Sự trỗi dậy của các hãng nội địa
Anh Thư đặt chuyến xe từ quán cà phê về nhà sau 7h tối thứ Sáu. Bên trong điện thoại của cô là khoảng bốn ứng dụng đưa đón với đủ màu sắc khác nhau.
Là tín đồ của xe công nghệ, ngay từ khi mô hình này mới bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam, cô đã thử từ những hãng gọi xe nước ngoài đến nội địa, từ những hãng giờ đây đã rút khỏi thị trường Việt Nam cho đến các hãng xe vừa bắt đầu xuất hiện.
Cô cảm thấy việc gọi xe đã trở thành một phản xạ – giống như kéo khóa áo khi trời trở lạnh, hay với tay bật đèn khi bước vào phòng.
Xe xăng của một hãng xe công nghệ chạy trên đường trung tâm TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Uber và Grab là hai hãng nước ngoài đầu tiên mang khái niệm "xe công nghệ" đến Việt Nam vào năm 2014, đánh dấu sự khởi đầu của mô hình gọi xe qua app.
Ban đầu các hãng chỉ có duy nhất hình thức đặt taxi qua app, sau đó dần mở rộng sang xe máy chở khách, xe máy chở hàng, xe máy giao đồ ăn v.v. Thậm chí, một số hãng đã bắt đầu tính đến việc sử dụng robot không người lái hoặc drone để giao hàng. Năm ngoái, Alpha Asimov, startup về robot không người lái của Việt Nam, tiết lộ với Tia Sáng rằng Grab "rất quan tâm" đến các thử nghiệm robot giao hàng tự động mà công ty đang thí điểm trong một khu đô thị.
Khi chi phí triển khai và điều kiện pháp lý dành cho drone/robot thuận lợi hơn trong vài năm tới, nhiều khả năng các hãng sẽ áp dụng rộng rãi như Trung Quốc, Singapore hay Mỹ đang làm.
Giá trị và tốc độ tăng trưởng dự đoán của thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam giai đoạn 2025-2031. Ảnh: Ngô Hà
Theo phân tích của Mordor Intelligence, giá trị thị trường của ngành công nghiệp xe công nghệ Việt Nam ước tính đạt khoảng 1 tỷ USD vào năm ngoái. Dự báo, con số này có thể tăng lên hơn 3 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) là 19,5% trong giai đoạn 2025-2031.
Sau khi không ít thương hiệu nước ngoài đến rồi đi, hiện có khoảng 10-12 hãng xe công nghệ đang hoạt động ở Việt Nam. Nổi bật nhất phải kể đến Grab và Xanh SM - hai công ty đang lần lượt nắm giữ 55% và 32% thị phần, bỏ xa Be Group đứng thứ ba với 9% thị phần - theo khảo sát mới nhất của công ty nghiên cứu thị trường Rakuten Insight. Ngoài ra, còn một số hãng nhỏ hơn như MyGo (Viettel), FUTA (Phương Trang), inDriver, TADA, GXE (mới ra mắt 2025)... cùng vài hãng taxi truyền thống có app như Mai Linh, Vinasun.
Như vậy, nếu trước đây các nền tảng nước ngoài như Uber, Grab, Gojek chiếm ưu thế tuyệt đối về độ phổ biến, lượng người dùng và doanh thu, thì sự xuất hiện của các nền tảng nội địa, như Be Group vào năm 2018 và Xanh SM vào năm 2023, đã làm thay đổi cục diện thị trường. Trong đó, sự trỗi dậy của Xanh SM là dấu ấn lớn nhất trong năm qua: theo các báo cáo khác nhau, hãng này hiện chiếm từ 32-45% thị phần, tùy phân khúc ô tô hoặc xe hai bánh.
Mức độ tập trung của thị trường gọi xe Việt Nam. Đồ họa: Ngô Hà
Về mô hình kinh doanh, các nền tảng gọi xe nội địa không khác nhiều so với Grab, ngoài việc được thành lập bởi người Việt và tập trung phục vụ thị trường trong nước. Giao diện ứng dụng cũng khá tương đồng giữa các hãng, không phân biệt nội địa hay nước ngoài.
Thời gian đầu khi mới xuất hiện, các hãng nội địa có xu hướng tung ra nhiều chương trình khuyến mãi để quảng bá và thu hút người dùng. Với tài xế, các nền tảng cũng áp dụng quy trình tuyển dụng linh hoạt, đưa ra mức chiết khấu cho tài xế thấp hơn 2-3% so với các đối thủ nước ngoài, chưa kể còn kèm nhiều chính sách thưởng hấp dẫn khác. Kết quả là, nhiều startup từng được định giá hàng tỷ USD như GoJek (Indonesia) và Baemin (Hàn Quốc) đã lần lượt rút khỏi Việt Nam do cạnh tranh khốc liệt và khó đạt lợi nhuận bền vững.
Trong khi đó, gần đây, Be Group đã có lợi nhuận nhờ các gói đăng ký dịch vụ dành cho người dùng và tài xế, thay vì chỉ trông chờ vào từng cuốc xe lẻ; còn Xanh SM đang dần thu hẹp thị phần mà Grab từng nắm giữ, vốn lên đến 70%, báo cáo của Mordor Intelligence cho biết.
Người Việt bật app đi đâu?
Sự xuất hiện của cả các hãng xe công nghệ nước ngoài và nội địa đã nuôi dưỡng thói quen sử dụng app của nhiều người Việt Nam.
