 |
Voi ma mút Yuka được trưng bày tại Bảo tàng Vương quốc Băng giá Vĩnh cửu ở Yakutsk, Nga. Ảnh: Albert Protopopov |
Từ các mẫu mô có kích thước chỉ bằng móng tay từ 10 con voi ma mút lông xoăn được tìm thấy rải rác khắp Siberia, nhóm nghiên cứu đã sử dụng enzyme để chuyển đổi bất kỳ phân tử RNA nào hiện có trong mẫu thành các chuỗi DNA ngắn, sau đó giải trình tự chúng và thiết kế ngược để tìm ra trình tự RNA tương ứng. Sau khi sàng lọc các vật liệu gây ô nhiễm từ môi trường hoặc quá trình xử lý hiện đại, họ đã xác định thành công RNA cổ đại từ ba con voi ma mút, mỗi con có niên đại từ 39.000 đến 52.000 năm tuổi. Quá trình đông lạnh sâu ở Siberia có thể đã ngăn chặn sự phân hủy của các phân tử ngay sau khi chúng chết.
Mặc dù phần lớn RNA đó bị cắt nhỏ và rời rạc, nhưng một con voi ma mút đặc biệt, được gọi là Yuka, vẫn giữ được độ chi tiết đáng kinh ngạc. Các trình tự RNA này chứa các chỉ dẫn để xây dựng và duy trì mô cơ cũng như cung cấp thông tin chi tiết về những khoảnh khắc cuối cùng trong cuộc đời của Yuka. Ví dụ, các nhà khoa học đã quan sát thấy một số lượng lớn các đoạn RNA là dấu hiệu của sự căng thẳng tế bào, cho thấy Yuka có thể đã ở trong một tình huống nguy hiểm trước khi chết.
Dù những đoạn RNA mới được tìm thấy không có nhiều giá trị trực tiếp cho các nỗ lực phục hồi loài voi ma mút lông xoăn đã bị tuyệt chủng, phương pháp này vẫn có thể giúp khám phá sự khác biệt trong biểu hiện gene giữa các loài đã tuyệt chủng và còn sống, ví dụ như xác định chính xác các gene tạo nên bộ lông xù xì của loài vật này.
Nguồn: science.org, nationalgeographic.com
Tin đăng KH&PT số 1371 (số 47/2025)
Trà My và nhóm tác giả lược dịch