Không cần nói ra, ai cũng biết rằng sữa là một nguồn dinh dưỡng quan trọng cho trẻ trong thời kì tăng trưởng.Nhưng một số bà mẹ thiếu sữa, hay do một lí do bất khả kháng nào đó, không thể cho con mình bú sữa, thì sữa công nghiệp là một nguồn dinh dưỡng cũng quan trọng không kém sữa mẹ.Tuần qua, qua báo chí, công chúng mới biết rằng có nhiều sữa hiện lưu hành trên thị trường có hàm lượng đạm không giống như những gì nhà sản xuất công bố.
Một thông tin khác cho biết gần 100% mẫu sữa ở TP.HCM có hàm lượng đạm thấp.Một khó khăn khác là hầu hết các bài báo nói đến phần trăm hàm lượng đạm (như câu văn "Trong thực tế, có hai cách đánh giá hàm lượng đạm trong sữa.
Nếu các chỉ số hàm lượng đạm được báo chí tường thuật hiện nay là số gram đạm trên 100 g (hay 100 mL) sữa, thì câu hỏi đặt ra là hàm lượng đạm trong sữa trên thị trường nước ta cao hay thấp?Ở các nước phương Tây ngày nay, hàm lượng đạm (trong sữa cho trẻ) tính trên kcal năng lượng là khoảng 2 g / 100 kcal (tức khoảng 1,3% trọng lượng sữa).Hai năm trước, các chuyên gia nhi khoa quốc tế qua hội thảo đã đề suất giá trị tham chiếu cho hàm lượng tối thiểu và tối đa cho một số chất dinh dưỡng trong sữa dành cho trẻ.
Năng lượng
kcal / 100 g
60
70
Đạm sữa bò
g / 100 kcal
1,8
3,0
Chất béo
g / 100 kcal
4,4
6,0
Carbohydrate
g / 100 kcal
9,0
14,0
Calcium
mg / 100 kcal
50,0
140,0
Nguồn: Koletzko B, et al. Global standard for the composition of infant formula: recommendations of an ESPGHAN coordinated international expert group.
Nhưng có lẽ câu hỏi quan trọng hơn là hàm lượng đạm trên 100 g sữa bao nhiêu là đầy đủ?
Ở Úc, loại sữa thông dụng nhất hàm chứa 3,4 g / 100 kcal, tức tương đương 2,2% trọng lượng (6).
Dairy Farmers (lỏng)
3,4
3,6
4,7
Dairy Farmers Lite
3,9
1,4
5,5
Coles’ Milk
3,3
3,6
4,8
Dairy Farmers (bột)
3,3
3,4
5,1
Skim Milk (bột)
4,3
0,1
6,5
Diploma Milk (bột)
3,1
3,8
5,2
Vinamilk
3,0
3,4
4,5
Ensure Gold
3,72
3,27
13,4
Enplus (Nuti)
3,74
3,35
14,7
Cô gái Hà Lan (trẻ)
2,7
3,1
9,1
Similac (trẻ)
1,9
4,1
7,7
Dumex
1,4
3,3
7,8
Nhưng kết quả phân tích hàm lượng đạm do Sở Y tế TPHCM báo cáo cho ra một "bức tranh" khác.Thật ra, như đề cập trên, chúng ta không biết 27,8% có nghĩa là 27,8 g đạm trên 100 mL sữa, hay 27,8 g trên 100 kcal năng lượng.Nếu thật sự (vì vẫn chưa chắc chắn) hàm lượng đạm quá cao của các sản phẩm sữa này đặt ra nhiều câu hỏi khác: tại sao hàm lượng đạm quá cao?Vấn đề có lẽ quan trọng hơn là nếu hàm lượng đạm quá cao, có thể thành phần các chất dinh dưỡng khác cũng sẽ bất bình thường.
Sữa công nghiệp không thể thay thế sữa mẹ (7).Tóm lại, những phân tích trên đây cho thấy hàm lượng đạm trong một số sữa đang lưu hành trên thị trường có thể cao hơn trung bình, chứ chưa hẳn "siêu thấp".
(8) Liubai L, et al. Prevalence of breast-feeding and its correlates in Ho Chi Minh City, Vietnam. Pediatrics International, 2002; 44:47-54.