Một nhóm nghiên cứu quốc tế thuộc dự án SUNDASIA 2016-2020 đã khai quật bộ xương này từ năm 2018 trong hang động Thung Bình 1, Tràng An, Ninh Bình – vì thế mẫu vật được đặt tên là TBH1. Kỹ thuật xác định niên đại bằng carbon phóng xạ cho biết bộ xương thuộc về thế Pleistocene muộn, kéo dài từ khoảng 126.000 đến 11.700 năm trước.
Qua phân tích cấu trúc xương cùng đặc điểm hộp sọ, các nhà nghiên cứu kết luận TBH1 là một người đàn ông cao khoảng 1m7, khỏe mạnh trong suốt cuộc đời, chỉ trừ một vết thương nhỏ ở mắt cá chân phải. TBH1 qua đời ở khoảng tuổi 35.
Nghiên cứu thêm bộ xương cho thấy người đàn ông này có 25 xương sườn, nhiều hơn con số 24 ở người bình thường. Tình trạng thừa xương sườn như vậy vô cùng hiếm, chỉ xuất hiện ở khoảng 0,2%-1% dân số. Chiếc xương thừa của TBH1 nằm gần vùng cổ, bị gãy và có những dấu hiệu nhiễm trùng như một lỗ rò giúp mủ từ vết nhiễm trùng chảy ra.
 |
Bộ xương của TB1. Nguồn:Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences (2025).
Vết thương chí mạng này là do TBH1 đã bị trúng một mũi tên có đầu bằng thạch anh. Các nhà nghiên cứu tìm thấy một mảnh thạch anh nhỏ, hình tam giác gần chiếc xương sườn thừa. Mũi tên không giết chết TBH1 ngay nhưng đã khiến anh bị thương nặng và chỉ sống thêm được vài tháng. Ngoài lỗ rò ở xương, bằng chứng cho thấy TBH1 đã phải chịu đựng vết thương trước khi chết là sự hiện diện của một khớp giả giữa hai đoạn xương sườn gãy. Khớp giả hình thành khi đoạn xương gãy không liền lại đúng cách. Nó không xuất hiện khi xương mới gãy.
Những kết quả trên đem lại hiểu biết thú vị về cuộc đời và số phận của người đàn ông sống cách nay nhiều nghìn năm. Không chỉ vậy, ta có thể suy đoán về tình hình xung đột diễn ra ở khu vực này trong thế giới cổ đại.
"Vết thương và tình trạng nhiễm trùng sau đó nhiều khả năng là nguyên nhân tử vong. Theo hiểu biết của chúng tôi thì đây là dấu hiệu sớm nhất về xung đột giữa các cá nhân trong lục địa Đông Nam Á", tác giả chính Christopher M. Stimpson nhận định.
Việc một hài cốt từ thế Pleistocene ở Đông Nam Á được bảo quản tốt là vô cùng hiếm, vì thế nghiên cứu này rất quan trọng. Tuy nhiên, chỉ một khám phá riêng lẻ thì chưa đủ để rút ra kết luận về mức độ phổ biến của tình trạng bạo lực trong thời kỳ này. Do đó, cần khám phá thêm các bộ hài cốt đã và mới được khai quật để hiểu rõ hơn về nguồn gốc xung đột trong các xã hội Đông Nam Á.
Nghiên cứu được đăng trên Kỷ yếu của Hiệp hội Hoàng gia B: Khoa học sinh học.
Nguồn:
Phương Anh