V-KIST: Bắt đầu từ CNTT và CNSH

Được sự đề xuất và ủng hộ từ chính phủ Việt Nam và Hàn Quốc, từ cuối năm 2012 kế hoạch xây dựng Viện KH&CN Việt Nam – Hàn Quốc (V-KIST) đã từng bước được Bộ KH&CN Việt Nam và Viện KH&CN Hàn Quốc (KIST) trao đổi, xây dựng, đến nay đã hoàn chỉnh một dự thảo kế hoạch tổng thể. Theo đó, mục tiêu của V-KIST là phát triển các công nghệ ứng dụng phục vụ các ngành công nghiệp, thúc đẩy các hoạt động R&D nhằm tiến tới làm chủ những công nghệ quan trọng là nền tảng cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam trong tương lai.
Nếu được các cấp thẩm quyền cho phép, V-KIST sẽ là viện nghiên cứu đầu tiên được áp dụng mô hình quản lý giống như của viện KIST, có tính tự chủ cao và vận hành một cách bền vững (về lâu dài có thể không còn phụ thuộc vào kinh phí từ Ngân sách Nhà nước). Đồng thời, V-KIST sẽ là cơ sở để Việt Nam và Hàn Quốc cùng tiến hành nhiều hoạt động hợp tác nghiên cứu trong những lĩnh vực, dự án công nghệ hứa hẹn mang lại lợi ích cho Việt Nam cũng như các doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam. Ngoài ra, các công ty và tổ chức quốc tế cũng sẽ được mời đặt cơ sở nghiên cứu trong khu vực của V-KIST để hình thành một mạng lưới cùng triển khai các dự án hợp tác R&D.

Kế hoạch phát triển các ngành công nghệ tại V-KIST theo đề xuất từ phía Hàn Quốc

Quá trình phát triển và xây dựng V-KIST sẽ gồm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 được phân thành 2 chặng, với chặng đầu 2014-2017 sẽ xây dựng những hạ tầng và cơ sở nghiên cứu cơ bản, chặng sau 2016-2020 tiếp tục bổ sung xây dựng các cơ sở nghiên cứu ứng dụng phục vụ các ngành công nghiệp. Trong giai đoạn 2 (2020-2017), V-KIST sẽ tiếp tục mở rộng trước khi hoàn thiện trong giai đoạn 3 (2034).

Vì sao chú trọng ứng dụng nghiên cứu phục vụ các ngành công nghiệp? Các chuyên gia Hàn Quốc đề xuất V-KIST nên áp dụng những bài học từng mang lại thành công của viện KIST trước đây, đó là chú trọng vào mục tiêu nghiên cứu ứng dụng công nghệ nhằm thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp. Đây là chiến lược từng giúp Hàn Quốc phát triển nhanh chóng, từ một nước đang phát triển lạc hậu trở thành một quốc gia hiện đại có các ngành công nghiệp hùng mạnh: các ngành công nghiệp điện tử - có các sản phẩm memory chip chiếm 67% thị phần toàn cầu, màn hình phẳng chiếm 47%, điện thoại di động chiếm 35%, và công nghiệp đóng tàu thủy của Hàn Quốc hiện đang đứng số 1 thế giới, các ngành công nghiệp ô tô hóa dầu, thép hiện đang được xếp thứ 5 thế giới. Sự phát triển thần kỳ này của Hàn Quốc có phần đóng góp không nhỏ của viện KIST ngay từ những bước đi đầu tiên, với những kết quả quan trọng: Xây dựng nghiên cứu tiền khả thi cho tập đoàn POSCO năm 1969, ngày nay đã trở thành một tập đoàn sản xuất sắt và thép hàng đầu thế giới; Xây dựng kế hoạch phát triển ngành sản xuất ô tô Hàn Quốc năm 1971; Xây dựng kế hoạch phát triển ngành công nghiệp đóng tàu thủy năm 1972; Nghiên cứu chế tạo vi mạch bán dẫn năm 1974; Nghiên cứu công nghệ tổng đài điện tử năm 1974; Nghiên cứu công nghệ tivi và đồng hồ điện tử năm 1976; Nghiên cứu quy trình chế tạo CFC năm 1977; Nghiên cứu chế tạo 4M/16M DRAM năm 1988; Nghiên cứu công nghệ CDMA năm 1995. Để có thể liên tục cung cấp, đóng góp những sản phẩm nghiên cứu quan trọng này, kinh nghiệm của viện KIST là cần người lãnh đạo có tầm nhìn xa, đặt ra các mục tiêu rõ ràng với xu hướng chú trọng nghiên cứu phục vụ phát triển các ngành công nghiệp, đồng thời liên tục tăng đầu tư kinh phí mạnh mẽ cho R&D – tuy nhiên viện KIST chỉ cần Nhà nước hỗ trợ kinh phí trong những năm đầu tiên, về lâu dài là một mô hình phát triển tự chủ và bền vững về tài chính. Ngoài ra, viện KIST không chỉ tự lực nghiên cứu mà còn chủ động nhập khẩu công nghệ nước ngoài, sau đó tiếp thu, nghiên cứu ngược (reverse engineering) và làm chủ.