Ngành rượu vang chao đảo
Khi nhiệt độ Trái đất tăng lên, không chỉ sản lượng nho bị đe dọa, mà cả cấu trúc của một thị trường khổng lồ cũng có thể phải tái định hình.
"Ba năm qua, chúng tôi đã phải chịu đựng hạn hán và sóng nhiệt trên 40°C. Trong suốt thời gian đó, tôi đã mất 50% sản lượng của mình. Sản lượng rượu vang ở Aude đã giảm gần một nửa, chỉ còn khoảng 200 triệu lít trong ba năm qua," Damien Onorre, chủ tịch Hiệp hội Nông dân trồng nho Aude, Pháp, nói với tờ Le Monde.
Theo các chủ vườn nho ở Pháp, họ đang chịu đựng những vụ mùa tồi tệ nhất trong 70 năm trở lại đây, nhiều người sức cùng lực kiệt, khó lòng trụ lại với nghề.
Tương tự, các vùng sản xuất rượu vang như Ý, Tây Ban Nha cũng đối mặt với tổn thất lớn nếu thời tiết cứ tiếp tục ấm dần lên.
Nghiêm trọng hơn, ở một số vùng trồng nho lớn của Úc và Mỹ, những vụ cháy rừng liên miên và thời tiết nóng, khô bất thường do biến đổi khí hậu làm cho nhiều chủ vườn trắng tay.
Thu hoạch nho Nebbiolo ở Serralunga, Ý. Đây là nguyên liệu để sản xuất Barolo, một trong những loại rượu vang đỏ trứ danh. Ảnh: Andrea Cairone / Unsplash
John Handmer, cố vấn khoa học tại Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế (IIASA), nhận định, các vụ cháy rừng gần đây ở Úc khiến một số vườn nho không chỉ bị thiệt hại mà còn bị xóa sổ - và sẽ mất nhiều năm để gây dựng lại từ đầu.
Tình hình nghiêm trọng đến mức hàng nghìn nhà sản xuất vang đã tham gia cuộc biểu tình cuối năm 2025 tại thành phố Béziers ở miền Nam nước Pháp, yêu cầu chính phủ đưa ra một gói cứu trợ để bồi thường cho những vụ mùa bị ảnh hưởng do thời tiết xấu, chi phí tăng cao và doanh số giảm sút.
Trước những khó khăn này, bà Stéphanie Sinoque, giám đốc điều hành Hiệp hội Những người trồng nho Bordeaux, kể rằng các vườn nho đã thích ứng bằng cách chuyển sang trồng những giống nho mới có khả năng chịu nhiệt.
Vùng Burgundy của Pháp cũng thay thế các giống nho được trồng phổ biến như pinot noir bằng những giống ưa nóng hơn như mourvèdre và grenache.
Trong khi đó, Alex Alvarez-Perez, đồng sở hữu một doanh nghiệp rượu vang Mỹ, cho biết có trồng thử nghiệm một số giống nho lai tại một vườn nho rộng 3,5 mẫu. Chúng phát triển tốt, bất chấp những trận mưa lớn.
GS Ignacio Morales-Castilla (Đại học Alcalá, Tây Ban Nha) cho rằng ngành trồng nho làm rượu nói chung vẫn cố điều chỉnh để chịu được áp lực khí hậu. "Nhưng phải hiểu rõ một điều, Trái đất càng nóng lên, chúng ta càng ít cơ hội để xoay xở và thích nghi," ông nhấn mạnh.
Các vườn nho đã chủ động thích ứng bằng cách chuyển sang trồng những giống nho mới có khả năng chịu nhiệt. Ảnh: Vindemia Winery / Unsplash
Rượu nhẹ được ưa chuộng hơn
Khí hậu biến đổi không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng nho mà còn khiến khẩu vị của người thưởng rượu thay đổi. Thời tiết ấm hơn khiến nhiều người tìm đến những dòng rượu vang đỏ thanh nhẹ, có hương vị trái cây nổi bật và hợp uống mát.