Theo khảo sát năm 2025 của Rakuten Insight, người dân thành thị chi trung bình khoảng 100-250 nghìn đồng mỗi tháng cho dịch vụ gọi xe. Hơn 77% người trả lời khảo sát nói rằng họ gọi xe ít nhất ba lần mỗi tháng, một xu hướng nhất quán ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM và cả ở các đô thị nhỏ hơn như Đà Nẵng, Cần Thơ và Hải Phòng. Dữ liệu này cho thấy người dân thành thị ngày càng ưu tiên sự tiện lợi và sẵn sàng chi tiền cho dịch vụ gọi xe, trong bối cảnh giao thông đông đúc, kẹt xe kéo dài, nguy cơ tai nạn, thiếu bãi đỗ xe và thời tiết thất thường.
Xét về mục đích di chuyển, khoảng 42% người dùng gọi xe công nghệ để đi gặp gỡ bạn bè, 37% để đi ăn ở bên ngoài, 36% để đi mua sắm và 33% để đi tham dự các sự kiện. Đi làm hằng ngày cũng đóng một vai trò quan trọng, với 32% sử dụng dịch vụ gọi xe để đi làm và 30% để trở về nhà.
Chi tiêu trung bình cho dịch vụ gọi xe. Đồ họa: Ngô Hà
Dù Grab và Xanh SM đang nắm vị thế dẫn đầu, nhưng các hãng này phải đối mặt với sức ép lớn để giữ chân người dùng. Không ít khách hàng phản ánh rằng đôi khi họ khó tìm được tài xế ở gần để nhận cuốc xe. Vì vậy, chiến lược thường thấy của khách hàng là cài sẵn vài ứng dụng khác nhau để so sánh và lựa chọn khi cần.
"Mình có cả ba app Grab, Be và Xanh SM trên máy điện thoại để tiện check giá", Anh Thư chia sẻ.
Xu hướng xanh tái định hình thị trường
Nhìn chung, các yếu tố đầu vào như chi phí nhiên liệu tăng, chính sách dành cho tài xế thay đổi và xu hướng chuyển sang các hình thức di chuyển thân thiện hơn với môi trường đang góp phần tái định hình cuộc cạnh tranh trong ngành xe công nghệ.
Ở nhiều thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM, chính quyền đang tăng tốc khuyến khích người dân dùng xe điện. Một loạt chính sách ưu đãi được các thành phố đưa ra, từ miễn lệ phí trước bạ, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho đến hỗ trợ tài chính khi chuyển từ xe xăng sang xe điện.
Song song với đó, hai thành phố cũng siết dần lộ trình hạn chế, thậm chí tiến tới cấm xe chạy xăng ở một số khu vực trung tâm vào sau năm 2030. Những "cây gậy và củ cà rốt" này đang tạo sức ép lẫn động lực, buộc các hãng phải nhanh chóng điện khí hóa đội xe nếu không muốn bị tụt lại. Nhưng các tính toán cho thấy, chỉ khi chi phí xe điện giảm và chi phí liên quan đến xe xăng tăng lên, bài toán kinh tế mới nghiêng về phương tiện chạy điện.
Các nguồn tin trong ngành cho biết, Xanh SM đang đàm phán với EVN các hợp đồng mua điện quy mô lớn, và nếu đạt được mức giá ưu đãi (<4.000 đồng/kWh), hãng sẽ có khả năng giảm chi phí năng lượng trên mỗi km so với xe xăng trong điều kiện xe vận hành với tần suất cao (>100 km/ngày) và có hạ tầng sạc dày đặc ở khu vực đô thị. Khi đó, giá cước taxi điện có thể tiệm cận các dòng xe xăng truyền thống mà vẫn bảo đảm biên thu nhập cho tài xế.
Các ứng dụng gọi xe được dùng phổ biến. Đồ họa: Ngô Hà
Theo Mordor Intelligence, đội xe Xanh SM tại Cần Thơ và Nha Trang được cho là đã tận dụng giá điện rẻ hơn so với các khu vực khác để giảm cước phí, tạo sức ép lên các đối thủ dùng xe xăng. Chiến lược đó giúp Xanh SM không chỉ bắt kịp Grab mà còn đi trước ở một số thị trường ngách, nhất là với người dùng trẻ ở khu vực đô thị.
Các hãng khác cũng bắt đầu xoay trục. Taxi Mai Linh đã mua và thuê gần 4.000 xe điện từ Xanh SM. Tháng 1/2025, Grab quyết định bắt tay với hãng xe điện BYD của Trung Quốc để triển khai hơn 50.000 xe điện cho các tài xế trên khắp Đông Nam Á, trong đó Việt Nam được coi là điểm đến sớm.
Thị trường gọi xe, vì thế, đang vượt khỏi câu chuyện kinh doanh đơn thuần để gắn chặt hơn với quy hoạch đô thị, giao thông xanh và mục tiêu chuyển đổi năng lượng.
---
Tài liệu tham khảo:
Mordor Intelligence. (2025.). Ride Hailing research reports and market analysis. https://www.mordorintelligence.com/market-analysis/ride-hailing
Rakuten Insight. (2025). New survey: 2025 Ride-Hailing App Landscape in Vietnam, https://insight.rakuten.com/2025-ride-hailing-app-landscape-in-vietnam/