Thói quen làm việc khác thường của những bộ óc xuất chúng

Phương pháp tắm không khí của Benjamin Franklin

Benjamin Franklin (1706–1790) là một trong những Người Cha lập quốc của Hoa Kỳ, đồng thời là nhà khoa học tài ba sáng chế ra cột thu lôi. Ông không chỉ nổi tiếng trong lịch sử mà còn gây chú ý bởi lối sống và những thói quen chăm sóc sức khỏe đặc biệt.

Vào thế kỷ 18, tắm nước lạnh được xem là phương pháp giúp cơ thể khỏe mạnh và sảng khoái. Tuy nhiên, Franklin cảm thấy việc tiếp xúc với nước lạnh quá khó chịu và không phù hợp với thể trạng của ông. Vì vậy, ông sáng tạo ra phương pháp tắm không cần nước gọi là "tắm không khí". Hằng ngày ông thức dậy sớm, ngồi trong trạng thái không mặc quần áo bên khung cửa sổ tầng trệt đang mở để tận hưởng luồng không khí lạnh thổi qua da từ 30 phút đến một giờ, tùy theo mùa. Trong khoảng thời gian đó, ông có thể đọc sách hoặc viết lách.

Franklin tin rằng thói quen này góp phần duy trì sức khỏe thể chất và giữ cho đầu óc ông luôn minh mẫn, giúp ông đạt khả năng tập trung cao độ và năng suất làm việc phi thường.

Tách cà phê chính xác 60 hạt của Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven (1770-1827), một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất thế giới, bị điếc từ cuối những năm 20 tuổi. Mặc dù vậy, ông vẫn sáng tác hơn 700 tác phẩm trong suốt sự nghiệp.

Beethoven nổi tiếng là người kỹ tính, sống nguyên tắc và có nhiều thói quen kỳ lạ. Vào mỗi buổi sáng hoặc trước khi sáng tác nhạc, Beethoven luôn chuẩn bị cà phê cho mình theo một cách rất đặc biệt. Ông tự tay đếm từng hạt cà phê, và mỗi tách luôn phải dùng chính xác 60 hạt để kiểm soát lượng caffeine nạp vào cơ thể.

Ông cũng tin rằng đây là số lượng hạt giúp tạo ra sự cân bằng hoàn hảo giữa độ đậm và hương vị. Chỉ cần nghi ngờ số lượng không chính xác, ông sẵn sàng bỏ đi toàn bộ số cà phê và bắt đầu đếm lại từ đầu.

Trong cuốn tiểu sử "Beethoven As I Knew Him" (Beethoven như tôi biết) do người bạn thân Anton Schindler viết, tác giả tiết lộ rằng nhà soạn nhạc thậm chí còn đếm số hạt cà phê khi pha đồ uống cho khách đến thăm. Thói quen kỳ lạ này phản ánh chủ nghĩa cầu toàn và chú trọng đến từng chi tiết của ông, những phẩm chất thể hiện rõ trong các tác phẩm âm nhạc trau chuốt, kỹ lưỡng.

Yoshiro Nakamatsu nín thở đến gần chết đuối dưới nước

Yoshiro Nakamatsu (1928), một trong những nhà phát minh vĩ đại nhất của Nhật Bản, là cha đẻ của đĩa mềm (floppy disk), máy hát karaoke, bình bơm nước sốt, đồng hồ tính tiền taxi, đồng hồ hiển thị số và nhiều thiết bị khác. Ông sở hữu hơn 3.300 bằng sáng chế, gấp ba lần số bằng sáng chế của Thomas Edison.

Nakamatsu đã áp dụng một phương pháp thực sự đáng sợ để kích thích khả năng sáng tạo, bằng cách đưa bộ não và cơ thể đến ngưỡng giới hạn. Cụ thể, ông thường xuyên đi bơi và nín thở dưới nước càng lâu càng tốt cho đến khi gần như chết đuối.

"Để khiến não bộ thiếu hụt oxy, tôi sẽ lặn thật sâu và để áp lực nước làm gián đoạn dòng máu lên não. Đúng nửa giây trước khi cận kề cái chết, tôi sẽ hình dung ra một phát minh mới," Nakamatsu giải thích. Sau đó, ông ghi nhanh ý tưởng vừa lóe lên trong đầu vào một cuốn sổ tay dưới nước và bơi trở lại mặt nước.

