Triết Giang online ngày 8-10-2008: Hằng năm vào dịp trước và sau khi công bố giải Nobel, giới truyền thông TQ bao giờ cũng để lộ "Nỗi vương vấn giải Nobel". Trước ngày công bố giải Nobel Hóa học đã có tin người Mỹ gốc Hoa cháu họ của cha đẻ tên lửa TQ Tiền Học Sâm có khả năng đoạt giải này. Tin ấy đúng hay không thì chưa ai biết, thật ra đây chỉ là giới truyền thông có ý an ủi "Nỗi vương vấn giải Nobel" của người TQ mà thôi.
Nỗi lòng ấy thể hiện trên hai khuynh hướng. Một là bi quan thất vọng cảm thấy giải Nobel vừa là nỗi đau vừa là mơ ước của người TQ; hai là huênh hoang hợm hĩnh, tê liệt cảm giác, cho rằng TQ xưa có "tứ đại phát minh", nay cũng là nước lớn KHKT, vệ tinh Thần Châu 7 lên trời rồi, thiếu giải Nobel thì có là cái quái gì đâu ? Hai tâm trạng này đều không bình thường. Chúng ta cần có đầu óc tỉnh táo bình tĩnh. Để trở thành nước lớn kinh tế, trước hết phải trở thành nước lớn KHKT, mà muốn vậy thì không thể chỉ dẫn đầu thế giới về một vài ngành KHKT. Cần thấy TQ còn tụt sau các cường quốc KHKT một khoảng cách khá lớn, nhất là về mặt sáng tạo cái mới, vả lại bầu không khí nghiên cứu khoa học ở TQ còn cần được làm cho trong sạch hơn. Ngoài ra, bản thân việc bình xét giải Nobel còn có nhân tố xung đột văn minh Đông Tây, việc TQ chưa có giải Nobel không hoàn toàn nói lên sức mạnh tổng thể nghiên cứu khoa học của TQ.Sự vô duyên với giải Nobel có tác dụng báo động và thôi thúc chúng ta. Bởi vậy, giờ đây chúng ta chẳng cần những tin tức "tráng dương bổ thận" như thông tin nói trên, mà cần đi sâu vào cải cách phát triển, lý tính và thực tế hơn.
Quảng Châu Nhật báo ngày 12-10-2008:Tâm lý chạy theo đồng tiền trong giới học thuật rất rõ. Các nhà khoa học gặp nhau chỉ hỏi lương bổng, phúc lợi ra sao, có nhiều đề tài không, chủ yếu xem có thể bỏ túi bao nhiêu kinh phí nghiên cứu. Nhiều nơi dùng tiền đề tài chi vào mục bình xét kết quả nghiên cứu, cho nên ai xin được nhiều kinh phí thì đề tài người ấy được đánh giá cao hơn. Năm 2001 Nhật lập kế hoạch KHKT, hùng hồn tuyên bố phấn đấu trong vòng 50 năm giành 30 giải Nobel. Cùng năm đó, TQ cũng lên kế hoạch trong Thế vận hội Olympic Bắc Kinh 2008 giành ít nhất 30 huy chương vàng. Cả hai kế hoạch đó đều giống nhau ở chỗ được xây dựng trên niềm tin vào các tuyển thủ chuyên nghiệp.
Triết Giang Online ngày 7-10-2008: Trong mỗi dịp công bố giải Nobel, người TQ với nỗi lòng chua chát đã sớm có thói quen chắt lọc từ bản danh sách người được giải lấy ra những thông tin có thể tự an ủi mình. Bởi thế mối quan hệ họ hàng đặc biệt giữa Tiền Vĩnh Kiện (Roger Tsien) với cha đẻ tên lửa TQ Tiền Học Sâm đã nhanh chóng lọt vào mắt công chúng TQ, cho dù bản giới thiệu về Tiền Vĩnh Kiện đã ghi rõ ông ta có "quốc tịch Mỹ". Sự khác biệt quốc tịch chứng tỏ nhà khoa học người Hoa ấy sống trong môi Có người bảo khoa học không có biên giới, song một quốc gia dân đông nhất thế giới nếu cứ vắng mặt hoài trong danh sách giải Nobel dài dằng dặc kia thì ít nhất ta cũng có thể ngầm hiểu rằng thực lực KHKT của TQ có khiếm khuyết gì đó.
Người TQ xưa nay vẫn nhiệt tình với giải Nobel. Từng có tin nói Lỗ Tấn, Vương Mông, rồi nhà thơ Diệp Thế Bân ... từng được đề cử giải Nobel Văn học. Thật ra đó rặt là tin để tự ta làm vui lòng ta, dường như giải Nobel lần nào cũng suýt vào tay người TQ. Có một chuyện hài: Dương Chấn Ninh từng dự đoán trong vòng 20 năm người TQ nhất định sẽ ẵm giải Nobel Toán học, lý do vì môn này chẳng cần tới thiết bị nghiên cứu thí nghiệm gì ghê gớm. Nhưng làm gì có giải Nobel Toán học cơ chứ.
ĐH TQ ngày nay thiếu cái tinh thần "Dân chủ tự do, nghiêm túc mưu cầu sự thật, hăng hái sáng tạo, đoàn kết làm việc" của Thái Nguyên Bồi, Mai Đài Kỳ ...hồi xưa, mà lắm cái dung hòa, thỏa hiệp với đời sống dung tục, bị đồng tiền chi phối. Ai có chút tiền thì vênh váo như kiểu AQ "Ông đây nhất thiên hạ". Đó chính là bi kịch của nền ĐH TQ. |
Tân Kinh Báo ngày 9-10-2008Báo Thanh niên TQ ngày 10-10-2008: Năm nào giải Nobel cũng không "bén duyên" với người TQ, do đó công chúng và giới truyền thông chúng ta cảm thấy một nỗi đau buồn khó hiểu. Khi người TQ bỏ cặp kính râm xuống, rốt cuộc họ phát hiện: chung quy giải Nobel vẫn là giải thể hiện đỉnh cao của khoa học thế giới. Bởi vậy mỗi khi người hàng xóm Nhật Bản, Ấn Độ được trao giải Nobel, riêng TQ lại vô duyên, điều ấy thế nào cũng khiến chúng ta cảm thấy có một nỗi bất bình gì đó.
Lần này thì có người Hoa được trao giải Nobel rồi ! Nhiều báo TQ hôm 9-10 đều đăng tin giật tít "Người Có thể thấy người TQ chúng ta nhí nhố chẳng ra làm sao cả, thậm chí thần kinh quá ư nhạy cảm. Nếu Tiền Vĩnh Kiện sống ở TQ thì sẽ thế nào ? Dưới sức ép căng thẳng của kiểu giáo dục thi cử ở TQ, e rằng sở thích nho nhỏ yêu môn hóa học và thiên tài sáng tạo của Tiền sẽ bị chết yểu thôi. Chẳng những gia đình không khoan dung mà ngay các Báo Thanh niên Trung Quốc ngày 22-10-2007 : Trả lời câu hỏi TQ chiếm một phần năm số dân thế giới, lại đang phát triển trong hòa bình, vì sao tới nay vẫn chưa có giải Nobel, 61% sinh viên TQ được hỏi ý kiến cho rằng mô hình giáo dục đào tạo của TQ có vấn đề.
Hiện nay hai người tốt nghiệp ĐH thì không có việc làm.
Hãy nhớ lại Nguyễn Hải Hoành tổng hợp từ báo, mạng TQ.