trong máy chủ AI. Hệ quả là nguồn cung DRAM cho điện thoại thông minh và máy tính xách tay bị thu hẹp, khiến giá bị đẩy lên cao.
Đợt tăng giá linh kiện mạnh và nhanh chưa từng thấy
Tuần trước, Apple công bố tăng giá đồng loạt các dòng máy Mac, iPad, thiết bị gia đình và kính Vision Pro nhằm bù đắp chi phí linh kiện leo thang. Đại diện hãng cho biết sự bùng nổ quá nhanh của AI là nguyên nhân chính, đồng thời nhấn mạnh Apple "chưa từng thấy đợt tăng giá linh kiện nào mạnh và nhanh đến như vậy".
Chip nhớ LPDDR5X của CXMT, một trong hai nhà sản xuất Trung Quốc được cho là đang đàm phán cung ứng linh kiện cho Apple tại thị trường Trung Quốc. Ảnh: CXMT
Theo ông Tim Cook, Giám đốc điều hành Apple, công ty đã nỗ lực duy trì mức giá ổn định cho khách hàng trước đà tăng giá linh kiện, nhưng hiện tại việc bù đắp chi phí đã không còn khả thi.
Giới phân tích dự báo chiếc iPhone 18 Pro ra mắt vào tháng Chín tới có thể chạm mốc 1.299 USD.
Cùng ngày, Microsoft cũng phải đưa ra quyết định tương tự khi thông báo tăng giá máy chơi game Xbox. Đây là lần tăng giá thứ ba của dòng máy này trong vòng 13 tháng qua, phần lớn cũng do áp lực từ cuộc khủng hoảng chip nhớ.
Nếu thương vụ thành công, danh sách nhà cung cấp chip nhớ của Apple sẽ tăng lên con số 5. Hiện tại, hãng phụ thuộc hoàn toàn vào ba ông lớn gồm Samsung Electronics, SK Hynix (Hàn Quốc) và Micron Technology (Mỹ) để cung ứng linh kiện cho toàn bộ các dòng máy tính và thiết bị di động của mình.
Tuy nhiên, ba đại gia ngành chip này cũng đang hụt hơi trước nhu cầu quá lớn từ thị trường. Cả ba đều đã lên kế hoạch mở rộng nhà xưởng để kịp cung ứng cho các trung tâm dữ liệu AI. Đầu tuần này, Samsung và SK Hynix vừa cam kết chi tổng cộng hơn 880 tỷ USD để xây dựng thêm mỗi bên hai nhà máy mới nhằm tăng tốc công suất. Trong khi đó, Micron cũng công bố kế hoạch rót hàng tỷ USD để mở rộng sản xuất ngay tại Mỹ.
Rủi ro chính trị
Để dọn đường cho thương vụ, ông Cook đã trực tiếp vận động các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump, bao gồm cả Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Cửa hàng Apple tại Thành Đô (Trung Quốc). Ảnh: Unsplash
Theo nguồn tin từ Financial Times, Apple còn tiếp cận cả Bộ Thương mại từ hơn một tháng trước.
Mục tiêu của Apple là giảm thiểu các rủi ro chính trị nếu hợp đồng được ký kết.
Đầu năm nay, cả CXMT và YMTC đều có tên trong danh sách 1260H do Quốc hội ủy quyền cho Bộ Quốc phòng lập ra nhằm giám sát các công ty bị nghi ngờ bắt tay với quân đội Trung Quốc. YMTC bị đưa vào danh sách này từ tháng 1/2024, còn CXMT được bổ sung vào năm 2025.
Tuy không gây ra hậu quả pháp lý ngay lập tức, danh sách 1260H lại là công cụ giúp chính quyền chặn các doanh nghiệp bắt tay với quân đội hay tiếp cận quỹ nghiên cứu Mỹ. Việc bị đưa vào danh sách 1260H còn được xem như lời cảnh báo đối với các nhà đầu tư Mỹ, và là tín hiệu báo trước các biện pháp trừng phạt thương mại.
Do đó, về mặt pháp lý, Apple không cần chính phủ Mỹ cấp phép chính thức để mua chip từ hai đối tác CXMT và YMTC. Tuy nhiên, thương vụ có thể khiến hãng vấp phải sự chỉ trích dữ dội từ các nghị sĩ, nhất là khi căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang.
Apple đã đồng loạt tăng giá các dòng máy Mac, iPad, thiết bị gia đình và kính Vision Pro nhằm bù đắp chi phí linh kiện leo thang. Ảnh: Pexels
Một số quan chức trong chính quyền ông Trump ủng hộ lập trường cứng rắn với Bắc Kinh. Trong đó, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Brian Mast đã lên tiếng phản đối kịch liệt trước viễn cảnh Apple bắt tay với hai nhà sản xuất chip Trung Quốc.
"CXMT và YMTC là các doanh nghiệp quân đội Trung Quốc, là cánh tay giúp chính quyền Trung Quốc hiện đại hóa quân đội và tham vọng thống trị lĩnh vực AI", ông Mast, người đứng đầu ủy ban có thẩm quyền kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, nhận định. Ông cảnh báo việc phê duyệt thỏa thuận này sẽ làm đổ bể hoàn toàn kế hoạch của Tổng thống trong việc bảo mật chuỗi cung ứng và giành chiến thắng ở cuộc đua AI.
Với YMTC, tình hình còn ngặt nghèo hơn. Từ năm 2022, hãng bị đưa vào Danh sách Thực thể (Entity List) của Bộ Thương mại Mỹ, khiến các doanh nghiệp muốn xuất khẩu công nghệ, phần mềm hoặc thiết bị có nguồn gốc từ Mỹ cho YMTC phải xin giấy phép đặc biệt, nhưng những giấy phép này thường bị từ chối. Do đó, khả năng tiếp cận công nghệ và thiết bị tiên tiến của YMTC bị hạn chế đáng kể.
Tác động của Danh sách Thực thể còn lan sang các đối tác thương mại. Trước đó, Apple từng cân nhắc sử dụng chip nhớ của YMTC cho một số mẫu iPhone, nhưng đành phải hủy kế hoạch trước sự phản đối dữ dội từ giới lập pháp Mỹ và trong bối cảnh Washington siết chặt các biện pháp kiểm soát đối với các công ty Trung Quốc.
Lần này, bằng cách giới hạn chỉ sử dụng chip nhớ Trung Quốc cho các thiết bị bán trên thị trường Trung Quốc đại lục, Apple hy vọng sẽ tránh đi vào vết xe đổ và giảm được sức ép từ giới chính trị.
Bộ Thương mại và Bộ Tài chính Mỹ hiện từ chối bình luận về thông tin trên. Đại diện Apple cũng không đưa ra phản hồi.
Hà Trang tổng hợp
---
Nguồn tham khảo:
Apple Seeks to Buy Chinese-Made Memory Chips by Lobbying US, Bloomberg
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-01/apple-seeks-to-buy-chinese-made-memory-chips-with-lobbying-push?
Why the AI Boom Will Make Phones, Cars and Electronics More Expensive, Bloomberg
https://www.bloomberg.com/graphics/2026-ai-boom-memory-chip-shortage/?
Apple seeks approval to buy chips from blacklisted Chinese company, FT reports, Reuters.
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/apple-seeks-approval-buy-chips-blacklisted-chinese-company-ft-reports-2026-06-27/