Hai tuần trước, Allbirds - thương hiệu giày dép vốn đang kinh doanh bết bát - vừa thực hiện một cú chuyển mình bất ngờ khi tuyên bố lột xác thành nhà cung cấp năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo với cái tên mới toanh NewBird AI. Cổ phiếu hãng này tăng vọt gần 6 lần chỉ trong một ngày.
Michael Cooper, giáo sư tài chính tại Đại học Utah, không hề bất ngờ trước câu chuyện này. Một tình huống tương tự đã từng diễn ra. Cuối thập niên 90, công thức "hóa vàng" cho cổ phiếu chỉ đơn giản là gắn thêm đuôi ".com" hoặc chữ "Internet" vào tên công ty. Chẳng hạn, Computer Literacy Inc. còn chưa kịp hoàn tất thủ tục đổi tên thành fatbrain.com thì cổ phiếu đã kịp tăng nóng 33%. Nghiên cứu năm 2001 của GS Cooper chỉ ra rằng, những doanh nghiệp chớp thời cơ đổi tên như vậy có thể tăng trung bình 53% lợi suất cổ phiếu trong ngắn hạn.
Chỉ cần đổi tên từ Allbirds thành Newbird AI, cổ phiếu công ty đã tăng 582%. Ảnh: Getty Images
Tất nhiên, khi bong bóng dot-com vỡ vào đầu những năm 2000, các doanh nghiệp lại cuống cuồng... xóa ".com" và "Internet" ra khỏi tên. Theo nghiên cứu tiếp theo của GS Cooper, việc xóa bỏ mác dot-com cũng khiến cổ phiếu bật tăng trở lại trong ngắn hạn, với mức trung bình 64%. Hóa ra trong mắt các nhà đầu tư, cái tên đôi khi còn quan trọng hơn cả sản phẩm cốt lõi.
Tình trạng chạy theo xu hướng này cũng từng lặp lại cách đây vài năm, khi các công ty đua nhau nhét yếu tố tiền mã hóa vào tên gọi doanh nghiệp. Chẳng hạn, khi Long Island Iced Tea Corp. - một hãng sản xuất trà trái cây đóng chai - đổi tên thành Long Blockchain Corp. Vào năm 2017, cổ phiếu của họ đã tăng vọt tới 531% (nhưng sang năm sau, cổ phiếu này đã bị hủy niêm yết).
Tờ Wall Street Journal đã nhờ GS Michael Cooper kiểm chứng xem liệu cái mác "AI" có thực sự là tấm thẻ bài miễn tử cho giá cổ phiếu hay không. Ông cùng các cộng sự đã phân tích những doanh nghiệp thay đổi chiến lược kinh doanh và gắn nhãn "AI". Bằng cách so sánh hiệu suất cổ phiếu với mặt bằng chung của thị trường trong khung thời gian 30 ngày trước và 90 ngày sau công bố, họ đã tìm ra câu trả lời.
Số liệu trong giai đoạn 2020-2025 đã bóc trần "ma lực" của từ khóa AI trên sàn chứng khoán Mỹ. Kết quả cho thấy trước khi công bố chiến lược mới, cổ phiếu các doanh nghiệp này hầu như dậm chân tại chỗ. Tuy nhiên, ngay tại cột mốc công bố (ngày 0), giá cổ phiếu lập tức tăng vọt và đạt đỉnh vào ngày thứ 30 với lợi suất tích lũy vượt mặt mức tăng trung bình của thị trường tới hơn 50%. Đây là bằng chứng cho thấy tâm lý đám đông đang biến AI thành chiếc đũa thần giúp định giá lại doanh nghiệp chỉ sau một đêm, bất chấp tình hình kinh doanh thê thảm thực tế.
Một cửa hàng Allbirds ở khu SoHo, thành phố New York. Ảnh: Getty Images
Giá trị bốc hơi
Allbirds từng là ngôi sao sáng của làng thời trang bền vững. Nhờ chiến dịch quảng bá bảo vệ môi trường, hãng đã chinh phục được hàng loạt tên tuổi quyền lực như Leonardo DiCaprio (người vừa đầu tư vốn vừa ca ngợi hãng là hình mẫu của ngành giày), Barack Obama, Oprah Winfrey và Gwyneth Paltrow.
Thế nhưng, từ một thương hiệu sở hữu hàng chục cửa hàng trên thế giới, hãng rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề. Đến tháng 1 vừa qua, Allbirds đã phải ngậm ngùi đóng cửa cửa hàng cuối cùng tại Mỹ.
Công ty dự định sẽ dấn thân vào con đường xây dựng hạ tầng tính toán AI và cho thuê năng lực xử lý đồ họa (GPU). Thực chất Allbirds đã đảm bảo được nguồn tài trợ trị giá 50 triệu USD cùng kế hoạch mua sắm thiết bị phần cứng. Tuy nhiên, bài toán khó nhất là họ phải chứng minh được mình có thể làm nên chuyện trong một ngành công nghiệp đòi hỏi kỹ thuật cao và vốn dồi dào. Họ chưa hề có kinh nghiệm thực tế hay bất kỳ mối quan hệ thân thiết nào với những công ty sản xuất chip như Nvidia hay AMD.
Trên thực tế, chỉ sau chưa đầy 2 tuần, cổ phiếu NewBird AI đã bốc hơi khoảng 70% giá trị so với mức đỉnh.
Hiện vẫn chưa rõ tương lai công ty sẽ ra sao, nhưng trước mắt đây vẫn là minh chứng cho cơn sốt AI trên thị trường đầu tư. Nhiều chuyên gia cảnh báo các nhà đầu tư cần thận trọng cân nhắc thay vì chạy theo xu hướng nhất thời, nhất là khi chúng ta đã có bài học từ bong bóng Dot-com hay Blockchain trước đây.
Anh Thư tổng hợp
---
Nguồn tham khảo:
AI Mania: The Reruns Have Started, The Wall Street Journal.
https://www.wsj.com/finance/investing/ai-mania-the-reruns-have-started-88e50984
Allbirds Is Becoming 'NewBird AI' — Is This the Wildest Pivot Yet?, Yahoo.
https://finance.yahoo.com/sectors/technology/articles/allbirds-becoming-newbird-ai-wildest-230132646.html
Shares in Allbirds surge after maker of wool sneakers announces pivot to AI, The Guardian.
https://www.theguardian.com/business/2026/apr/15/allbirds-stock-ai-pivot