Phía tập thể, ba cuốn Từ điển song ngữ Chăm - Việt ra đời, đã góp phần thiết thực vào nghiên cứu và bảo tồn ngôn ngữ Chăm. Ban biên soạn sách chữ Chăm - Ninh Thuận đã làm được nhiều việc: soạn sách Trong cuộc nói chuyện nhân Kỷ niệm 30 năm Ban biên soạn, tôi nhấn việc thầy dạy học sinh tiếng Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm - Ninh Thuận thành lập từ năm 1993, mang chức năng to lớn đúng như tên gọi của nó. Tiếc rằng mười lăm năm sau khi ra đời, Trung tâm mới trình ra đúng một tập truyện cổ tập hợp được 58 truyện nhưng đa phần đều tuyển lại từ ấn phẩm có trước đó! Ngoài ra cơ quan này vẫn chưa có chường trình hay hành động thiết thực trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống dân tộc. Câu hỏi nữa đặt ra: tại sao mãi đến hôm nay, Trung tâm vẫn chưa có tạp chí của riêng mình?
Về kiến trúc và điêu khắc. Dù các khám phá và công bố về mảng này là thành tựu sớm và quan trọng nhất về nghiên cứu văn hóa - văn minh Champa, nhưng đến hôm nay bức màn bí ẩn về xây dựng tháp vẫn còn là nằm trong nỗi bí ẩn chưa được khai vỡ. Từ đó các phương thức phục chế hay trùng tu chưa thể đáp ứng đúng thực tế yêu cầu. Nó tạo dị ứng cho không ít nhà nghiên cứu lẫn kẻ thưởng ngoạn. Bên cạnh là sự thể không ít khu di tích còn bỏ mặc cho hoang phế, trong đó khu di tích Đồng Dương rất điển hình. Vài chục năm qua, các họa sĩ và điêu khắc gia Chăm vẫn chưa đóng góp gì nhiều vào bảo tồn và giới thiệu nền mỹ thuật dân tộc ra thế giới.
Có thể nói hoạt động ca - múa - nhạc mang tính thực tiễn cao hơn cả trong các lãnh vực văn hóa Chăm. Các điệu múa dân gian thể hiện bằng tên gọi các điệu trống Thế nhưng, ngoài nghệ sĩ chuyên nghiệp Đặng Hùng, hầu hết các nghệ nhân không chuyên Chăm sau vài thành công cấp thời ấy, đang biểu hiện không ít sự bắt chước gượng gạo, tiếp nhận sai lệch hay sáng tạo tùy tiện. Mươi năm qua, nét độc đáo cũ đã có dấu vết của sự lặp lại. Đâu là đặc trưng ca - múa - nhạc Chăm như là Chăm? Làm thế nào để hiện đại mà vẫn truyền thống? Và tại sao mãi đến hôm nay chưa có tác phẩm nghiên cứu để giúp người đọc nhận diện toàn cảnh nền ca - múa - nhạc Chăm lâu nay người ta cứ nghĩ nó lớn lắm! Còn nó lớn ra sao, đâu là nguồn gốc của nó, và nó có ảnh hưởng thế nào đến âm nhạc Việt? Các cơ quan và những người có trách nhiệm đã khi nào đặt ra cho mình câu hỏi này chưa?
Nhưng một nền văn hóa có bề dày truyền thống như Chăm chỉ có thế thôi sao? Đâu là y học và dược học cổ truyền Chăm? Thiên văn học và tổ chức hành chính ngày xưa? Các tên tuổi lớn đã có nỗ lực đáng trân trọng, nhưng toàn cảnh nền văn hóa Chăm vẫn có mặt như những mảnh vụn chắp vá. Hơn nữa, các chắp vá này lại không đến được tay chủ nhân đã tạo dựng và đang lưu trì nó. Các công trình nghiên cứu hiếm khi đến tay đồng bào, chúng càng không được dạy trong các trường Trung học có con em Chăm. Ngay Bảo tàng Chăm ở tỉnh Ninh Thuận, bà con Chăm cũng hiếm có cơ hội tiếp cận, nói chi Bảo tàng dân tộc trong đó có mảnh đất dành trưng bày sản phẩm văn hóa Chăm ở tít Hà Nội, Chăm hoàn toàn không có điều kiện đến thưởng ngoạn. Trong tình hình chung đó, Trách nhiệm thuộc về ai?
Chúng ta đã nói quá nhiều về tiềm lực, - tiềm lực còn ngủ yên (ý thơ Nguyễn Duy). Văn hóa Chăm là một nền văn hóa độc đáo làm giàu thêm sắc thái của văn hóa đa dân tộc Việt Nam. Nhưng nền văn hóa ấy đang bị thất tán, mai một. Chủ nhân khi xưa của nó phần thì thiếu điều kiện bảo tồn phần lại không còn mặn mà với di sản cha ông. Như vậy, phục dựng văn hóa Chăm được đặt ra với chúng ta hôm nay, không chỉ là một thái độ ứng xử văn hóa để làm phong phú nền văn hóa dân tộc mà còn là một khả năng đánh thức tiềm lực - tiềm lực kinh tế to lớn!