Khi cần tỉnh táo vào buổi sáng hoặc thức khuya làm việc, hầu hết mọi người sẽ pha cho mình một tách cà phê hoặc dùng một loại nước tăng lực chứa caffeine. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh những người thường hoạt động về đêm có xu hướng uống nhiều đồ uống chứa caffeine hơn so với những người hoạt động buổi sáng. Các thí nghiệm trên động vật và tế bào cũng cho thấy caffeine có tác dụngkéo dài chu kỳ tỉnh táo của đồng hồ sinh học bên trong cơ thể.
Tuy nhiên, một nhóm nhà nghiên cứu ở ĐH Hiroshima (Nhật Bản) đã vô tình phát hiện sự thay đổi trong nhịp hoạt động của chuột trở nên rõ ràng hơn khi họ hòa caffeine với đường hoặc các chất làm ngọt khác.
Nhóm nghiên cứu cho chuột uống nước caffeine ngọt với nồng độ 0,1% caffeine, tương đương một nửa nồng độ của espresso, và 1% đường sucrose (bằng 1/10 nồng độ trong hầu hết các loại nước tăng lực) hoặc 0,1% chất làm ngọt nhân tạo saccharine.
"Việc thêm vị ngọt không làm thay đổi lượng nước caffeine mà chuột uống, vì vậy hiệu ứng này không thể chỉ là kết quả của việc tiêu thụ nhiều caffeine hơn", PGS. Tahara giải thích. "Nó phải là sự kết hợp của caffeine và chất làm ngọt".
 |
Hình minh họa. Nguồn: iStock. |
Ở những con chuột đã tiêu thụ hỗn hợp caffeine và chất làm ngọt, khoảng thời gian cần thiết để chu kỳ ngủ - thức của chúng trở lại cùng một pha rất dài, lên tới 26 đến 30 giờ, và một số thậm chí chuyển từ nhịp sinh học về đêm sang nhịp ban ngày.
Những hiệu ứng này vẫn tiếp tục xảy ra ngay cả khi chuột được đưa vào môi trường tối hoàn toàn. Hiện tượng này cho thấy hiệu ứng của caffeine và chất làm ngọt hoạt động độc lập với bộ điều tiết trung tâm của đồng hồ sinh học bên trong cơ thể - hạch trên chéo (SCN) - nằm trong vùng dưới đồi của não. Bộ điều tiết trung tâm này thường được điều chỉnh bởi ánh sáng và chu kỳ ngày - đêm tự nhiên, và nó đảm bảo sự đồng bộ hóa của các đồng hồ nằm ở các mô cơ quan khác trong cơ thể.
Các nhà nghiên cứu tin rằng sự kết hợp của caffeine và chất ngọt có thể tạo ra tín hiệu mâu thuẫn trong cơ thể, có thể được điều chỉnh bởi một hóa chất khác là dopamine. Cả caffeine và chất làm ngọt đều kích hoạt hệ thống phần thưởng trong não, dẫn đến sự giải phóng dopamine. Chính tác động kép đến việc giải phóng dopamine này có thể góp phần vào sự xuất hiện nhịp hoạt động kéo dài.
Các nhà nghiên cứu đang hướng tới tìm hiểu sâu hơn mối liên hệ với dopamine và xem liệu hiệu ứng tăng cường của chất làm ngọt đối với caffein có lặp lại ở con người hay không.
Nhiều cơ quan y tế khuyến nghị giới hạn lượng caffeine tiêu thụ mỗi ngày hoặc giảm tiêu thụ vào tối hoặc đêm để bảo đảm chất lượng giấc ngủ và tránh việc thức quá khuya ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Nghiên cứu mới cho thấy việc thêm chất làm ngọt vào caffeine có thể làm trầm trọng thêm bất kỳ tác động tiêu cực nào.
Mặt khác, các nhà nghiên cứu cũng mong muốn nghiên cứu tác động của việc tiêu thụ caffeine và chất làm ngọt vào buổi sáng. "Nếu bạn muốn tỉnh táo hơn vào buổi sáng, bạn có thể uống cà phê với một thứ gì đó ngọt trong bữa sáng", PGS. Tahara nói.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí npj Science of Food.
Nguồn:
https://medicalxpress.com/news/2024-12-adding-sweetener-coffee-night-owl.html
Trà My