Ung thư đầu và cổ (HNC) là một loại ung thư ác tính phổ biến, phát triển ở vùng đầu và cổ với các biểu hiện như xuất hiện các vết thương không lành, khó nuốt, đau khi nuốt, xuất hiện các hạch ở cổ... Nguyên dân dẫn đến căn bệnh này là tiêu thụ rượu và thuốc lá. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng chấp nhận rằng nhiễm virus cũng là một trong số các nguyên nhân.
Trong khi đó, tại Việt Nam có gần 40% nam giới hút thuốc và khoảng 63% dân số sống trong gia đình có người hút thuốc. Lượng tiêu thụ cồn nguyên chấttrung bình năm 2010 đạt 6,6 lít, cao hơn con số 6,2 lít trung bình trên toàn thế giới. Bên cạnh đó, một nghiên cứu tại TPHCM cũng cho biết tỷ lệ huyết thanh khảo sát được dương tính với virus HPV16 là 21%. HPV16 là virus gây nên ung thư vòm họng và liên quan đến ung thư thanh quản, ung thư khoang miệng...
Do vậy, một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Trường Đại học Tôn Đức Thắng (Việt Nam), Viện nghiên cứu ung thư vùng đầu và cổ Sydney, Đại học New South Wales, Kho Kỹ thuật Y Sinh thuộc Đại học Công nghệ Sydney (Úc) đã phối hợp tìm hiểu những thay đổi trong tỷ lệ ung thư vùng đầu và cổ tại TPHCM trong thời gian từ 1996 đến 2015.
 |
Nguyên dân dẫn đến căn bệnh này là tiêu thụ rượu và thuốc lá hoặc có thể là virus. Ảnh minh hoạ: istock |
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Trung tâm Ghi nhận ung thư TPHCMtrong giai đoạn 1996-2015 cùng với dữ liệu dân số từ Cục Thống kê TPHCM và Tổng cục Thống kê Việt Nam.
Kết quả cho thấy, trong giai đoạn nêu trên, có gần 9.000 trường hợp mắc mới được ghi nhận với khoảng 6.500 ca mắc ở nam giới và 2.500 ca mắc ở nữ giới. Hầu hết bệnh nhân nữ mắc HNC ở cấp độ I trong khi nam giới thường mắc cấp độ II. Cấp độ càng cao thể hiện sự phát triển của tế bào ung thư càng nhanh và khả năng di căn càng lớn. Đặc biệt, có 12% trong tổng số bệnh nhân ở cấp độ IV - cấp độ nguy hiểm nhất của ung thư.
Có bốn nhóm ung thư phổ biến trong HNC là ung thư khoang miệng, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản và ung thư hầu họng, với tỷ lệ mắc lần lượt là 34%, 33%, 21%, và 12%.
Nhìn chung, cả bốn loại ung thư nói trên đều tăng tỷ lệ trong giai đoạn khảo sát. Trong đó, ung thư thanh quản có mức tăng lớn nhất. Trong cùng một mẫu khảo sát, từ năm 1996 đến 2015, số ca mắc ung thư thanh quản đã tăng từ 70 lên 170 ca. Nhóm ung thư vòm họng, ung thư hầu họng, ung thư khoang miệng có mức tăng lần lượt từ 100 lên 160, từ 20 lên 70, và từ 110 lên 120.
 |
Xu hướng thay đổi tỷ lệ mắc các nhóm ung thư từ 1996 đến 2015. Ảnh: công bố nghiên cứu. |
Độ tuổi mắc bệnh có xu hướng trẻ hóa. Trong giai đoạn từ 1996 đến 2000, nam giới mắc HNC chủ yếu ở độ tuổi 60-69, nữ giới ở độ tuổi 70-79. Tuy nhiên từ 2011 đến 2015, độ tuổi mắc trung bình là 50-59 ở cả nam và nữ. Các nhà nghiên cứu cũng cho biết, độ tuổi này trẻ hơn khoảng 10 năm so với độ tuổi mắc HNC trung bình của toàn cầu và dự đoán độ tuổi có xu hướng giảm trong tương lai
Với phạm vi nghiên cứu chỉ trong TPHCM, tính tổng quát của nghiên cứu vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, nghiên cứu đã cung cấp những hiểu biết có giá trị về tình trạng HCN tại TPHCM trong thời gian qua và xu hướng thay đổi của căn bệnh này trong tương lai.
Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Cancer Epidemiology vào tháng 12/2024.
Nguồn:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877782124001656
Diễm Quỳnh