Một nghiên cứu mới đã phát hiện các dấu hiệu hóa học tiềm tàng của sự sống vi sinh vật cổ xưa trên sao Hỏa trong các mẫu đá được tàu Perseverance của NASA khảo sát.
Phát hiện này tập trung vào khu vực Bright Angel trong hố Jezero - nơi có có các lớp đá bùn mịn giàu sắt oxy hóa, phốt pho, lưu huỳnh và carbon hữu cơ. Tổ hợp chất này có thể đã là nguồn năng lượng dồi dào cho các vi sinh vật sơ khai.
Các phép đo cho thấy những phản ứng oxy hóa- khử thường gắn liền với hoạt động sinh học trên Trái đất. Đặc biệt, các nốt sần nhỏ và các "mặt phản ứng" chứa sắt phosphate và sắt sulfide vốn thường hình thành trong môi trường nước nhiệt độ thấp, gắn liền với quá trình trao đổi chất của vi sinh vật.
Công cụ của Perseverance phát hiện carbon hữu cơ cùng tồn tại với các khoáng chất nhạy cảm với phản ứng oxi hóa - khử. Điều này gợi ý các phân tử hữu cơ có thể đã tham gia thúc đẩy phản ứng hình thành khoáng chất.
 |
Khu vực Bright Angel. Ảnh: phys.org |
Tuy nhiên, "hữu cơ" ở đây cũng có thể hình thành từ quá trình phi sinh học. Các nhà nghiên cứu nêu ra hai kịch bản: (1) phản ứng thuần túy địa hóa, hoặc (2) có sự tham gia của vi sinh vật giống như vi khuẩn trên Trái đất. Vì không thấy bằng chứng về nhiệt độ cao, nhóm nghiên cứu cho rằng khả năng sự sống từng hiện diện trong hồ sao Hỏa hơn 3 tỷ năm trước là đáng xem xét.
Theo Michael Tice, những dấu vết này song song với các quá trình vi sinh vật cổ đại trên Trái đất, nhưng trên Trái đất đã bị biến đổi bởi kiến tạo mảng. Do đó, việc nhìn thấy những đặc điểm bảo tồn nguyên vẹn trên sao Hỏa là một điều "đặc biệt và ngoạn mục".
Nguồn: phys.org
Tin đăng KH&PT số 1362 (số 38/2025)
Diễm Quỳnh và nhóm tác giả lược dịch