 |
Trung Quốc đầu tư cho công nghệ chip não. Ảnh minh hoạ: nature.com |
Các hệ thống giao diện não - máy tính (BCI), chẳng hạn như một thiết bị cấy sâu vào não cho phép một người không có chân tay điều khiển trò chơi điện tử, đang được thử nghiệm trên người tại Trung Quốc.
Hệ thống BCI này do Công ty Công nghệ Y tế StairMed tại Thượng Hải phát triển. Trung Quốc không có lịch sử phát triển lâu dài trong lĩnh vực này và nhiều thiết bị BCI tại đây là phiên bản đơn giản hóa từ công nghệ Mỹ.
Tuy nhiên, Trung Quốc đang tiến bộ nhanh trong nhiều hướng, bao gồm cải thiện thuật toán giải mã dữ liệu thần kinh và thiết bị cấy ghép. Chính phủ Trung Quốc đã xác định công BCI là lĩnh vực đổi mới ưu tiên và các quỹ tài trợ đang đổ vào mạnh mẽ. "Rất nhiều nhà khoa học trẻ đang tham gia làn sóng BCI mới này" theo Yuanning Li, nhà khoa học thần kinh tính toán tại Đại học Kỹ thuật Thượng Hải. Trung Quốc cũng có cơ sở hạ tầng y tế và dân số phù hợp để thử nghiệm và đánh giá công nghệ này.
Một trong các thiết bị BCI đang được thử nghiệm là NEO, một thiết bị không dây, xâm lấn tối thiểu, có thể phục hồi cử động tay cho người bị liệt thông qua găng tay khí nén. Một nhóm nghiên cứu khác cũng đã cấy thiết bị với 256 đầu dò lên vỏ não của một bệnh nhân động kinh tại Thượng Hải vào tháng 7/2024. Sau 2 tuần luyện tập, bệnh nhân có thể dùng thiết bị để điều khiển xe lăn và truy cập mạng xã hội.
Thiết bị cấy sâu vào não của StairMed là thử nghiệm BCI xâm lấn đầu tiên tại Trung Quốc, theo ông Zhao - nhà sáng lập của start-up này. Thiết bị này gồm 64 cảm biến siêu mảnh, đường kính bằng 1/100 sợi tóc, cắm sâu vào vỏ não và kết nối với một thiết bị nhỏ có thể sạc và truyền dữ liệu không dây. Người đầu tiên cấy ghép đã sử dụng hệ thống này để chơi cờ và đua xe trên máy tính. ng Zhao cho biết công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng kết quả cho thấy người dùng có thể điều khiển thiết bị điện tử khá tốt. Về lâu dài, ông hy vọng sẽ tích hợp BCI với các hệ thống thông minh hơn, cho phép người dùng điều khiển không chỉ con trỏ máy tính mà còn xe lăn thông minh và robot.
Nguồn: nature.com
Tin đăng KH&PT số 1352 (số 28/2025)
Ánh Dương và nhóm tác giả lược dịch