Charles Dickens luôn kiểm tra hướng của giường ngủ

Không chỉ là một trong những nhà văn vĩ đại nhất của nước Anh vào thế kỷ 19, Charles Dickens (1812–1870) còn là nhà cải cách xã hội, ủng hộ việc xây dựng nhà tình thương cho phụ nữ vô gia cư và đối xử nhân đạo với những người kém may mắn.

Dickens vô cùng kỹ tính về cách sắp xếp đồ đạc trong nhà và có một thói quen ngủ rất kỳ lạ. Ông nằm chính giữa giường, quay đầu về hướng Bắc, hai tay duỗi thẳng và hai bàn tay cách đều hai mép giường.

Ông luôn mang theo la bàn mỗi khi đi du lịch để kiểm tra hướng của chiếc giường. Ông tin rằng việc điều chỉnh cơ thể sao cho phù hợp với từ trường Trái Đất là cách duy nhất để tăng cường khả năng sáng tạo mỗi ngày và giúp cải thiện khả năng viết lách.

Thói quen chợp mắt của Salvador Dalí

Salvador Dalí (1904–1989) là một trong những họa sĩ Tây Ban Nha có ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ 20, nổi tiếng với phong cách siêu thực độc đáo và những tạo hình giàu trí tưởng tượng. Để khơi nguồn cho những ý tưởng kỳ lạ trong các tác phẩm của mình, Dalí đã rèn luyện một kỹ thuật chợp mắt trong thời gian cực ngắn: ông ngồi thư giãn, cầm một chiếc chìa khóa trên tay.

Trên sàn, ngay phía dưới cánh tay cầm chìa khóa, ông đặt một chiếc chảo. Đúng vào khoảnh khắc ông vừa chìm vào giấc ngủ, các ngón tay sẽ thả lỏng và làm rơi chiếc chìa khóa xuống chảo. Tiếng động đó đánh thức ông, và chính khoảnh khắc chuyển tiếp giữa ngủ và thức này được ông xem là lúc khởi nguồn cho nhiều hình ảnh siêu thực trong hội họa.

Igor Stravinsky sáng tạo trong tư thế trồng cây chuối

Nhà soạn nhạc vĩ đại người Nga Igor Stravinsky (1882–1971) đã làm thay đổi nền âm nhạc cổ điển thế kỷ 20 với những kiệt tác mang tính tiên phong như "Nghi lễ mùa xuân", "Chim lửa" và "Petrushka".

Mỗi khi cạn kiệt cảm hứng hoặc cảm thấy đầu óc nặng nề trong lúc sáng tác, Stravinsky ngay lập tức thực hiện động tác trồng cây chuối bằng đầu. Ông tin rằng việc đảo ngược cơ thể sẽ khơi dậy khả năng sáng tạo và khiến các ý tưởng tuôn trào trở lại.

Những quả táo thối của Friedrich Schiller

Nhà thơ, bậc thầy bi kịch và triết gia Friedrich Schiller (1759–1805) được mệnh danh là "Shakespeare của văn học Đức".

Một ngày nọ, Goethe, bạn thân của Schiller, đến thăm ông và ngồi chờ trong phòng làm việc khi ông ra ngoài. Chẳng bao lâu sau, Goethe bắt đầu cảm thấy chóng mặt bởi một mùi hương lạ và nồng nặc lan khắp căn phòng. Tò mò muốn biết mùi hương ấy phát ra từ đâu, ông mở ngăn kéo bàn làm việc của Schiller và bất ngờ phát hiện bên trong chất đầy những quả táo đang thối rữa.

Charlotte, vợ của Schiller, sau đó tiết lộ với vị khách rằng Schiller luôn giữ táo thối trong ngăn kéo để ngửi mỗi khi bí ý tưởng hoặc cảm thấy đầu óc cảm thấy mơ hồ, trì trệ. Ông hít thật sâu mùi táo lên men hòng mong đầu óc tỉnh táo trở lại.

