 |
Tòa nhà SIHUB tại 123 Trương Định, TP.HCM. Ảnh: DT |
Sự xuất hiện của tòa nhà SIHUB
Tọa lạc tại địa chỉ 123 Trương Định, phường Xuân Hoà (quận 3 cũ), SIHUB gây ấn tượng với thiết kế mặt kính hiện đại, cột trắng cao và những đường viền uốn lượn đồng tâm mềm mại. Tòa nhà có diện tích 17.000 m² – tương đương hai sân bóng đá – gồm ba tầng hầm và chín tầng nổi.
Chỉ vài chục bước từ SIHUB là chạm đến trung tâm tài chính – thương mại của Thành phố, giáp mặt với một số trường đại học lớn và không gian văn hóa sáng tạo. Từ đây cũng dễ dàng tiếp cận các tuyến bus, metro và chỉ mất 15 phút là ra tới sân bay Tân Sơn Nhất. Người ta dễ dàng chạm vào nhịp thở sôi động của một thành phố trẻ, chỉ mất chưa đến nửa thế kỷ để vươn mình thành một trong những trung tâm kinh tế năng động nhất Đông Nam Á.
Sự hiện diện của SIHUB không phải là không có nguyên nhân. Bắt đầu từ những năm 2016 – 2017, TP.HCM ban hành chương trình thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với kỳ vọng tạo ra những startup công nghệ có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Chỉ trong vài năm, hệ sinh thái khởi nghiệp tại đây đã tăng trưởng mạnh mẽ: số lượng startup, quỹ đầu tư và cơ sở ươm tạo tăng gấp 4–5 lần, đẩy nhu cầu về một không gian hội tụ, đủ lớn và đủ hiện đại, trở nên bức thiết.
SIHUB ra đời như câu trả lời cho áp lực đó: không chỉ là nơi làm việc chung, mà còn là một hạ tầng chiến lược, nơi các ý tưởng được kết nối với nguồn lực, công nghệ và vốn đầu tư, tạo đòn bẩy để hệ sinh thái vươn lên. Mô hình này cũng phù hợp với xu hướng toàn cầu về thúc đẩy khởi nghiệp là quy tụ tất cả mảnh ghép cần thiết vào một chỗ để sự gần gũi về địa lý giúp kết nối nhanh chóng. Đồng thời, chúng cũng tạo ra "hiệu ứng va chạm" để kích thích vòng lặp phản hồi và phát triển của các thành tố trong hệ sinh thái - tương tự như cách sự tiến hóa tăng tốc trong một khu rừng đa dạng.
Rõ ràng, không gian là một bài toán quan trọng. "Cơ sở trước đây của SIHUB bằng chưa tới 1/10 diện tích hiện nay, chỉ đủ phục vụ cho các hoạt động kết nối, liên kết, đào tạo, và gần như không còn chỗ cho các thành phần khác của hệ sinh thái," bà Đặng Thị Luận, quyền Giám đốc SIHUB, cho biết. Vì thế, việc kết nối chủ yếu diễn ra qua những sự kiện rời rạc, khó duy trì liên tục. Hệ quả là startup phải chạy đôn chạy đáo đến nhiều nơi khác nhau để được hỗ trợ.
Hiện tại, SIHUB đang triển khai nền tảng tư vấn "một cửa", cho phép startup tiếp cận tất cả các dịch vụ cơ bản mà họ cần - từ tư vấn pháp lý, tài chính, sở hữu trí tuệ, nghiên cứu & phát triển đến huấn luyện, kết nối thị trường, tìm kiếm nguồn tài chính - tại cùng một địa điểm. Điều này tạo điều kiện cho các startup vận hành liền mạch, giảm thời gian và công sức.
Nơi triển khai các chính sách mới
Không chỉ dừng ở việc cung cấp không gian và kết nối, SIHUB còn được kỳ vọng trở thành bệ phóng cho những cá nhân, tổ chức mang tinh thần đổi mới sáng tạo. Lợi thế này đến từ các chính sách hỗ trợ đặc thù mà Thành phố đã ban hành, với Sở KH&CN – đơn vị chủ quản SIHUB – đóng vai trò đầu mối triển khai. Những chính sách đó sẽ được cụ thể hóa thông qua các hoạt động diễn ra ngay trong tòa nhà.
