Bạc Liêu là tỉnh ven biển có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nuôi trồng thủy sản. Được phân chia thành ba vùng mặn - ngọt - lợ, Bạc Liêu có các mô hình nuôi thủy sản chủ lực như mô hình nuôi tôm sú, tôm thẻ, cá kèo, mô hình tôm - lúa,... Trong đó, mô hình tôm – lúa là một trong những mô hình hiệu quả và bền vững.
Tuy nhiên gần đây, mô hình này đang đứng trước những khó khăn ảnh hưởng trực tiếp đến việc sản xuất của bà con trong vùng đất chuyển đổi như dịch bệnh xảy ra thường xuyên, môi trường nước ô nhiễm, nắng nóng, mưa trái mùa...
Nhằm tìm đối tượng nuôi mới phù hợp trong mô hình tôm – lúa, Sở KH&CN Bạc Liêu đã triển khai đề tài "Đánh giá hiệu quả mô hình nuôi cá kèo kết hợp với lúa tại vùng sản xuất tôm - lúa huyện Phước Long". Trung tâm Dịch vụ Kỹ thuật Nông nghiệp huyện Phước Long là đơn vị chủ trì thực hiện.
Cá kèo có thịt thơm ngon, giá trị dinh dưỡng cao, được người tiêu dùng ưa thích. Với đặc tính của loài ăn tạp, cá kèo có thể sống trong ao, hồ, kênh, mương nước lợ và được nuôi tại các ao nuôi tôm, ruộng muối...
Đề tài đã triển khai xây dựng mô hình nuôi cá kèo kết hợp trồng lúa tại huyện Phước Long với diện tích 1,2 ha.
Nhóm thực hiện đề tài cho biết, do cá kèo là loài cá ăn mặt nước, cần bao lưới kín ao nuôi để tránh các loại săn mồi như chim, cò, cũng như tránh cá thoát ra ngoài. Nhiệt độ thích hợp cho cá kèo phát triển được xác định nằm trong khoảng từ 27,1- 28,9oC, độ pH của ao nuôi khoảng 7,5 - 8,3.
Bên cạnh đó, trong quá trình trồng lúa, cần tiến hành phòng trừ kịp thời các đối tượng dịch hại - bao gồm rầy nâu ở giai đoạn lúa trổ đòng và bệnh đạo ôn lá khi lúa được 40-50 ngày - bằng thuốc sinh học và bón phân hữu cơ để không gây hại cho cá.
Thức ăn cho cá kèo tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trong ruộng lúa (phù du động thực vật, rong tảo, mùn bã hữu cơ,...) và bổ sung thêm thức ăn công nghiệp.
 |
Cá kèo nuôi trong ruộng lúa cho năng suất cao. Ảnh: NNC |
Kết quả thực hiện cho thấy, tỷ lệ sống của cá kèo đạt 40,8%, năng suất đạt 680 kg/ha, năng suất lúa đạt 6,9 tấn/ha. Trong khi đó, cá kèo nuôi thả tự nhiên đạt tỷ lệ sống 20 - 30%, năng suất 120 kg/ha, năng suất lúa 6,5 tấn/ha.
Qua 15 tháng thực hiện, cá kèo trong mô hình nuôi cá kèo kết hợp với lúa cho lợi nhuận khoảng 54 triệu đồng/ha. Trong khi lợi nhuận từ tôm càng xanh trong mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp với lúa chỉ đạt 7 triệu/ha.
Theo nhóm thực hiện, mô hình nuôi cá kèo kết hợp với lúa có thể ứng dụng rộng rãi vào thực tiễn sản xuất.
Bài đăng KH&PT số 1337 (số 13/2025)
Vương Hùng