 |
Chính phủ Mỹ "đóng cửa" hơn 10 ngày khiến nhiều nhà khoa học phải nghỉ việc. Ảnh: science.org |
"Như bị xe đâm ngay khi vừa sống sót sau vụ tai nạn tàu hỏa" là cách một nhà khoa học mô tả việc cơ sở nghiên cứu nông nghiệp của họ gần như bị đóng cửa do tranh chấp ngân sách tại Quốc hội, trong khi cơ sở này vẫn đang vật lộn với tình trạng cắt giảm nhân sự nặng nề và nguy cơ cắt giảm ngân sách sâu hơn.
Đợt đóng cửa kéo dài 10 ngày nay của Chính phủ Mỹ được dự báo sẽ vẫn còn tiếp tục, khi mà Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ vẫn tranh cãi về cách tài trợ cho chính phủ trong năm tài khóa 2026.
Trong thời gian này, hàng nghìn nhà khoa học làm việc trực tiếp cho chính phủ liên bang đã không thể tới văn phòng, phòng thí nghiệm hay truy cập tài khoản email của họ, và bị buộc phải ở nhà, khiến các dự án nghiên cứu và hoạt động cấp phát tài trợ bị đình trệ.
Nhiều người khác vẫn tiếp tục làm việc mà không được trả lương, vì họ đảm nhận các vai trò được xem là "thiết yếu", như vận hành tàu vũ trụ, điều trị bệnh nhân trong các thử nghiệm lâm sàng...
Đợt đóng cửa một phần này diễn ra sau tám tháng nhiều biến động, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump sa thải hoặc buộc nhiều nhân viên tại các cơ quan nghiên cứu phải nghỉ hưu, đóng băng tuyển dụng và hạn chế việc mua sắm cũng như đi lại.
Tại Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), chỉ khoảng 25% nhân viên đang tiếp tục các công việc "thiết yếu", hết nhân viên phụ trách cấp tài trợ đều bị cho nghỉ tạm thời. Các nhà nghiên cứu vẫn có thể nộp hồ sơ trong thời gian chính phủ đóng cửa, nhưng sẽ không có ai tại NIH xử lý chúng.
Nguồn: science.org
Tin đăng KH&PT số 1366 (số 42/2025)
Diễm Quỳnh và nhóm tác giả lược dịch