 |
Đốt cháy khí methane dư thừa để ngăn khí nhà kính tích tụ trong không khí. Ảnh: science.org |
Chưa đầy 15 tháng sau khi bắt đầu sứ mệnh kéo dài 5 năm, một vệ tinh được thiết kế để theo dõi lượng khí methane gây ấm lên toàn cầu đã bị mất liên lạc, theo thông báo từ Quỹ bảo vệ môi trường (EDF) - tổ chức phi lợi nhuận đứng sau vệ tinh trị giá 88 triệu USD này.
Các nhà khoa học không thể liên lạc với MethaneSAT kể từ ngày 20/6, khi nó đột ngột im lặng. Trước đó không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy có vấn đề xảy ra và nguyên nhân vẫn đang được điều tra, theo lời Steven Hamburg- nhà khoa học trưởng của EDF và là người đứng đầu sứ mệnh.
Sự việc này tạo ra một khoảng trống trong khả năng giám sát lượng phát thải khí methane - loại khí nhà kính có sức làm ấm gấp 80 lần so với cùng một lượng carbon dioxide. Methane được thải ra từ các nguồn như đầm lầy, khai thác dầu khí bị rò rỉ... Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng việc bịt các chỗ rò rỉ này là cách hiệu quả để làm chậm quá trình biến đổi khí hậu, và MethaneSAT được thiết kế đặc biệt để xác định chúng.
Một số vệ tinh hiện nay có thể lập bản đồ khí methane ở quy mô rộng hàng trăm km, xác định những nguồn phát thải lớn riêng lẻ như nhà máy lọc dầu... Nhưng MethaneSAT là vệ tinh duy nhất có khả năng phát hiện lượng khí thải nhỏ trên toàn bộ các mỏ dầu khí, đồng thời tập trung vào các điểm nóng với độ phân giải khoảng bằng bốn sân bóng đá. Ông Hamburg cho biết vệ tinh có thể phát hiện nồng độ methane thấp đến 2 phần tỷ (ppb).
Dữ liệu thu thập được trong năm đầu từ MethaneSAT vẫn đang được xử lý và có thể tiết lộ những điểm rò rỉ chưa từng biết đến. Các nhà khoa học cũng đang xây dựng các thuật toán để chuyển đổi quan sát thành ước lượng lượng phát thải theo từng nguồn có thể được điều chỉnh để sử dụng cho các vệ tinh khác.
Nguồn: science.org
Tin đăng KH&PT số 1352 (số 28/2025)
Ánh Dương và nhóm tác giả lược dịch