Giải thưởng trị giá 6 triệu kronor (tương đương 1 triệu USD) này được trao hằng năm bởi Viện Hàn lâm Khoa học Na Uy kể từ năm 2003. Tên giải thưởng lấy theo tên nhà toán học Na Uy sống hồi đầu thế kỷ 19 Niels Henrik Abel, người có công xây nền móng cho đại số và giải tích, dù mất sớm vì bệnh lao khi mới 27 tuổi.
Nghiên cứu của Szemerédi, chủ yếu về số học tổ hợp và lý thuyết số, đã cho thấy khi một hệ thống các yếu tố rời rạc trở nên lớn – ví dụ như những trang web có nhiều link trên internet – thì vẫn có một cấu trúc cho dù hệ thống hoàn toàn ngẫu nhiên. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu của ông cũng cho thấy có những khía cạnh hữu ích của tính ngẫu nhiên ngay cả bên trong những hệ thống có tính cấu trúc cao.
| Endre Szemerédi (1940) là giáo sư ngành khoa học máy tính của Đại học Rutgers ở New Brunswick, bang New Jersey, Mỹ, từ năm 1986. Trước đó, ông từng làm việc tại Viện Toán học Alfréd Rényi thuộc Viện Hàn lâm khoa học Hungary. |
Bài báo công bố lời giải của Szemerédi có thể coi là "một tuyệt tác", theo lời Terence Tao, nhà toán học từ Đại học California tại Los Angeles, người tham gia hội đồng giải thưởng năm nay. "Khi tôi đọc nó, tôi có cảm giác như chứng kiến một chuyên gia tung hứng tung lên không trung hàng tá quả bóng và tóm chúng lại một cách hoàn hảo".
Trong một cuộc khảo sát về công trình của Szemerédi liên quan tới công bố Giải thưởng Abel, nhà toán học Timothy Gower từ Đại học Cambridge của Anh nhận xét rằng đóng góp của Szemerédi lớn hơn nhiều so với tầm vóc một định lý hay một bổ đề đơn lẻ. "Ông đã công bố hơn 200 bài báo" theo suốt một sự nghiệp kéo dài 5 thập kỷ, Gower nói. "Và ở tuổi 71, không có dấu hiệu nào cho thấy ông bị chững lại".
Lược dịch theo