 |
Bức ảnh Earthrise chụp bởi phi hành gia W.B. Anders. Nguồn: space.com
Miệng núi lửa Anders’ Earthrise, với chiều rộng gần 25 dặm (40 km) nằm ở phía xa của Mặt trăng, trước đây là "Pasteur T", có thể là miệng núi lửa Mặt trăng được nhìn thấy nhiều nhất trong lịch sử nhờ bức ảnh do phi hành gia người Mỹ William Anders chụp vào ngày 24/ 12/ 1968 trong sứ mệnh Apollo 8.
Tàu vũ trụ JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer), được phóng từ Trái đất vào tháng 4/2023 và dự kiến sẽ đến quỹ đạo của sao Mộc vào năm 2031, đã bay ngang qua Mặt trăng gần một năm trước. Lần bay ngang qua Mặt trăng này là cơ hội đầu tiên để kiểm tra hiệu suất của các thiết bị trên tàu đặc biệt quan trọng trong số đó là thiết bị Radar Thám hiểm Mặt trăng Băng giá (RIME), sử dụng tín hiệu sóng vô tuyến phản xạ để đo độ cao trên các thiên thể có bề mặt đá. "Nhiệm vụ của RIME tại sao Mộc là nhìn xuyên qua các bề mặt băng giá của các mặt trăng Europa, Ganymede và Callisto để lập bản đồ các lớp đá ẩn bên dưới" các đại diện Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) cho biết.
Khi JUICE bay ngang qua miệng núi lửa Earthrise, các nhà khoa học ESA đã tắt toàn bộ các thiết bị khác trên tàu thăm dò để RIME có thể quan sát trong yên lặng hoàn toàn suốt tám phút liên tục.
Radar của RIME đã lập bản đồ độ cao của bề mặt Mặt trăng trong và xung quanh miệng núi lửa, và các nhà nghiên cứu đã so sánh kết quả này với các phép đo trước đó được thực hiện bởi các tàu vũ trụ khác. Bản đồ độ cao mới của miệng núi lửa Anders’ Earthrise cho thấy các đỉnh và thung lũng trùng khớp hoàn hảo với các độ cao được ghi lại bởi LOLA- thiết bị Đo cao bằng tia laser quỹ đạo Mặt trăng của NASA. Dữ liệu này chứng minh rằng RIME đã sẵn sàng cho nhiệm vụ lớn: lập bản đồ sâu dưới bề mặt của các mặt trăng lớn nhất trong Hệ Mặt trời, và hy vọng sẽ hỗ trợ cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.
Nguồn: space.com
Tin đăng KH&PT số 1356 (số 32/2025)
Diễm Quỳnh và nhóm tác giả lược dịch