Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, cho biết, Nghị định số 264/2025/NĐ-CP về Quỹ Đầu tư mạo hiểm Quốc gia và các quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương vừa được Chính phủ ban hành giữa tháng 10/2025, đánh dấu bước tiến mới trong khung pháp lý cho hoạt động đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam.
Theo đó, Quỹ Đầu tư mạo hiểm Quốc gia được thành lập theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần, với vốn điều lệ tối thiểu 500 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và có thể huy động thêm từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Quỹ hướng tới quy mô 2.000 tỷ đồng sau 5 năm. Các quỹ địa phương được thành lập tương tự, phần vốn nhà nước do UBND cấp tỉnh quyết định.
 |
Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: KA |
Mỗi quỹ có chu kỳ hoạt động tối đa 10 năm, riêng với dự án công nghệ chiến lược hoặc lưỡng dụng có thể kéo dài tới 15 năm. Quỹ được phép chấp nhận rủi ro tới 50% vốn điều lệ, song phải bảo đảm minh bạch, hiệu quả và công khai danh mục đầu tư. Đáng chú ý, Nghị định quy định cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho người điều hành nếu tổn thất do rủi ro khách quan, miễn là họ tuân thủ đúng quy trình đầu tư.
Điểm đột phá của Nghị định 264 là cơ chế "xã hội hóa ngay từ khi thành lập". "Nếu trước đây Nhà nước nắm toàn quyền, thì nay chuyển sang hợp tác đa chủ thể – nơi bất kỳ ai có năng lực và ý chí đều có thể tham gia đổi mới sáng tạo," ông Quất nhấn mạnh.
Ở góc độ địa phương, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH&CN TPHCM, cho rằng Quỹ Đầu tư mạo hiểm sẽ tạo cú hích mới cho phát triển thành phố và đất nước. Hiện TP.HCM chiếm hơn 50% tổng số startup và gần 50% quỹ đầu tư mạo hiểm của cả nước, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia. Thành phố đặt mục tiêu vào top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động nhất toàn cầu vào năm 2030 dựa trên ba trụ cột: hoàn thiện khung chính sách, phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo ông Thắng, cần sớm thiết lập cơ chế quản lý rủi ro minh bạch và chính sách miễn trách nhiệm đối với tổn thất nếu tuân thủ quy định, nhằm tạo môi trường an toàn, khuyến khích nhà đầu tư đồng hành cùng startup giai đoạn 2025–2030.
 |
Diễn giả chia sẻ các vấn đề về khởi nghiệp, ĐMST. Ảnh: KA |
Các chuyên gia tại hội thảo cho rằng, ngoài cơ chế chính sách, cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, tổ chức ươm tạo, trường đại học và quỹ đầu tư để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Bên cạnh nguồn vốn, văn hóa khởi nghiệp được xem là yếu tố quyết định tính bền vững của hệ sinh thái. Ông Nguyễn Lê Kha, Chủ tịch CLB Doanh nhân IPO SIHUB, chỉ ra tinh thần "dám nghĩ, dám làm" phải được nuôi dưỡng, và đề xuất xây dựng "văn hóa khởi nghiệp Việt Nam" gắn với sinh hoạt cộng đồng, để sáng tạo trở thành thói quen tự nhiên.
Trong khi đó, TS. Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển kinh tế số Việt Nam, thì đề xuất thành lập sàn giao dịch chứng khoán riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp, hoạt động theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, với khung pháp lý chặt chẽ và công nghệ vận hành hiện đại – nhằm tạo kênh huy động vốn hiệu quả, thúc đẩy đổi mới sáng tạo bền vững.
Tin đăng KH&PT số 1369 (số 45/2025)
Thạch Thảo