Thật kỳ lạ, cách này lại có hiệu quả với ông.

Chế độ ngủ nhiều giấc ngắn của Nikola Tesla

Nhà khoa học thiên tài và lập dị người Mỹ gốc Serbia Nikola Tesla là cha đẻ của hệ thống điện xoay chiều (AC) cũng như nhiều hệ thống thông tin liên lạc được sử dụng rộng rãi cho đến ngày nay. Một số ý tưởng của Tesla vượt xa tầm hiểu biết, kiến thức và công nghệ của con người thời bấy giờ.

Tesla có khả năng nhớ lại các hình ảnh và đồ vật một cách chính xác dù chỉ nhìn một lần. Điều này cho phép ông hình dung chi tiết các vật thể 3D phức tạp trong đầu, cũng như chế tạo các nguyên mẫu hoạt động chỉ từ một vài bản phác thảo.

Tesla nổi tiếng với lối sống khác thường và thói quen ngủ của ông cũng không ngoại lệ. Thay vì uống cà phê để chống buồn ngủ, ông duy trì nghiêm ngặt chế độ ngủ nhiều giấc nhỏ. Khoảng thời gian 4 tiếng ngủ mỗi ngày được chia thành nhiều giấc ngủ ngắn, mỗi lần chỉ kéo dài khoảng 20 phút. Nhờ vậy, Tesla có thể dành phần lớn thời gian trong ngày cho việc nghiên cứu, suy nghĩ và theo đuổi những ý tưởng mới.

Agatha Christie gặm táo trong bồn nước ấm

Nhà văn Anh Agatha Christie (1890–1976) được mệnh danh là "nữ hoàng viết truyện trinh thám". Trong suốt sự nghiệp, bà đã viết tổng cộng 66 tiểu thuyết trinh thám và 14 tập truyện ngắn.

Hơn hai tỷ cuốn sách của bà đã được bán trên toàn thế giới, chỉ đứng sau Kinh Thánh và các tác phẩm của Shakespeare. Vậy làm thế nào bà có thể nghĩ ra hàng loạt vụ án mạng kinh điển, những thủ pháp gây án tinh vi và chứng cứ ngoại phạm gần như không thể bị vạch trần?

Điều thú vị là những ý tưởng xuất sắc nhất của Christie thường không xuất hiện khi bà ngồi trước bàn viết. Ngược lại, chúng đến trong lúc bà ngâm mình thư giãn trong một chiếc bồn tắm lớn chứa đầy nước ấm.

Christie có thói quen mang theo những quả táo tươi vào bồn tắm. Bà vừa thong thả nhai táo, vừa để tâm trí tự do suy nghĩ về các nhân vật, động cơ gây án và những tình tiết bất ngờ. Khi những lõi táo dần chất đầy trên thành bồn tắm, các nút thắt khó hiểu nhất của câu chuyện cũng lần lượt được bà tháo gỡ.

Với Christie, bồn tắm, nước ấm và táo không đơn thuần là cách thư giãn. Chúng trở thành một không gian quen thuộc giúp bà thả lỏng cơ thể, giải phóng tâm trí và khơi nguồn sáng tạo.

Virginia Woolf đứng viết

Nữ tiểu thuyết gia Virginia Woolf (1882–1941) là một trong những người tiên phong của văn học hiện đại thế kỷ 20. Đằng sau khả năng sáng tạo của nữ văn sĩ Anh là thói quen làm việc độc đáo. Mỗi buổi sáng, bà đứng trước một chiếc bàn làm việc hơi nghiêng, cao hơn một mét, và tay cầm bút để sáng tác. Thói quen này bắt nguồn từ việc bà quan sát chị gái mình, họa sĩ Vanessa Bell, đứng trước giá vẽ và kết hợp chuyển động của cơ thể với thao tác hội họa để tạo ra cách biểu đạt tự do, linh hoạt hơn.

Bà tin rằng tư thế đứng khi sáng tác, giống họa sĩ trước giá vẽ, giúp mình cảm nhận rõ nhịp điệu của ngôn từ và xây dựng cấu trúc tác phẩm hài hòa, sâu sắc với góc nhìn đa chiều.

