Bão Narra kéo lùi lịch phóng tàu thăm dò Mặt Trăng của Trung Quốc sang 2027

Kế hoạch phóng con tàu vốn dự kiến vào 23/8, nhưng diễn biến cơn bão khiến lịch phóng được dự tính lùi lại 1 ngày. Tuy nhiên, mục tiêu này cũng được kết luận là không khả thi.

Cơ quan Vũ trụ Có người lái Trung Quốc (CMSA) ra thông báo ngắn gọn: "Sứ mệnh Hằng Nga 7 không đáp ứng các yêu cầu khởi hành, và không thể diễn ra trong khung thời gian phóng dự kiến trong năm nay". Cơ quan này cho biết họ ra quyết định dựa trên "nguyên tắc thận trọng, độ tin cậy và an toàn tuyệt đối".

Các nhà quan sát cũng nêu khả năng xảy ra sự cố kỹ thuật đối với tàu thăm dò Hằng Nga 7 hoặc tên lửa đẩy Trường Chinh 5 cõng tàu thăm dò. Hai tuần trước, một tên lửa Trường Chinh 7A - loại tên lửa sử dụng chung một số động cơ với dòng Trường Chinh 5 - đã phát nổ chưa đầy 90 giây sau khi phóng.

"Sứ mệnh Hằng Nga 7 được lên kế hoạch lại vào năm tới, có thể là một trong hai khoảng thời gian thuận lợi vào mùa xuân hoặc giữa mùa hè", Wiphu Rujopakarn, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Thiên văn Quốc gia Thái Lan (NARIT), tiết lộ. Ông nhận được thông tin cập nhật về sứ mệnh từ phía Trung Quốc, do NARIT là một trong bảy đối tác quốc tế tham gia chuẩn bị các thiết bị nghiên cứu cho Hằng Nga 7.

Theo Wiphu, thời gian trì hoãn kéo dài là do tính chất phức tạp về mặt kỹ thuật và chưa từng có tiền lệ của sứ mệnh. Trong đó, tàu thăm dò cần tiến vào một quỹ đạo chính xác để hạ cánh xuống một địa điểm tối ưu trên Mặt Trăng. "Chưa từng có ai thử đưa tàu vũ trụ đáp xuống vành miệng hố va chạm ở cực Nam của Mặt Trăng, và đó là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn", Wiphu cho biết. "Ngoài ra, khoảng thời gian thích hợp để thực hiện phóng mỗi năm là rất ngắn."

Hố va chạm là vùng lõm trên Mặt Trăng, được tạo ra khi một vật thể từ không gian như thiên thạch hoặc tiểu hành tinh đâm vào với tốc độ rất lớn

Cuộc đua tìm băng nước ở vùng cực của Mặt Trăng

Dữ liệu quan sát từ xa của các tàu thăm dò quỹ đạo quanh Mặt Trăng trong nhiều thập kỷ cho thấy những hố va chạm ở vùng cực - nơi ánh sáng Mặt Trời gần như không bao giờ chiếu tới - có thể chứa các kho băng nước.

Nếu nguồn băng này dồi dào và dễ tiếp cận, nó có thể cung cấp oxy để thở, nước uống và hydro làm nhiên liệu cho tên lửa, giúp con người có thể duy trì hoạt động lâu dài trên Mặt Trăng.

Tàu thăm dò Hằng Nga 7 dự kiến sẽ dẫn đầu một loạt các sứ mệnh nhằm trực tiếp khảo sát trữ lượng và nguồn gốc băng nước, thông qua việc hạ cánh và khoan thăm dò tại các hố va chạm gần cực Nam của Mặt Trăng.

Nếu Trung Quốc dời lịch phóng sang đầu năm sau, tàu Hằng Nga 7 vẫn có thể được triển khai trước xe tự hành VIPER của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), vốn dự kiến phóng vào cuối năm 2027. Nhiệm vụ chính của xe là tìm kiếm, lập bản đồ phân bố và đo nồng độ băng nước cùng các chất dễ bay hơi khác ở những khu vực bị khuất bóng Mặt Trời tại vùng cực Nam Mặt Trăng.

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) cũng đang phát triển sứ mệnh khoan PROSPECT, trong khi Nhật Bản và Ấn Độ hợp tác phát triển tàu vũ trụ LUPEX để thực hiện các nhiệm vụ tương tự.

Việc xác nhận sự hiện diện của băng nước chỉ là một bước khởi đầu nhỏ hướng tới mục tiêu duy trì sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng, theo Yuqi Qian, nhà địa chất hành tinh tại Đại học Hồng Kông. "Việc xây dựng một căn cứ trên Mặt Trăng là một quá trình dài", Qian nhận định.

Những năm gần đây, Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào chương trình không gian nhằm hiện thực hóa "giấc mơ không gian" của đất nước mà Chủ tịch Tập Cận Bình từng đề cập.

Trung Quốc đã phóng nhiều tàu vũ trụ lên Mặt Trăng, bắt đầu với sứ mệnh Hằng Nga-1 vào năm 2007 và tàu đổ bộ đầu tiên mang tên Thỏ Ngọc vào năm 2013. Chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc đã đạt những cột mốc quan trọng với việc lần đầu tiên hạ cánh xuống nửa tối của Mặt Trăng vào năm 2019, và lần đầu tiên đưa mẫu vật từ bề mặt Mặt Trăng trở về Trái đất chỉ một năm sau đó.

Cũng giống như Chương trình Artemis của NASA, Trung Quốc hướng tới mục tiêu hạ cánh và đưa người tới Mặt Trăng trong vài năm tới.

Đến năm 2031, Trung Quốc hy vọng có thể xây một căn cứ trên bề mặt hoặc trên quỹ đạo quanh Mặt Trăng với sự hợp tác của các quốc gia khác, trong đó có Nga.

Quốc Hùng tổng hợp