Các cuộn sợi quang tại nhà máy của Corning được mã hóa màu sắc để giúp nối dễ dàng hơn khi bó thành cáp. Ảnh: Corning.
Corning, công ty từng sản xuất bóng đèn thủy tinh cho Thomas Edison, đã thua lỗ từ mảng sản xuất cáp quang trong gần 20 năm.
Tuy nhiên giờ đây, khi thế giới cần đến sức mạnh tính toán khổng lồ để chạy các hệ thống AI thì cáp quang trở thành một vật liệu được săn đón.
So với năm ngoái, cổ phiếu của Corning niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) đã tăng hơn 46%. Doanh thu triển vọng của công ty trong quý I/2026 ước tính đạt 4,3 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thắng lợi tài chính này đến từ thỏa thuận trị giá gần 6 tỷ USD với Meta (trước kia là Facebook) mới công bố hồi cuối tháng Một năm nay. Gã khổng lồ công nghệ đã đặt hàng Corning sản xuất cáp quang cho một loạt trung tâm dữ liệu AI đang mở rộng nhanh chóng của mình.
Corning cho biết họ đang đàm phán với nhiều đối tác khác để ký thêm các hợp đồng tương tự. Đồng thời, công ty cũng chuẩn bị cho bước đi lớn tiếp theo là phát triển một loại sợi quang có thể lắp đặt ngay bên trong máy chủ, thay vì chỉ dùng để kết nối các máy chủ với nhau như hiện nay.
Siêu mảnh và siêu mềm dẻo
Cáp quang của Corning bất ngờ đắt hàng vì một lý do rất cơ bản trong vật lý. Theo nguyên tắc vật lý, dữ liệu truyền bằng ánh sáng (các hạt photon) sẽ nhanh hơn và tốn ít năng lượng hơn nhiều so với truyền bằng dòng điện (các hạt electron).
"Ngay cả ở khoảng cách ngắn, truyền dữ liệu bằng photon cũng hiệu quả gấp ba lần so với electron. Còn với khoảng cách xa, mức chênh lệch có thể lên tới 20 lần," Wendell Weeks, Giám đốc điều hành của Corning từ năm 2005, nói với The Wall Stress Journal.
Từ trước tới nay, các sợi cáp quang chủ yếu dùng để kết nối các "nút" (node) internet. Những tuyến cáp này có thể dài hàng nghìn km, chạy dưới lòng đất hoặc dưới đáy biển. Một sợi quang đường kính 8 micron, tức bằng khoảng 1/6 sợi tóc, có thể truyền tải lên đến 10 triệu luồng video độ nét cao cùng lúc.
Ví dụ, khi người dùng ở Việt Nam xem video lưu trên máy chủ đặt tại Mỹ, dữ liệu sẽ đi qua nhiều "nút internet" trung gian, nối với nhau bằng những tuyến cáp quang xuyên lục địa như tuyến cáp quang Đông Nam Á – Mỹ (AAG) hay tuyến cáp quang qua Thái Bình Dương (APG).
Chế tạo các tấm kính và sợi thủy tinh trong nhà máy của Corning. Ảnh: Corning.
Phần lớn các nhà máy sản xuất của Corning vẫn đặt ở Mỹ. Điều này thật không dễ dàng trong bối cảnh nhiều hãng công nghệ cao đã chuyển sản xuất ra nước ngoài để tiết kiệm chi phí.
Tại một dây chuyền sản xuất ở bang North Carolina, công ty chế tạo những sợi thủy tinh mỏng như sợi tóc nhưng có thể kéo dài tới hơn 50 km. Mỗi sợi cáp thường chứa hàng chục, thậm chí hàng trăm sợi thủy tinh siêu mảnh, mềm dẻo để dẫn tín hiệu.
Độ trong của chúng gần như tuyệt đối - đến mức, nếu lấp đầy đại dương bằng loại sợi này thì ta vẫn có thể nhìn xuyên xuống tận đáy.
Cú đánh cược tham vọng
Theo Mike O’Day, người đứng đầu mảng cáp quang của Corning, cho đến gần đây, hãng vẫn sản xuất một dòng sản phẩm cáp quang gần như không thay đổi kể từ khi ra mắt vào năm 1970.
