 |
Các biện pháp an toàn sinh học đơn giản cũng có thể giúp giảm nguy cơ lây bệnh trong chăn nuôi. Ảnh: Đại sứ quán Úc |
Dịch tả lợn châu Phi (ASF), cùng với sự xuất hiện của các biến chủng virus phức tạp hơn, đang tiếp tục gây thiệt hại nặng nề cho người chăn nuôi, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến người tiêu dùng trên cả nước. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có 1.780 ổ dịch đã được ghi nhận tại cả 34 tỉnh, thành trong năm nay.
Tại hội thảo tham vấn ngày 23/10, các nhà khoa học thuộc Liên minh Đổi mới sáng tạo về An toàn sinh học trong chăn nuôi lợn đã trình bày một kết quả nghiên cứu quan trọng do Viện Chăn nuôi quốc gia (NIAS), Cơ quan Khoa học Quốc gia Úc (CSIRO) và Đại học Charles Sturt (Úc) phối hợp thực hiện, nhằm tăng cường thực hành an toàn sinh học tại các hộ chăn nuôi.
Kết quả nghiên cứu trên 169 trang trại tại ba tỉnh Gia Lai (trước đây là Bình Định), Đắk Lắk và Quảng Ngãi cho thấy một số tập quán chăn nuôi của các nông hộ nhỏ có thể làm tăng nguy cơ bùng phát các dịch bệnh như ASF.
Cụ thể, các trang trại quy mô lớn có tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn (gần gấp 6 lần so với trang trại nhỏ), có thể do tần suất mua bán, trao đổi heo nhiều hơn và số lượng heo nuôi lớn hơn.
Nguồn nước bẩn - đặc biệt là nước lấy từ hệ thống tưới tiêu - là yếu tố rủi ro đáng chú ý khi làm tăng nguy cơ lây bệnh lên 5 lần.
Việc đưa heo trở lại trại sau khi bán ở chợ hoặc từ các trại khác cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh (gần 6 lần), đặc biệt nếu không có biện pháp cách ly thích hợp.
Đặc biệt, việc công nhân di chuyển giữa các chuồng heo mà không vệ sinh ủng hoặc rửa tay có thể làm tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh lên 10 lần.
Do đó, những biện pháp như kiểm tra định kỳ chất lượng nước uống cho heo, sử dụng bể khử trùng giày dép, phân công công nhân phụ trách từng chuồng riêng và cải thiện vệ sinh chung có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ dịch bệnh.
TS. Li Yin - nhà nghiên cứu tại CSIRO, cũng lưu ý, các biện pháp can thiệp cần phải mang tính thực tiễn và phù hợp với những nguy cơ của các nông hộ. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chung của tất cả các bên liên quan trong toàn hệ thống, bao gồm bác sĩ thú y, cửa hàng cung ứng, nông dân, cơ quan quản lý nhà nước, các chợ/bên tiêu thụ,...
Theo TS Phạm Công Thiếu - Viện trưởng Viện Chăn nuôi quốc gia, chỉ riêng trong năm nay, đã có tới 648.000 con lợn buộc phải tiêu hủy, cho thấy sự cấp thiết phải có các giải pháp ứng phó.
Liên minh Đổi mới sáng tạo về An toàn sinh học trong chăn nuôi lợn được thành lập năm 2024, là sáng kiến hợp tác giữa Chương trình Aus4Innovation của Chính phủ Australia và Viện Chăn nuôi quốc gia. Liên minh đóng vai trò là nền tảng kết nối các bên trong chuỗi giá trị chăn nuôi lợn - từ giới nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, hiệp hội đến người chăn nuôi - cùng hợp tác xác định thách thức và đồng kiến tạo các giải pháp đổi mới, nhằm giúp các hộ chăn nuôi nhỏ ở Việt Nam nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro an toàn sinh học và dịch bệnh. |
Tin đăng KH&PT số 1368 (số 44/2025)
Mỹ Hạnh