Con người biết AI gây suy mòn kỹ năng nhưng vẫn dùng. Những đánh đổi của tiến trình này có gì giống và khác với bài học từ các nước công nghiệp phát triển, khi họ tự loại bỏ các dây chuyền sản xuất và "outsource" hoạt động sản xuất...
Nghiên cứu mới lý giải câu hỏi này từ cơ chế đánh đổi lợi ích ở mỗi cá nhân và tổ chức trong môi trường làm việc hiện nay.
Khi máy móc làm tốt hơn chúng ta ở những việc "như máy", con người buộc phải học cách sống "như người" hơn.
Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) càng ngày càng phình to, lên đến hàng nghìn tỷ biến số, với tham vọng "nuốt chửng kiến thức của toàn thế giới". Việt Nam có thể, và có chỗ đứng nếu chạy đuổi theo những mô hình "AI to" như vậy không?
AI được gọi là cơ hội vàng cho Việt Nam, nhưng nếu chỉ dừng ở gia công rẻ và điều chỉnh (fine-tune) từ mô hình ngoại, Việt Nam có thể lặp lại đúng con đường cũ của công nghiệp hóa phụ thuộc.
Việt Nam là một “miền đất hứa” trong mắt các nhà đầu tư để đặt trung tâm dữ liệu, nhưng chúng ta chưa sẵn sàng cả về tài nguyên và pháp lí để họ đổ bộ.
Internet từng được kỳ vọng mở rộng dân chủ, nhưng chính kiến trúc số và thuật toán đang âm thầm viết lại quy tắc xã hội, đẩy quyền lực rời xa công dân.
Nếu phần nền móng của hệ sinh thái số không do chính mình làm chủ, một quốc gia có thể đi bao xa trên con đường số hóa?
Robot hóa đã loại bỏ những con người khác biệt, cả hệ thống sẽ dần bị đóng khung. Và cái khung ngày càng hẹp dần, hẹp dần.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng
