 |
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm triển lãm thành tựu của ngành trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm. Ảnh: Giang Huy/VnExpress |
"Suốt 8 thập kỷ qua, ngành bưu chính viễn thông, khoa học công nghệ không chỉ xây dựng nên nền móng của một đất nước độc lập tự cường mà còn gieo hạt giống tri thức và tinh thần đổi mới sáng tạo không ngừng cho các thế hệ mai sau", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng xúc động khẳng định trong buổi lễ kỷ niệm "80 năm ngành Bưu chính Viễn thông và 66 năm ngành Khoa học và Công nghệ, và Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I", được Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại Hà Nội ngày 29/9 vừa qua.
Đây là ngày hội lớn, quy tụ sự tham gia của gần 3000 đại biểu ngành, có sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính, nhiều lãnh đạo và nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Trong bài phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng điểm lại những thành tựu, những dấu mốc đáng nhớ của ngành bưu chính, viễn thông và khoa học, công nghệ từ những năm gây dựng nền độc lập và hai cuộc kháng chiến. Ba mươi năm chiến tranh là "ba mươi năm những người giao bưu vượt suối băng rừng, những chiến sĩ "giữ vững mạch máu thông tin", những nhà khoa học làm nên những kỳ tích, "khẳng định giữa gian khó tri thức vẫn có thể nảy mầm, bén rễ và tỏa sáng", để đất nước "đi tới ngày toàn thắng".
Trong thời bình, hành trình kiêu hãnh đó lại tiếp tục qua công cuộc Đổi mới, làm thay đổi diện mạo đất nước, từ chỗ "thiếu đói thành một nước tự chủ lương thực và xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, làm chủ công nghệ xây dựng nhiều công trình lớn", và "thuộc top 30 thế giới về dịch vụ bưu chính - viễn thông".
Trên hành trình 80 năm, "tổ chức có thể thay đổi để phù hợp với các yêu cầu của cách mạng từng thời kỳ, nhưng bưu chính - viễn thông, khoa học - công nghệ vẫn một ngôi sao dẫn lối, vẫn lời dạy của Bác Hồ "thông tin liên lạc là dây thần kinh, là mạch máu của con người", "khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải quay trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng", Bộ trưởng nhấn mạnh. Ông cũng khẳng định 80 năm lịch sử của ngành đã để lại "một di sản vô giá, là truyền thống anh hùng, bất khuất, kiên cường, sáng tạo và nghĩa tình sâu sắc" của các thế hệ đi trước, là nền móng, là hành trang để thế hệ ngày nay bước tiếp.
 |
Ngành KH&CN và BCVT có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Ảnh: Dân trí |
Tham dự buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo đánh giá cao những thành tựu, đóng góp của khoa học, công nghệ và bưu chính, viễn thông trong công cuộc bảo vệ, xây dựng Tổ quốc. "Những thành tựu đó minh chứng rằng: Khi đất nước có đường lối đúng, khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, khi trí tuệ Việt Nam được khơi dậy, chúng ta có thể làm nên những điều tưởng chừng không thể", ông khẳng định.
Đối với việc hợp nhất quản lý khoa học, công nghệ và bưu chính, viễn thông, Tổng Bí thư nhấn mạnh đây là bước đi quan trọng hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành quốc sách đột phá trong giai đoạn phát triển mới. "Hợp nhất để tập trung, tránh phân tán; để mỗi nguồn lực đầu tư được sử dụng hiệu quả; để doanh nghiệp, nhà khoa học, người dân có một địa chỉ tin cậy đồng hành, hỗ trợ", ông nói.
Tổng bí thư yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ mới đi đầu trong việc tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết 57, "tập trung hành động quyết liệt, cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội". Ông nhấn mạnh ba trụ cột then chốt mà Bộ và ngành cần tập trung trong thời gian tới.
Về thể chế đột phá và môi trường thuận lợi, Bộ phải chủ động đề xuất, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số. "Cần nhanh chóng ban hành các chính sách vượt trội, có cơ chế thử nghiệm đối với công nghệ mới; đồng thời mạnh dạn trao quyền, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung", Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Về công nghệ lõi, hạ tầng số và ngành mũi nhọn, Bộ phải định hướng và dẫn dắt phát triển những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn có ý nghĩa chiến lược như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển xanh, bền vững...Đồng thời, tập trung xây dựng hạ tầng số quốc gia hiện đại, đồng bộ, an toàn, coi đó là hệ thần kinh trung ương của quản trị quốc gia và phát triển kinh tế số, xã hội số. Trong lựa chọn công nghệ, "không chạy theo giải pháp rẻ, lạc hậu mà phải quyết tâm đi tắt, đón đầu, tiếp cận công nghệ tiên tiến, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu".
Về nguồn lực, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, với chức năng kết nối, điều phối, Bộ phải thúc đẩy huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho khoa học – công nghệ; tăng mạnh tỉ trọng chi ngân sách và khuyến khích doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm cùng tham gia. Đầu tư cho khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được coi là chiến lược lâu dài, chấp nhận độ trễ và rủi ro, "phải kiên định theo đuổi vì đó là đầu tư cho tương lai". Cần có cơ chế đặc biệt để thu hút, trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước; khuyến khích start-up sáng tạo, gắn đào tạo đại học, sau đại học với nhu cầu thực tiễn. Doanh nghiệp cần thực sự trở thành trung tâm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, giải quyết những "đề bài lớn" của đất nước.
Tổng Bí thư đánh giá khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn, mà là con đường sống còn để đất nước phát triển nhanh và bền vững, hiện thực hóa khát vọng hùng cường, thịnh vượng. Ông bày tỏ niềm tin, với truyền thống vẻ vang, tinh thần đoàn kết, sáng tạo, "ngành khoa học và công nghệ sẽ tiếp tục tiên phong, xứng đáng là động lực trung tâm của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đưa Việt Nam vững bước đi lên".
Nhân dịp này, Tổng Bí thư trao tặng Bộ Khoa học và Công nghệ 10 chữ: "Tự chủ - Trí tuệ - Công nghệ - Đột phá - Hội nhập".
Thay mặt ngành khoa học và công nghệ, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước là nguồn động viên, đồng thời đòi hỏi trách nhiệm toàn ngành nỗ lực đổi mới sáng tạo, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức của đất nước. "10 chữ Tổng Bí thư tặng được coi là ‘bộ gen’ để toàn ngành không ngừng gìn giữ vun đắp và lan tỏa. Đó là tinh thần tiên phong, khát vọng sáng tạo, ý chí đột phá cùng sự tận tụy, bản lĩnh đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chính phát triển đất nước".
Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Bộ Khoa học và Công nghệ vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc, đột xuất trong công tác tham mưu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất tặng Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng vì đã có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ kết hợp quốc phòng, an ninh, góp phần vào sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc.
Buổi Lễ kỷ niệm có thể được coi là sự kiện quy mô nhất kể từ khi Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Khoa học và Công nghệ hợp nhất thành Bộ Khoa học và Công nghệ mới. Không gian sự kiện có nhiều nội dung triển lãm, giới thiệu những thành tựu của ngành, tri ân các thế hệ đi trước qua các chặng đường lịch sử. Đặc biệt, triển lãm cũng dành riêng một không gian tưởng niệm các liệt sĩ ngành Bưu chính Viễn thông và Khoa học Công nghệ, với hơn 10.000 liệt sĩ được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu, cùng thông tin về các nghĩa trang trên cả nước. Khách tham quan có thể tìm hiểu kho dữ liệu của hơn 162.000 cán bộ của ngành qua các thời kỳ được số hóa./.
Bài đăng KH&PT số 1364 (số 40/2025)
PV