Ví dụ tiêu biểu là claret (một cách gọi vang đỏ Bordeaux của người Anh). Những chai claret – bắt đầu xuất hiện từ niên vụ 2025 – sẽ nhẹ hơn, ít tannin hơn và có nồng độ cồn thấp hơn. Theo các chuyên gia, bordeaux claret được thiết kế để uống ở nhiệt độ 8-12°C. Và họ khẳng định rằng những dòng vang đỏ nhẹ, có thể uống theo kiểu ướp lạnh, đã trở thành chuẩn mực mới.
"Việc bổ sung phiên bản mới Claret của vang Bordeaux là phản ứng chiến lược trước sự chuyển dịch môi trường," theo ông Jean-Raymond, giám đốc chi nhánh Bordeaux của một tập đoàn rượu.
Bằng cách rút ngắn thời gian ngâm ủ, ưu tiên sự tươi mát thay vì độ mạnh, các nhà sản xuất vang ở Bordeaux kỳ vọng sẽ đưa ra những dòng sản phẩm cân bằng và ít gắt hơn ngay cả trong những năm thời tiết nắng nóng cực đoan. Đây là cách biến thách thức khí hậu thành cơ hội về mặt kỹ thuật làm rượu.
Theo số liệu ở cả hai thị trường Anh và Pháp, mức tiêu thụ của vang đỏ cổ điển đang sụt giảm mạnh. Thay vào đó, các loại vang đỏ nhẹ nhàng, có thể ướp lạnh đang dần lên ngôi.
Lựa chọn của thời thắt lưng buộc bụng
Bên cạnh biến đổi khí hậu, ông Jean-Marie Fabre, chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất rượu vang độc lập tại Pháp, cho biết, các nhà vang còn phải đối mặt với một loạt khó khăn ngoài tầm kiểm soát trong suốt 5 năm qua, khiến cho doanh nghiệp của họ rơi vào tình trạng kiệt quệ, đến mức có thể phá sản.
Người tiêu dùng đang chuyển hướng sang tiêu thụ vang trắng trong thời điểm thắt lưng buộc bụng hiện nay. Ảnh minh họa: Unsplash
Những thử thách đó bao gồm thuế 15% của tổng thống Donald Trump đối với rượu vang và đồ uống có cồn nhập khẩu cũng như khủng hoảng trong và hậu COVID-19.
Ngoài ra, do xung đột Nga-Ukraine, giá năng lượng tăng cao và các công ty gặp khó khăn trong việc nhập khẩu các nguyên liệu cần thiết để duy trì sản xuất.
Quan trọng hơn cả, doanh số bán rượu cả trong nước và quốc tế đều lao dốc. "Thời kỳ bùng nổ tiêu thụ rượu vang đã qua, rất nhiều vườn nho đang bị bỏ hoang," ông Tony Laithwaite, người sáng lập hệ thống bán lẻ rượu vang Laithwaite, chia sẻ.
Ông cho biết, nhu cầu tiêu thụ rượu tại các thị trường lớn như Trung Quốc đều sụt giảm, doanh số bán hàng ở chính nước Pháp cũng đang đi xuống, và người tiêu dùng đang chuyển hướng sang tiêu thụ vang trắng. "Hình ảnh sang trọng và đắt đỏ của vang Bordeaux không còn phù hợp nữa trong thời điểm thắt lưng buộc bụng hiện nay," ông kết luận.
Anh Thư tổng hợp
---
Nguồn tham khảo:
New type of Bordeaux wine to gain official status as result of climate pressure, The Guardian
https://www.theguardian.com/food/2026/jan/31/new-type-of-bordeaux-wine-to-gain-official-status-as-result-of-climate-pressure
French winemakers ‘battle for survival’ as minister prepares for crisis talks, The Guardian
https://www.theguardian.com/world/2025/nov/23/french-winemakers-sales-slump-crisis-talks
Hybrid grapes could save wine from climate change
https://www.thedrinksbusiness.com/2025/07/hybrid-grapes-could-save-wine-from-climate-change/