![]() |
Nguồn: Atoms. Chuyển ngữ: KH&PT
Chuỗi giá trị chip bán dẫn là một hệ sinh thái toàn cầu gồm nhiều mắt xích chuyên biệt. Mỗi khâu đều đòi hỏi độ chính xác và công nghệ cao, bao gồm:
1. Thiết kế (IP): Các công ty như Arm (Vương quốc Anh) và Imagination (Vương quốc Anh) nắm giữ bản quyền sở hữu trí tuệ (IP) của các thiết kế nền tảng - bao gồm tập lệnh và kiến trúc vi xử lý (CPU/GPU). Đây là cơ sở mà hầu hết các chip SoC hiện đại đều dựa vào.
2. Công cụ EDA: Các công ty như Synopsys (Mỹ), Cadence (Mỹ) nắm giữ các phần mềm thiết kế điện tử (EDA), giúp kỹ sư mô phỏng, kiểm thử và tối ưu hóa các chip chứa hàng tỷ transistor trong không gian ảo.
3. Thiết bị quang khắc: Các công ty như ASML (Hà Lan), Applied Materials (Mỹ), Lam Research (Mỹ), Tokyo Electron/TEL (Nhật Bản) v.v sản xuất các máy móc cực kỳ tinh vi và phức tạp để chế tạo chip như máy quang khắc cực tím EUV hoặc máy in thạch bản.
4. Nguyên liệu thô: Các công ty như Shin-Etsu (Nhật Bản), Siltronic (Đức), SUMCO (Mỹ), GlobalWafers (Đài Loan) cung cấp các tấm silicon tinh khiết (tấm wafer), các dạng hợp chất bán dẫn, phôi tinh thể và một số loại khí đặc biệt (khí silan) cần thiết cho quá trình chế tạo chip.
5. Thiết kế Fabless: Các công ty như NVIDIA, Apple, Qualcomm, AMD v.v - đa số đến từ Mỹ - chỉ tập trung vào thiết kế chip, và thuê các nhà máy sản xuất chip bên ngoài thực hiện việc sản xuất. Họ dồn toàn lực cho hoạt động sáng tạo và biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế.
6. Xưởng đúc/Nhà máy sản xuất chip (Foundries): Các công ty như TSMC (Đài Loan), UMC (Đài Loan) và GlobalFoundries (Mỹ) là những nhà máy siêu chính xác, chuyên gia công sản xuất chip cho các công ty thiết kế. Họ biến các bản vẽ kỹ thuật thành con chip có thể hoạt động trên thực tế.
7. Lắp ráp, Thử nghiệm và Đóng gói: Trước khi xuất xưởng, chip phải được đóng gói, kiểm thử và phân loại kỹ lưỡng. Các công ty như Amkor (Mỹ), Advantest (Nhật Bản) và Teradyne (Mỹ) đảm bảo quy trình này diễn ra chính xác đến từng nanomet, giúp chip đạt chất lượng và hiệu suất tối ưu.
8. Sản xuất thiết bị tích hợp (IDM): Các công ty như Intel (Mỹ), Texas Instruments (Mỹ), Samsung (Hàn Quốc), SK Hynix (Hàn Quốc), ST Microelectronics (Thụy Sĩ) v.v là những công ty làm tất cả công đoạn - từ thiết kế đến sản xuất chip - mà không cần phải thuê ngoài. Đây là mô hình "tự thân vận hành" trong ngành bán dẫn.
Quang Duy