Mỗi sợi cáp quang mềm dẻo có thể uốn cong và truyền dữ liệu tốc độ cao trong môi trường máy chủ ở trung tâm dữ liệu. Ảnh minh họa: Peakpx
Năm 2018, Giám đốc điều hành Wendell Weeks và Mike O’Day đến Dallas tham quan một trung tâm dữ liệu của Meta (khi đó còn là Facebook). Tại đây, họ nhận ra nhu cầu cáp quang để kết nối hàng nghìn máy chủ là cực kỳ lớn. Khi đó, Facebook dùng cả cáp đồng lẫn cáp quang thế hệ cũ, nhưng cả hai loại này đều bộc lộ hạn chế về tốc độ và hiệu suất.
Sau chuyến đi, đội ngũ kỹ sư của Corning quyết định cải tiến sản phẩm. Họ muốn làm ra loại cáp mỏng hơn nhưng bền hơn, đủ sức chịu được những khúc uốn cong gắt trong không gian chật hẹp của trung tâm dữ liệu, Claudio Mazzali, Giám đốc nghiên cứu của hãng, cho biết.
5 năm sau, khi ChatGPT xuất hiện, nhu cầu xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tăng vọt - và cáp quang trở thành hạ tầng không thể thiếu.
"Chúng tôi rất may mắn vì đã đi khảo sát từ năm 2018 và dám đặt cược," Mike O’Day chia sẻ. Thời điểm đó, công ty không thể biết liệu đây sẽ là bước đi chiến lược đúng đắn hay chỉ là một canh bạc rủi ro.
Tự chủ công nghệ và con người
Theo Mazzali, điều giúp Corning thành công trong việc tạo ra sản phẩm cáp quang mới là công ty hầu như không thuê ngoài bất kỳ khâu nào. Thậm chí, họ còn tự thiết kế và chế tạo luôn các máy móc phục vụ sản xuất sợi quang và cáp quang.
Cáp quang Corning cho phép các GPU được kết nối với nhau ở khoảng cách gần hơn, nhờ đó có thể bố trí máy chủ dày đặc hơn trong các trung tâm dữ liệu. Ảnh minh họa: iStock
Đó là một phần phong cách làm việc của Corning. Sự tự chủ này không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở con người. Khi công ty thay đổi hướng đi, họ không sa thải kỹ sư mà điều chuyển kỹ sư sang dự án khác. Nhờ vậy, đội ngũ kỹ sư tích lũy được chuyên môn sâu qua nhiều năm, trải dài trên nhiều lĩnh vực khác nhau.
Giám đốc điều hành Weeks tự hào nói rằng những gì kỹ sư của Corning đang làm là không thể học được trên sách vở.
Mỗi năm, công ty đầu tư khoảng 8% doanh thu vào nghiên cứu và phát triển (R&D), tạo ra hàng trăm bằng sáng chế. Các đổi mới này trải rộng trên nhiều lĩnh vực, trong đó có viễn thông với những giải pháp cáp quang tiên tiến đã thay đổi cơ bản cách con người kết nối internet trên toàn cầu, kể từ khi các nhà khoa học của Corning phát minh ra sợi quang tổn thất thấp vào những năm 1970.
Sau khi đại dịch Covid-19 bùng phát, công ty sụt giảm doanh thu 6 quý liên tiếp. Đây là thời kỳ sụt giảm dài nhất kể từ khi bong bóng dot-com vỡ hồi năm 2001. Nhưng thay vì sa thải nhân viên hay đóng cửa bớt nhà máy, Corning cho nhân viên lựa chọn nhận một phần lương bằng cổ phiếu.
Weeks thừa nhận lúc đó số nhân viên của công ty nhiều hơn khoảng 4.000–5.000 người so với mức doanh thu có thể "nuôi" được. Hiện nay, công ty có khoảng 56.000 nhân viên trên toàn thế giới.
Bây giờ, khi nhu cầu sợi quang tăng mạnh trở lại, Corning cần đến toàn bộ số nhân sự và nhà máy sản xuất - thậm chí còn nhiều hơn.
