Biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến não bộ?

Một yếu tố mới của những tác động không thể lường hết của biến đổi khí hậu đang xuất hiện – sự ấm lên toàn cầu đang tác động đến não bộ như thế nào?

Nghe thật khó tin nhưng trong một bài báo xuất bản trên tạp chí Nature Climate Change, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã khám phá ra những cách mà nghiên cứu có thể chứng tỏ một thay đổi môi trường ảnh hưởng đến cách bộ não hoạt động, và cách biến đổi khí hậu có thể thay đổi chức năng não bộ trong tương lai như thế nào.

Bài báo này do các nhà nghiên cứu ở trường đại học Vienna dẫn dắt với dữ liệu từ các trường đại học Geneva, New York, Chicago, Washington, Stanford, Exeter ở Anh và Viện nghiên cứu Max Plank Berlin. Nó cũng khám phá vai trò mà các nhà khoa học thần kinh có thể đảm trách trong việc hiểu và giải quyết những thách thức đó.

Tác giả dẫn đầu, tiến sĩ Kimberly C. Doell ở trường đại học Vienna, nói, “Chúng ta đã biết từ lâu là các nhân tố trong môi trường của chúng ta có thể dẫn đến những thay đổi trong bộ não. Nhưng chúng ta mới chỉ bắt đầu nhìn vào cách biến đổi khí hậu, nỗi nguy hiểm toàn cầu lớn nhất hiện nay của chúng ta, có thể thay đổi bộ não của chúng ta như thế nào”.

“Với tần suất ngày một gia tăng của các sự kiện thời tiết cực đoan mà chúng ta đang nếm trải, cùng với các nhân tố khác như ô nhiễm không khí, cách chúng ta tiếp cận tự nhiên, nỗi căng thẳng và lo âu mà con người nếm trải về biến đổi khí hậu, điều quan trọng là chúng ta hiểu được tác động đó có thể ảnh hưởng đến bộ não chúng ta. Chỉ khi đó chúng ta mới có thể bắt đầu tìm cách loại trừ những thay đổi đó”.

Kể từ những năm 1940, các nhà khoa học đã biết điều đó từ những nghiên cứu trên chuột là những nhân tố làm thay đổi môi trường có thể làm thay đổi một cách sâu sắc sự phát triển và tính linh hoạt của não bộ. Hiệu ứng này cũng được thấy ở con người trong những nghiên cứu xem xét các tác động của việc lớn lên trong nghèo đói, vốn làm nhiễu loạn các hệ thống não bộ, bao gồm thiếu mô phỏng nhận thức, phơi nhiễm độc tố, dinh dưỡng nghèo nàn và căng thẳng thời niên thiếu ở mức cao 1. Trong khi dẫu không hoàn toàn gây ngạc nhiên nhưng nghiên cứu này nhấn mạnh vào tác động sâu sắc mà môi trường sống của mọi ngườicó thể tác động lên não bộ của họ như thế nào.

Một người phụ nữ âu lo nhìn lửa cháy suốt khu rừng ở vùng Chefchaouen, Bắc Morocco vào tháng 8/2021. FADEL SENNA / AFP)

Hiện tại, các nhà nghiên cứu đang kêu gọi nghiên cứu để khám phá tác động lên não bộ con người bị phơi nhiễm nhiều với các sự kiện thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, hạn hán, bão và cháy rừng, lũ lụt. Họ tin là những sự kiện như thế này có thể làm thay đổi cấu trúc, chức năng não, và toàn bộ sức khỏe con người; đồng thời kêu gọi nghiên cứu nhiều hơn để đánh giá cách điều này có thể giải thích những thay đổi trong sức khỏe và hành vi.

Bài báo cũng khám phá vai trò mà khoa học thần kinh có thể đảm trách trong sự ảnh hưởng cách chúng ta nghĩ về biến đổi khí hậu, cách chúng ta phản hồi với nó.

Tiến sĩ Mathew White của trường Exeter và Vienna, một đồng tác giả nghiên cứu này, nói, “Hiểu về hoạt động thần kinh liên quan đến hành động, biểu cảm và tầm nhìn thời gian có thể giúp dự đoán hành vi và cải thiện hiểu biết của chúng ta, những rào cản bên trong ngăn cản con người chúng ta có những hành xử ủng hộ môi trường như mong muốn”.

“Cả chức năng não và biến đổi khí hậu đều là những lĩnh vực có độ phức tạp cao. Chúng ta cần bắt đầu xem xét chúng liên kết với nhau  như thế nào và hành động để bảo vệ não bộ của chúng ta chống lại các thực tại trong tương lai của biến đổi khí hậu, và bắt đầu sử dụng bộ não của chúng ta tốt hơn để đảo ngược những gì đang xảy ra và ngăn những kịch bản tồi tệ nhất”.

Bài báo này có tên “Leveraging neuroscience for climate change research”, được xuất bản trên tạp chí Nature Climate Change.

Anh Vũ tổng hợp

Nguồn: https://medicalxpress.com/news/2023-11-climate-affecting-brain.html

https://www.devdiscourse.com/article/science-environment/2711695-researchers-find-how-climate-change-could-affect-brain

————————————–

1. https://www.theguardian.com/sustainable-business/2014/nov/10/brain-climate-change-science-psychology-environment-elections

2. https://www.nature.com/articles/s41558-023-01857-4

Tác giả