Ngày 12/8, Sở KH&CN TPHCM phối hợp với Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) tổ chức hội thảo "Kinh tế số – Động lực tăng trưởng mới cho TPHCM". Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp để thảo luận giải pháp phát triển kinh tế số, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố then chốt.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH&CN TPHCM, cho biết sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, thành phố hình thành siêu đô thị hơn 6.770 km², dân số trên 14 triệu người. Mô hình phát triển mới đòi hỏi năng lực quản trị số hiện đại và tăng trưởng dựa trên công nghệ cao, với kinh tế số là động lực tăng trưởng cốt lõi.
Theo ông Thắng, TPHCM giữ vai trò đô thị lõi – trung tâm tài chính quốc tế, thương mại, KH, CN và ĐMST; Bình Dương là trung tâm công nghiệp; Bà Rịa – Vũng Tàu phát triển kinh tế biển, logistics và năng lượng sạch. Để hiện thực hóa mục tiêu, nguồn nhân lực số cần được đào tạo, thu hút và giữ chân bằng chính sách đột phá. Ông dẫn chứng Đà Nẵng đã thu hút nhân tài bằng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, tạo thu nhập ròng cao hơn cho chuyên gia, từ đó đề xuất TPHCM cần chính sách hấp dẫn hơn để cạnh tranh nhân lực.
 |
Diễn giả trình bày tham luận tại Hội thảo. Ảnh:KA |
Phân tích sâu hơn về thực trạng nguồn nhân lực, TS Thái Kim Phụng, Phó hiệu trưởng Trường Công nghệ và Thiết kế (thuộc UEH), cho biết, TPHCM trước sáp nhập có năng suất lao động gấp 2,6 lần trung bình cả nước và là trung tâm nhân lực số lớn nhất, nhưng vẫn thiếu hụt kỹ năng số chuyên sâu như AI, bán dẫn, phân tích dữ liệu. Bình Dương có lực lượng lao động quy mô lớn nhưng hơn 83% chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật, và cũng thiếu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực số. Bà Rịa – Vũng Tàu có nền tảng đào tạo nghề tốt và liên kết doanh nghiệp chặt chẽ, song chỉ số thương mại điện tử thấp và kỹ năng số chưa được tích hợp sâu vào chương trình đào tạo.
Từ thực tế đó, TS Phụng đề xuất giải pháp đẩy mạnh chương trình đào tạo ngắn hạn, bồi dưỡng kỹ năng số cho lực lượng lao động hiện có. Đồng thời, hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, nền tảng học trực tuyến để đào tạo chuyên sâu về AI, Big Data, Blockchain, bán dẫn, an ninh mạng; thiết lập bản đồ nhân lực số và hệ thống dự báo cung – cầu lao động số, ứng dụng AI để dự báo xu hướng kỹ năng và điều chỉnh chính sách đào tạo kịp thời.
Về dài hạn, theo TS Phụng, cần xây dựng hệ sinh thái giáo dục tích hợp kỹ năng số theo mô hình mở, hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và kỹ năng số vùng tại TPHCM, Thủ Dầu Một và Vũng Tàu. Đồng thời, triển khai chính sách thu hút và giữ chân nhân tài số trong nước và quốc tế, thông qua ưu đãi visa lao động công nghệ cao, miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, hỗ trợ nhà ở và môi trường làm việc sáng tạo. Ngoài ra, cần đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước có kiến thức về dữ liệu, AI và hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, phục vụ quản trị nguồn nhân lực số cấp vùng hiệu quả.
GS.TS Sử Đình Thành, Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM, nhấn mạnh phát triển kinh tế số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là tạo ra sản phẩm số có giá trị gia tăng cao. "Cần huy động trí tuệ tập thể để giải quyết các bài toán lớn, giúp kinh tế số đóng góp mạnh mẽ vào sự phát triển của thành phố và quốc gia", ông nói.
Trong khuôn khổ sự kiện, Sở KH&CN TPHCM đã ký kết hợp tác với Trường Kinh tế Luật và Quản lý Nhà nước (UEH) và Cơ quan Thống kê TPHCM nhằm hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu thông minh, nâng cao năng lực phân tích và hoạch định chính sách, tạo nền tảng để Thành phố vươn lên trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu khu vực.
Tin đăng KH&PT số 1357 (số 33/2025)
Kiều Anh