Các nhà khoa học từ Đại học Southampton (Anh) đã phát hiện ra hiện tượng bất thường tại khu vực đứt gãy Afar (Ethiopia): những đợt xung nhịp đều đặn của đá manti nóng chảy dâng lên như nhịp tim.
 |
Dòng dung nham phun trào ở Afar. Ảnh: scitechdaily.com |
Những xung manti mạnh mẽ này đang từ từ kéo rời lục địa châu Phi. Theo thời gian, quá trình này có thể tạo ra một đại dương mới. Điều đặc biệt là vật chất nóng chảy này không tự di chuyển mà bị ảnh hưởng bởi các mảng kiến tạo phía trên, vốn liên tục trôi dạt và thay đổi theo thời gian.
Nhóm nghiên cứu đã thu thập hơn 130 mẫu đá núi lửa từ vùng Afar và đứt gãy Ethiopia. Dữ liệu và mô hình thống kê cho thấy dưới Afar là một cột manti bất đối xứng, có các dải hóa học lặp đi lặp lại giống mã vạch. Những dải này thay đổi tùy theo độ dày của mảng kiến tạo và tốc độ trôi của chúng.
Nghiên cứu cũng cho thấy cột manti dưới Afar không tĩnh mà rất năng động, phản ứng trực tiếp với chuyển động của các mảng phía trên. Điều này ảnh hưởng lớn đến hoạt động núi lửa, động đất và quá trình chia cắt lục địa. TS. Emma Watts tại Đại học Southampton nhận xét: "Phát hiện này rất quan trọng để hiểu mối liên hệ giữa nội tâm Trái đất và bề mặt."
Nguồn: scitechdaily.com
Tin đăng KH&PT số 1352 (số 28/2025)
Ánh Dương và nhóm tác giả lược dịch