Chính phủ Mỹ dạy phổ cập miễn phí AI qua tin nhắn SMS
Một quốc gia muốn dẫn đầu về công nghệ không chỉ cần đột phá đỉnh cao mà còn cần những nhịp cầu nối liền công nghệ với mặt bằng dân trí đại chúng.
VnExpress
Thứ bảy, 5/9/2026
Một quốc gia muốn dẫn đầu về công nghệ không chỉ cần đột phá đỉnh cao mà còn cần những nhịp cầu nối liền công nghệ với mặt bằng dân trí đại chúng.
Vì AI quyết định thông tin nào được nhìn thấy, điều gì có giá trị và điều gì đáng chú ý, tất cả dựa trên dữ liệu và xác suất, và dần định hình nhận thức của xã hội.
Được đầu tư hàng núi tiền nhưng các mô hình ngôn ngữ lớn bắt đầu bộc lộ giới hạn và đang trượt xuống “thung lũng vỡ mộng AI”.
Sử dụng công cụ mới ngay nhưng quy trình, dữ liệu đầu vào chưa chuẩn hóa thì cả người dùng và cơ quan tổ chức dễ mắc vào ba loại “nợ” âm thầm.
Trong chăn nuôi, phát hiện bệnh sớm có thể khoanh vùng tránh bùng dịch kịp thời. Một hệ thống AI mới giúp 'đọc' bệnh trên gia súc từ trước khi có triệu chứng, chỉ nhờ quét một bức ảnh.
Các nhà nghiên cứu tìm hiểu vì sao báo chí thích khai thác những thông tin gắn với đối tượng thuộc về nhóm thiểu số trong xã hội.
Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) càng ngày càng phình to, lên đến hàng nghìn tỷ biến số, với tham vọng "nuốt chửng kiến thức của toàn thế giới". Việt Nam có thể, và có chỗ đứng nếu chạy đuổi theo những mô hình "AI to" như vậy không?
AI được gọi là cơ hội vàng cho Việt Nam, nhưng nếu chỉ dừng ở gia công rẻ và điều chỉnh (fine-tune) từ mô hình ngoại, Việt Nam có thể lặp lại đúng con đường cũ của công nghiệp hóa phụ thuộc.
Dù đặt bối cảnh tận năm 2525, Lớp học Cuối cùng lại chạm vào nỗi ám ảnh rất quen thuộc: làm sao để chúng ta học nhanh hơn và dễ hơn.
Không chỉ Tia Sáng, ngành báo chí đang đứng ở một thời điểm khó khăn - giai đoạn khủng hoảng của mô hình nhận thức.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng