Dù là nước có nhiều trường đại học hàng đầu thế giới, nhưng 2/3 trong số gần 200 trường của Mỹ đã bị tụt hạng, hầu hết do sự sụt giảm đáng kể về điểm Uy tín học thuật và Số trích dẫn/giảng viên. Xu hướng tụt hạng cũng xảy ra với 58% đại học Anh và 63% đại học Nhật Bản trên Xếp hạng Đại học Thế giới của Quacquarelli Symonds (QS WUR) 2025.
Trong khi đó, các đại học của Trung Quốc đại lục (dưới đây gọi là Trung Quốc) và Ấn Độ chứng kiến sự thăng hạng mạnh mẽ, cả về số lượng - lần lượt là 68% và 61% - và mức độ thăng hạng (được xác định là từ 10 bậc trở lên).
Trung Quốc có tổng cộng 71 trường được QS xếp hạng - chỉ có Vương quốc Anh (90) và Mỹ (197) có nhiều trường được xếp hạng hơn nước này. Còn Ấn Độ đã tăng 318% số trường được xếp hạng trong thập kỷ qua, từ 11 trường vào năm 2015 lên 46 trường vào năm 2025.
 |
48 trong số 71 đại học của Trung Quốc đã cải thiện vị trí trên Xếp hạng Đại học Thế giới QS 2025, trong đó Đại học Thanh Hoa có vị trí cao nhất, từ thứ 25 lên thứ 20. Trong ảnh: Sinh viên Đại học Thanh Hoa. Nguồn: CC |
Cụ thể, 48 trong số 71 đại học của Trung Quốc đã cải thiện vị trí trên QS WUR 2025 so với năm ngoái, trong khi chỉ có 16% bị tụt hạng. Gần một nửa số trường của Trung Quốc (46%) nằm trong top 500.
Những trường thăng hạng đáng chú ý gồm Đại học Thanh Hoa có vị trí cao nhất, từ thứ 25 lên 20; Đại học Phúc Đán, từ thứ 50 lên 39; và Đại học Giao thông Thượng Hải, trở lại top 50 khi từ thứ 51 lên 45.
Trung Quốc có điểm Số trích dẫn/giảng viên cao nhất (61,5/100) trong các quốc gia Châu Á có từ 10 trường đại học trở lên được xếp hạng. Trong số 100 trường đứng đầu ở tiêu chí này, Trung Quốc chiếm 24 trường, bao gồm 6 trong top 20. Điều đó cho thấy ảnh hưởng học thuật đáng kể của Trung Quốc trên toàn cầu, theo QS.
Trung Quốc cũng đạt điểm khá cao ở tiêu chí Mạng lưới nghiên cứu quốc tế (51,7/100), thể hiện sự hợp tác nghiên cứu toàn cầu sâu rộng của nước này.
Các kết quả nêu trên chứng tỏ rằng chiến lược tăng cường chi tiêu cho nghiên cứu của Trung Quốc tiếp tục thành công, QS phân tích.
QS gợi ý rằng các trường đại học Trung Quốc có thể cải thiện vị trí hơn nữa bằng cách tăng cường năng lực giảng dạy và khả năng tìm việc làm, vì không có đại học nào của Trung Quốc nằm trong top 50 trên thước đo Tỷ lệ giảng viên/sinh viên hoặc Uy tín tuyển dụng của QS.
Nhìn chung, 71% các đại học châu Á đã cải thiện hoặc duy trì ổn định thứ hạng.
Một yếu tố gây suy giảm vị thế của đại học châu Á là Nhật Bản, nơi 31 trong số 49 trường tụt hạng. Tuy nhiên, Nhật Bản tự hào có nhiều trường nằm trong top 200 nhất khu vực, với 10 trường; trong khi Trung Quốc có chín trường và Hàn Quốc có bảy trường.
Phân tích của QS nhấn mạnh rằng Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ đều cần cải thiện việc thu hút giảng viên và sinh viên quốc tế.
Trong khi đó, bất chấp nhu cầu có thể tăng lên, Singapore vẫn giữ mức giới hạn 15% đối với sinh viên quốc tế, được áp dụng từ năm 2011. Chủ trương này cho thấy hệ thống giáo dục đại học Singapore tập trung liên tục vào việc phục vụ người dân trong nước là chính. Theo QS, Singapore thu hút được một lượng giảng viên quốc tế hết sức đa dạng và tài năng, góp phần tạo nên môi trường học thuật phong phú và quan điểm toàn cầu về giáo dục.
GS Tan Eng Chye, Hiệu trưởng Đại học Quốc gia Singapore NUS, cho biết: "Giáo dục đại học ở Singapore đã thay đổi đáng kể khi các trường đại học mở rộng không gian giảng dạy và nghiên cứu liên ngành với tốc độ và quy mô lớn hơn, khiến cho việc sinh viên tốt nghiệp trở thành những người có tư duy phản biện và học tập linh hoạt trở thành điều hiển nhiên, trong khi các giảng viên và nhà nghiên cứu chung tay xây dựng các khoa liên ngành để giải quyết những vấn đề chưa dễ gì thấy được của thế giới ngày nay."
Giống với Singapore, Úc cũng vừa có kế hoạch mới nhằm giới hạn số lượng sinh viên quốc tế, nhưng là để giải quyết vấn đề nhập cư.
"Úc đã công bố các quy định chặt chẽ hơn đối với thị thực sinh viên quốc tế nhằm giải quyết những lo ngại trong nước về tình trạng nhập cư gia tăng. Các quy định này bao gồm yêu cầu khắt khe hơn về trình độ tiếng Anh và chứng minh tài chính, bài kiểm tra mới dành cho ‘sinh viên chân chính’ và phí xin thị thực cao hơn [từ 704 AUD lên 1.500 AUD]," Jessica Turner, Giám đốc điều hành của QS, cho biết. "Những biện pháp này có thể khiến Úc đánh mất hàng nghìn sinh viên trong tương lai, tác động đến lĩnh vực xuất khẩu giáo dục trị giá 48 tỷ USD."
Đề xuất giới hạn số lượng sinh viên quốc tế cũng bị cho là sẽ gây bất lợi cho khả năng tồn tại của các trường đại học Úc, làm xói mòn chất lượng giáo dục, và năng lực sản xuất tri thức của Úc.
Cùng với châu Á, khu vực Ả Rập cũng ghi nhận sự tiến bộ đặc biệt, với 78% số trường cải thiện hoặc duy trì ổn định thứ hạng. Đứng đầu khu vực, Đại học Dầu khí và Khoáng sản King Fahd (KFUPM), ghi nhận mức tăng đáng kể so với năm trước, từ thứ 180 lên 101. Đây là vị trí cao nhất từ trước đến nay của KFUPM và cũng là vị trí cao nhất mà một trường đại học ở khu vực Ả Rập từng đạt được.
Có tất cả năm trường đại học thuộc khu vực này vào top 200 và ba trong số đó thuộc về Ả Rập Saudi, nước có 20 trường đại học được xếp hạng.
Trong khi đó, hệ thống giáo dục đại học của Mỹ Latinh tiếp tục đánh mất vị thế: 51 trường đại học Mỹ Latinh (35,4%) đã tụt hạng, trong khi chỉ có 19 trường (13,2%) thăng hạng. Brazil có nhiều trường đại học được xếp hạng hơn bất kỳ quốc gia Mỹ Latinh nào khác, với 35 trường.
Nguồn tham khảo:
universityworldnews.com
topuniversities.com
Bài đăng số 1296 (số 24/2024) KH&PT
Thạch Anh tổng hợp