Một ví dụ tiêu biểu là hỗ trợ tài chính không hoàn lại. Các dự án khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo ở ba giai đoạn – tiền ươm tạo, ươm tạo và tăng tốc – có thể được cấp vốn mồi từ 40 triệu đến 400 triệu đồng. Nguồn vốn ban đầu này tuy không lớn nhưng đóng vai trò như một đòn bẩy hữu hiệu, giúp startup hoàn thiện sản phẩm, chứng minh mô hình và thu hút thêm nguồn đầu tư xã hội. Đến nay, đã có 233 dự án được phê duyệt, trong tổng số gần 2.000 dự án nằm trong mục tiêu hỗ trợ của Thành phố trong 5 năm.
 |
Khách tham quan trải nghiệm công nghệ robot tiên tiến tại gian trưng bày trong ngày khai trương trung tâm. Ảnh: DT |
"Tôi không thể nhấn mạnh hơn tầm quan trọng của vốn mồi đối với một công ty khởi nghiệp", Nguyễn Hoàng Minh, đồng sáng lập kiêm CEO của Công ty quản lý Năng lượng thông minh IoTeamVN cho biết. Thời gian đầu, IoTeamVN phải triển khai mô hình thí điểm để có số liệu thuyết phục những khách hàng đầu tiên, và điều này ngốn không ít vốn tự có của họ. "Nếu lúc đó có được hỗ trợ vốn từ khu vực công như vậy thì có lẽ chúng tôi cũng dễ thở hơn," anh chia sẻ.
Trong khi TP.Hồ Chí Minh đã mạnh dạn rót vốn hỗ trợ cho doanh nghiệp khởi nghiệp, thì Hà Nội vẫn đang trong quá trình chuẩn bị kế hoạch tương tự. Các startup tại Hà Nội sẽ phải chờ đến đầu năm 2026, nhưng điều đó chắc chắn sẽ diễn ra - và đó là một tín hiệu tích cực cho toàn bộ hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia.
Một chính sách khác là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho phương tiện bay không người lái (UAV) và xe tự hành cũng được TP HCM thúc đẩy. "Tại đây, các nhà sáng tạo có thể phát triển và thử nghiệm công nghệ trong môi trường thực, thu thập dữ liệu, đồng thời nhận phản hồi nhanh từ cơ quan quản lý và người dùng mà không phải lo ngại nhiều về rủi ro pháp lý hay cấp phép", bà Đặng Thị Luận nhấn mạnh, tiết lộ thêm rằng Sở KH&CN thành phố đã thu hút được 5 hồ sơ đăng ký tham gia.
Trong bức tranh đó, SIHUB chính là một cỗ máy chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu. Hiệu quả vận hành của tòa nhà sẽ phản ánh trực tiếp năng lực tổ chức và tầm nhìn của toàn bộ hệ sinh thái - nếu SIHUB thành công, nó sẽ chứng minh rằng TP.HCM không chỉ có tiềm năng mà còn biết cách hiện thực hóa các kế hoạch khởi nghiệp bài bản. |
HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU LỚN
Một điều rất rõ ràng với TP.HCM là: các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là các startup công nghệ, vốn đang đóng góp khoảng 20–24% GRDP của thành phố sẽ trở thành động lực mới đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển tương lai. Chính quyền TP.HCM đang quyết tâm làm tất cả những gì có thể để đảm bảo khu vực này theo kịp nền kinh tế biến động nhanh chóng.
Hơn nữa, TP.HCM đang nhắm tới một tham vọng lớn là đứng vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu trong năm năm tiếp theo. Với tầm nhìn đó, các startup Việt không chỉ được kỳ vọng học hỏi từ các đối tác quốc tế, mà còn tạo ra giá trị ngược lại, đóng góp sáng kiến, sản phẩm và công nghệ của Việt Nam ra thị trường toàn cầu.
Trong bức tranh đó, SIHUB chính là một cỗ máy chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu. Hiệu quả vận hành của tòa nhà sẽ phản ánh trực tiếp năng lực tổ chức và tầm nhìn của toàn bộ hệ sinh thái - nếu SIHUB thành công, nó sẽ chứng minh rằng TP.HCM không chỉ có tiềm năng mà còn biết cách hiện thực hóa các kế hoạch khởi nghiệp bài bản.
Tuy nhiên, như nhiều trung tâm khởi nghiệp khác trên thế giới, việc duy trì sự cân bằng giữa tốc độ phát triển và chất lượng bền vững sẽ là thử thách không nhỏ. Startup có thể hào hứng với cơ hội, nhưng chỉ khi có cơ chế vận hành minh bạch và hỗ trợ thực chất, SIHUB mới thực sự trở thành "trái tim đổi mới" của thành phố.
Bài đăng KH&PT số 1363 (số 39/2025)
Ngô Hà