 |
Dự án mới do ACIAR tài trợ sẽ tập trung vào chuyển đổi số trong chuỗi xoài và thanh long do các hộ nông dân nhỏ ở vùng Tây Bắc Việt Nam trồng. Ảnh: ACIAR |
Ngày 22/8 tại Sydney, trong khuôn khổ sự kiện đối thoại đối tác, Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã ký kết dự án ‘Giám sát số về mức độ tuân thủ VietGAP trong chuỗi giá trị cây ăn quả của các nông hộ nhỏ ở Tây Bắc cho thị trường chất lượng cao trong nước và thị trường xuất khẩu tiềm năng’.
Dự án trị giá 2,1 triệu AUD (khoảng 35 tỷ đồng), kéo dài 4 năm, do ba đối tác Việt Nam - gồm Viện Nghiên cứu Rau quả,Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc và Học viện Nông nghiệp Việt Nam - và một đối tác Australia - Viện Nghiên cứu Ứng dụng Cây trồng Australia - phối hợp thực hiện.
Đây là một phần trong gói hỗ trợ 18,6 triệu AUD (khoảng 315 tỷ đồng) mà ACIAR dành cho Việt Nam trong 5 năm tới.
Trước đó, giai đoạn 2022-2023, ACIAR đã tài trợ một dự án thí điểm trị giá gần 270.000 AUD tại Mộc Châu, nhằm thử nghiệm các công cụ kỹ thuật số chi phí thấp giúp nông dân trồng rau VietGAP truy xuất nguồn gốc khi bán hàng ở thị trường Hà Nội.
 |
Mô tả chuỗi cung ứng rau của các hợp tác xã ở Mộc Châu. Ảnh: Báo cáo dự án ACIAR |
Trong dự án thí điểm này, người nông dân sử dụng một ứng dụng điện thoại thông minh do công ty Nông nghiệp Số (Việt Nam) phát triển để ghi nhận thông tin về cây trồng, bao gồm nơi trồng, người trồng, loại cây, giống, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, ngày trồng và ngày thu hoạch – những thông tin cần thiết để tuân thủ VietGAP.
Các thiết bị cảm biến giá rẻ tích hợp GPS của Escavox (Úc) được đặt trong các thùng lạnh để giám sát nhiệt độ của lô hàng trong suốt thời gian lưu kho và vận chuyển.
Dữ liệu từ ứng dụng và cảm biến được gửi về Trung tâm điều khiển ảo Hitachi (đặt ở Úc) để xử lý vào tạo hồ sơ lưu trữ. Trung tâm điều khiển này đồng thời tạo ra các mã QR chứa thông tin truy xuất của toàn bộ quá trình sản xuất và vận chuyển.
Tại trang trại, người nông dân có thể in các mã QR được phần mềm tạo ra và dán nhãn vào sản phẩm của mình. Người tiêu dùng có thể quét mã QR bằng điện thoại thông minh để xem thông tin căn bản. Trong khi đó, nhà bán lẻ, siêu thị hoặc các đối tác khác trong chuỗi giá trị có thể quét cùng mã QR này để truy cập thông tin chi tiết hơn theo đòi hỏi của VietGAP.
 |
Thông tin ghi nhận tuân theo tiêu chuẩn VietGAP trên ứng dụng điện thoại thông minh của Nông nghiệp Số. Ảnh: Báo cáo dự án ACIAR |
Kết quả cho thấy, ba hợp tác xã tham gia thí điểm - gồm Hợp tác xã rau an toàn tự nhiên Tự Nhiên, Greenfarm Mộc Châu và Greenfarm Vân Hồ - đã sử dụng hệ thống này với các siêu thị AEON và Mega Market tại Hà Nội. Họ nhận được phản hồi tích cực về việc số hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc với các đối tác mua hàng.
Nông dân trong hợp tác xã nhận được mức giá cao hơn 40% vào mùa thấp điểm so với giá bán sỉ ở Mộc Châu hoặc Hà Nội, nhờ mức giá tại vườn được các kênh bán lẻ hiện đại trả cao hơn.
 |
Thông tin dõi vị trí và nhiệt độ của cảm biến Escavox. Ảnh: Báo cáo dự án ACIAR |
 |
Mã QR truy xuất nguồn gốc được gắn trên bao bì sản phẩm, cho phép người tiêu dùng quét để xem thông tin cơ bản về nông dân và cây trồng, đồng thời nhà bán lẻ cũng có thể quét để truy cập dữ liệu chi tiết phục vụ yêu cầu VietGAP. Ảnh: Báo cáo dự án ACIAR |
Hệ thống truy xuất nguồn gốc này được ACIAR kết luận là "phù hợp để nhân rộng trong các chuỗi cung ứng khác".
Dự án mới ký kết về cơ bản sẽ áp dụng các hệ thống truy xuất nguồn gốc đã thí điểm trước đó, kết hợp với kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp ở Việt Nam, nhằm hỗ trợ chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc cho chuỗi xoài và thanh long do các hộ nông dân nhỏ ở Tây Bắc trồng.
Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR) là cơ quan thuộc Chính phủ Úc, chuyên hỗ trợ nghiên cứu nông nghiệp phục vụ phát triển. ACIAR mang đến tri thức và công nghệ để xây dựng hệ thống canh tác năng suất, bền vững hơn. Từ 1993 đến nay, ACIAR đã triển khai hơn 260 dự án tại Việt Nam với tổng vốn 184 triệu AUD và trao trên 120 học bổng cho các nhà khoa học Việt, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và lãnh đạo. |
Ngô Hà