'Xây lâu đài trên mảnh đất đi thuê'
AI đang trở thành hạ tầng của nền kinh tế. Và khi người dùng đã bị phụ thuộc, họ phải trả tiền liên tục và chịu rủi ro ngắt kết nối với hạ tầng mình không thể sở hữu.
VnExpress
Thứ năm, 30/7/2026
AI đang trở thành hạ tầng của nền kinh tế. Và khi người dùng đã bị phụ thuộc, họ phải trả tiền liên tục và chịu rủi ro ngắt kết nối với hạ tầng mình không thể sở hữu.
Cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo giữa những bộ óc định hình chính sách công nghệ hàng đầu thế giới mới đây tại Seoul trần trụi, gai góc và phản ánh một sự thật tàn khốc về địa chính trị công nghệ trong kỷ nguyên mới.
Khi Mỹ và Trung Quốc nắm giữ quyền sinh sát về AI, các nước đi sau sẽ rơi vào một chiếc bẫy địa chính trị - phải gánh chịu rủi ro về mất việc làm hay bất ổn an ninh, nhưng lại bị gạt ra ngoài rìa lợi ích.
Các AI siêu mạnh như Mythos đặt ra vấn đề về năng lực sử dụng an toàn và kiểm soát tránh rơi vào tay kẻ xấu. Đồng thời, nó cũng bắt đầu bộc lộ xu hướng rõ ràng: quyền sử dụng AI mạnh cũng chính là quyền lực địa chính...
AI siêu mạnh Claude Mythos là phép thử đầu tiên cho thấy một AI có thể đe dọa an ninh mạng toàn cầu, trong khi thế giới chưa hề có hiệp ước kiểm soát AI siêu mạnh.
Con người biết AI gây suy mòn kỹ năng nhưng vẫn dùng. Những đánh đổi của tiến trình này có gì giống và khác với bài học từ các nước công nghiệp phát triển, khi họ tự loại bỏ các dây chuyền sản xuất và "outsource" hoạt động sản xuất...
Nghiên cứu mới lý giải câu hỏi này từ cơ chế đánh đổi lợi ích ở mỗi cá nhân và tổ chức trong môi trường làm việc hiện nay.
Khi máy móc làm tốt hơn chúng ta ở những việc "như máy", con người buộc phải học cách sống "như người" hơn.
Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) càng ngày càng phình to, lên đến hàng nghìn tỷ biến số, với tham vọng "nuốt chửng kiến thức của toàn thế giới". Việt Nam có thể, và có chỗ đứng nếu chạy đuổi theo những mô hình "AI to" như vậy không?
AI được gọi là cơ hội vàng cho Việt Nam, nhưng nếu chỉ dừng ở gia công rẻ và điều chỉnh (fine-tune) từ mô hình ngoại, Việt Nam có thể lặp lại đúng con đường cũ của công nghiệp hóa phụ thuộc.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng