GS. Phan Thành Nam nói chuyện 'Lá số tử vi của một đường cong: Khi ngoại suy là lời nói dối'

Phép ngoại suy trong toán học có tham vọng tương tự việc xem tử vi của một người: từ một điểm trên đường cong, nếu biết cách lấy đạo hàm liên tiếp tại điểm đó, ta có thể tạo ra một chuỗi Taylor vô hạn để phác họa đường cong về phía trước. Giấc mơ lập "lá số tử vi" cho một đường cong cũng rất gần với cách chúng ta nhìn cuộc đời: biết quá khứ, biết hiện tại, với đủ nhiều dữ liệu, ta tin rằng mình có thể đoán được tương lai.

Nhưng liệu quá khứ có thực sự quyết định tương lai? Giải tích đã gài sẵn một điều mà tử vi thường không muốn thừa nhận: "bán kính hội tụ". Ra khỏi khoảng không gian đó, mọi thông tin tại điểm gốc dù đầy đủ đến đâu cũng trở nên vô dụng. Có những hàm số có cùng "lá số tử vi" tại một điểm, nhưng "đồ thị cuộc đời" của chúng lại hoàn toàn khác biệt. Ngoại suy, khi ấy, trở thành một lời nói dối.

Trong cuộc sống cũng vậy, một kết quả học tập, một kỳ thi, một lựa chọn hay một thất bại đều là những dữ liệu quan trọng về một con người tại một thời điểm. Nhưng không dữ liệu nào tại một điểm có quyền tự nhận mình là toàn bộ đường cong. Tương lai vẫn có thể rẽ sang một hướng khác, đôi khi những "điểm gãy" không phải là chỗ phương trình hỏng, mà là nơi một nghiệm mới ra đời.

Trong cuộc trò chuyện với độc giả Tia Sáng, giáo sư Phan Thành Nam sẽ cùng chúng ta đi từ đường cong, đạo hàm và ngoại suy trong toán học, đến sự tồn tại của những điểm gián đoạn, những bước nhảy chuyển pha trong vật lý, cũng như những câu hỏi rộng hơn về giới hạn của việc dự đoán, những bước ngoặt và những thay đổi trong đường cong cuộc đời.

Trân trọng mời các bạn đến buổi nói chuyện với nhà toán học Phan Thành Nam.

Sự kiện sẽ do GS.TSKH Trần Xuân Hoài, nguyên Viện trưởng Viện Vật lý ứng dụng (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), dẫn dắt.

Thông tin chi tiết:

Thời gian: 9h sáng Thứ bảy, ngày 5/9/2026 (đón tiếp lúc 8h30)
Địa điểm: Trung Nguyên Legend, 52 Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Link đăng ký: https://forms.gle/8qnepFqrWje3dgoQ9

(BTC đóng link và gửi thư thông báo cho các bạn trước 19h ngày 4/9).