 |
Phía dưới cánh đồng Động Xá là một nghĩa địa mộ thân cây khổng lồ. Nguồn: baotanglichsu.vn |
Cụ thể, trong đề tài "Nghiên cứu giải trình tự Gene các mẫu xương khảo cổ tại Việt Nam nhằm cung cấp thông tin di truyền cho nghiên cứu đa dạng sinh học người và khảo cổ học" (mã số: ĐL0000.08/20-23), TS. Hoàng Hà và nhóm nghiên cứu tại Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, đã ứng dụng các tiến bộ khoa học mới nhằm giải trình tự và phân tích trình tự gene từ các mẫu xương người từng sinh sống tại Việt Nam cách nay nhiều nghìn năm.
Theo TS. Hoàng Hà, đây vẫn là lĩnh vực mới mẻ ở Việt Nam và gặp nhiều khó khăn, đặc biệt do mẫu hài cốt thường bị phân hủy nặng bởi khí hậu nhiệt đới.
Di chỉ Động Xá dù được phát hiện và khai quật từ những năm 1980, nhưng đến nay vẫn chưa được tiếp cận từ góc độ di truyền học.
Một trong những kết quả quan trọng của nghiên cứu là giải trình tự toàn bộ hệ gene ty thể của hai mẫu xương người cổ có niên đại hơn 2.000 năm tuổi, thu được bộ trình tự hệ gene ty thể hoàn chỉnh với độ bao phủ và chính xác cao, đáp ứng yêu cầu cho các phân tích tiếp theo.
Nhóm đã thử nghiệm nhiều phương pháp tách chiết khác nhau. Trong đó, phương pháp sử dụng cột lọc dung lượng lớn kết hợp khử khoáng hoàn toàn cho hiệu quả tốt nhất, giúp thu hồi các đoạn gene ngắn dưới 100 bp - kích thước đặc trưng sau tách chiết.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu di truyền toàn diện kết hợp giữa dữ liệu cổ và hiện đại sẽ là nền tảng vững chắc để tìm hiểu nguồn gốc, mô hình di cư và sự biến đổi di truyền của người Việt qua thời gian.
Tin đăng KH&PT số 1359 (số 35/2025)
Việt Lâm