Cung không đủ cầu
Xét trên nhiều tiêu chí khác nhau, Corning là một trong những nhà sản xuất sợi quang lớn nhất thế giới và đang chiếm thị phần áp đảo tại Bắc Mỹ.
Các chip GPU có thể có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau, nhưng có một điểm không đổi là chúng đều cần kết nối tốc độ cao. Ảnh minh họa: Shutterstock.
Theo Mike O’Day, mảng sợi quang dùng cho trung tâm dữ liệu hiện là nguồn tăng trưởng nhanh nhất của họ. Tuy nhiên, triển vọng này phụ thuộc nhiều vào việc các tập đoàn công nghệ lớn có tiếp tục xây thêm trung tâm dữ liệu với tốc độ như đã hứa hẹn hay không.
Giống như nhiều nhà cung cấp cho các trung tâm dữ liệu, Corning hiện bán hết toàn bộ lượng sợi quang họ sản xuất ra mỗi tháng. Nói cách khác, cung không đủ cầu. Nếu có thể sản xuất nhiều hơn, họ vẫn bán hết. Tuy nhiên, một điểm nghẽn có thể ảnh hưởng là thị trường đang thiếu lao động lắp đặt cáp quang, khiến việc triển khai hạ tầng bị chậm lại.
Một số nhà quan sát cho rằng dù ngành AI có tăng trưởng đúng như kỳ vọng hay không thì các doanh nghiệp vẫn cần loại sợi quang chất lượng cao như sản phẩm của Corning hoặc của một vài công ty lớn trên thế giới.
Và Corning cũng đã chuẩn bị cho bước tăng trưởng tiếp theo, khi Nvidia đang nghiên cứu các máy chủ GPU tích hợp trực tiếp công nghệ quang học "đóng gói chung" (co-packaged optics) của Corning - một hướng đi có thể mở ra mảng kinh doanh mới cho hãng.
Ở đây, "đóng gói chung" nghĩa là để linh kiện quang học chung trong cùng một "gói" với chip xử lý, thay vì tách thành các module riêng trên bo mạch như trước. Điều đó có thể giúp các chip truyền dữ liệu nhanh hơn, tiêu thụ ít điện năng hơn và hạn chế tỏa nhiệt trong các hệ thống AI quy mô lớn.
Dù tỏ ra lạc quan về mối quan hệ hợp tác với Nvidia, giám đốc điều hành Weeks cho biết mình vẫn chưa được mời tới những buổi gặp gỡ "gà rán và bia" nổi tiếng do CEO Jensen Huang của Nvidia tổ chức. Theo ông, việc phát triển công nghệ quang học đóng gói chung đòi hỏi sự kiên nhẫn và nguồn vốn lớn – giống như những đổi mới trước đây của Corning.
"Khi nào chúng tôi thực sự bàn giao được sản phẩm, có lẽ lúc đó mới được mời đi uống bia ăn gà," Weeks nói.
Bên cạnh sợi quang, Corning sản xuất nhiều loại kính chuyên dụng, với trọng tâm là kính aluminosilicat được gia cường hóa học, chống xước, chống va đập như kính Gorilla Glass dành cho điện thoại thông minh, máy tính bảng và màn hình ô tô.
Công ty cũng chế tạo các tấm nền kính hiển thị được kéo bằng phương pháp fusion như kính EAGLE XG, Astra và Lotus NXT dùng cho tivi, màn hình máy tính, nổi bật ở độ phẳng và độ ổn định.
Ngoài ra, Corning còn chế tạo các loại kính đặc biệt chứa boro-aluminosilicat, silica nóng chảy và Ceramic Shield cho các thiết bị màn hình của iPhone và Apple Watch.
Quang Duy tổng hợp
---
Tham khảo:
Christopher Mims, Why a 175-Year-Old Glassmaker Is Suddenly an AI Superstar, The Wall Street Journal. https://www.wsj.com/tech/corning-fiber-optics-ai-e045ba3b
Meta Announces Up to $6 Billion Agreement With Corning to Support US Manufacturing, https://about.fb.com/news/2026/01/meta-6-billion-agreement-corning-support-us-manufacturing/
Science of Glass, Corning, https://www.corning.com/worldwide/en/innovation/the-glass-age/science-of-glass/science-of-glass-stories.html