 |
Về lý thuyết, bù trừ carbon có thể hạn chế nóng lên toàn cầu bằng cách yêu cầu các nước gây ô nhiễm lớn tài trợ cho các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu ở nước ngoài. |
Theo một bài đánh giá trên Annual Review of Environment and Resources, nhiều nghiên cứu trong hơn hai thập kỷ đã cho thấy sự thất bại của các chương trình bù trừ carbon trong cắt giảm phát thải không phải do một vài "con sâu làm rầu nồi canh", mà do những vấn đề hệ thống sâu xa mà sự gia tăng về số lượng chương trình sẽ không giải quyết được.
Về lý thuyết, bù trừ carbon có thể hạn chế nóng lên toàn cầu bằng cách yêu cầu các nước gây ô nhiễm lớn tài trợ cho các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu ở nước ngoài. Tuy nhiên, thị trường carbon tự nguyện từ lâu đã ngập tràn các khoản "bù trừ rác" phóng đại tác động của chúng.
Những vấn đề tồi tệ nhất bao gồm cấp thêm tín chỉ carbon cho các dự án đã có trong kế hoạch, ví dụ xây dựng một trang trại điện gió mà dù sao cũng sẽ được triển khai; các dự án tạm thời, như trồng cây ở khu vực sau đó bị cháy rừng; các dự án có rò rỉ, như bảo vệ một phần rừng nhưng lại đẩy những người khai thác gỗ đi nơi khác; và các dự án tính hai lần, như khôi phục đất than bùn nhưng chi trả cho việc giảm phát thải cho cả người bán và người mua.
Nghiên cứu nhấn mạnh kể cả khi việc bù trừ hiệu quả ở ba trong bốn khía cạnh trên, nhưng chỉ cần một khía cạnh không hiệu quả thì lượng khí thải giảm được vẫn có thể thấp hơn nhiều so với mức được công bố, thậm chí không có sự cắt giảm thực sự nào.
Các tác giả bài đánh giá khuyến nghị khẩn trương loại bỏ các khoản bù trừ không chủ động hút CO2 khỏi khí quyển và chuyển trọng tâm của thị trường bù trừ sang loại bỏ và lưu trữ CO2 chất lượng cao.
Nguồn: The Guardian
Tin đăng KH&PT số 1365 (số 41/2025)
Đinh Hương và nhóm tác giả lược dịch