Những tấm thẻ ghi chép của Vladimir Nabokov

Nhà văn người Mỹ gốc Nga Vladimir Nabokov (1899–1977) là một trong những cây bút vĩ đại và có ảnh hưởng sâu sắc đến văn học thế kỷ 20.

Nabokov không thích viết bản thảo theo trình tự từ đầu đến cuối trong một cuốn sổ thông thường. Thay vào đó, ông ghi từng đoạn văn, câu thoại hoặc ý tưởng lên các tấm thẻ riêng. Khi muốn điều chỉnh mạch truyện, ông chỉ cần xáo trộn, sắp xếp lại hoặc thêm bớt các tấm thẻ cho đến khi mọi chi tiết ăn khớp với nhau. Phương pháp này giúp ông thoải mái sáng tác bất kỳ phân đoạn nào khi nào cảm hứng xuất hiện, mà không bị phụ thuộc vào trình tự kể chuyện.

Shigeru Miyamoto thích đoán kích thước của đồ vật

Shigeru Miyamoto (1952) - nhà thiết kế trò chơi điện tử nổi tiếng tại công ty Nintendo, Nhật Bản - là cha đẻ của các trò chơi mang tính biểu tượng như Super Mario, The Legend of Zelda, Donkey Kong, Star Fox và Pikmin.

Miyamoto thích quan sát đồ vật xung quanh và thử dự đoán kích thước của chúng, chẳng hạn như chiều rộng của một chiếc bàn, chiều cao của một ô cửa hay kích thước của một chiếc hộp. Sau đó, ông sẽ dùng chiếc thước dây luôn mang theo bên mình để kiểm tra xem mình đoán chính xác đến đâu.

Thói quen này đã ảnh hưởng đến cách bố trí không gian của ông trong những trò chơi như Super Mario Bros, nơi khoảng cách giữa các bệ đứng, đường ống và quái vật/chướng ngại vật được cân nhắc kỹ lưỡng để mang lại trải nghiệm di chuyển mượt mà và tạo cảm giác thoải mái cho người chơi.

Quy tắc ngủ 10 tiếng của Albert Einstein

Trong khi nhiều người tin rằng ngủ ít sẽ giúp họ có thêm thời gian để làm việc, nhà vật lý vĩ đại Albert Einstein (1879–1955) lại làm điều ngược lại. Ông thường ngủ tới 10 tiếng mỗi đêm và tranh thủ chợp mắt thêm vào ban ngày để đầu óc được nghỉ ngơi, thư giãn và nảy sinh những ý tưởng mới.

Einstein tuân thủ nghiêm ngặt giờ ngủ của bản thân và gần như không bao giờ phá vỡ nó. Ông tin rằng những lý thuyết lớn cần có thời gian để suy ngẫm và dần hoàn thiện trong tâm trí.

Quốc Hùng tổng hợp

---

Tài liệu tham khảo:

1. 20 Most Productive Humans in History (And the Weird Methods They Used). Historysnob. https://www.historysnob.com/historical-figures/20-most-productive-humans-history-and-weird-methods-they-used/34

2. 10 Lesser-Known Facts About Ludwig van Beethoven. Serenade Magazine. https://serenademagazine.com/10-lesser-known-facts-about-ludwig-van-beethoven/

3. 10 Weird Tricks Successful People Have Used To Be More Creative. Business Insider. https://www.businessinsider.com/weird-ways-to-be-more-creative-2014-12

4. Charles Dickens' Hypnagogia, Dreams, and Creativity. National Library of Medicine. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8353174/

5. Rotten Apples and Other Writerly Customs. Therumpus. https://therumpus.net/2014/04/14/rotten-apples-and-other-writerly-customs/

6. Maya Angelou’s Solitary Writing Habits: Why She Rented Hotel Rooms to Focus on Her Craft. Times Now News. https://www.timesnownews.com/lifestyle/books/features/maya-angelous-solitary-writing-habits-why-she-rented-hotel-rooms-to-focus-on-her-craft-article-113460726

7. One blindfold, two earplugs, nine years. The Standard. https://www.standard.co.uk/showbiz/one-blindfold-two-earplugs-nine-years-6349398.html