Nữ ca sỹ Taylor Swift. Nguồn: Getty Images
Taylor Swift sở hữu bao nhiêu nhãn hiệu?
Chỉ riêng tại Mỹ, Taylor Swift đã nộp hơn 300 đơn đăng ký nhãn hiệu thông qua công ty của mình, TAS Rights Management, LLC. Trên phạm vi quốc tế, cơ sở dữ liệu nhãn hiệu toàn cầu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) hiển thị hơn 400 đơn đăng ký tại 16 quốc gia. Các nhãn hiệu này bao gồm mọi thứ, từ tên bài hát, tên tour diễn, thậm chí cả tên ba chú mèo cưng của cô. Việc đăng ký các nhãn hiệu này không chỉ đơn giản là sở hữu những từ ngữ thú vị. Đây là một chiến lược bảo vệ bản sắc, củng cố thương hiệu và cho phép Taylor Swift kiểm soát sự xuất hiện của các nhãn hiệu này trên các sản phẩm, không gian kỹ thuật số và trải nghiệm trực tiếp.
Mỗi nhãn hiệu tựa như một nhạc cụ trong một bản giao hưởng thương hiệu lớn. Cho dù đó là một câu hát trong một đĩa đơn ăn khách hay một trích dẫn được người hâm mộ yêu thích, những dấu hiệu này giúp đảm bảo rằng bất cứ điều gì liên quan đến Taylor đều xuất phát từ Taylor.
Taylor Swift đăng ký nhãn hiệu cho những gì?
Nghệ danh
Các nhãn hiệu của Taylor Swift bao gồm một loạt các yếu tố thương mại và sáng tạo, trong đó chủ đạo là nghệ danh của cô, "Taylor Swift", đã được đăng ký nhãn hiệu trên toàn thế giới. Nhờ đó, cô có thể khẳng định, với sự bảo vệ pháp lý đầy đủ, rằng "cái tên này là của tôi": trên sân khấu, trong các cửa hàng, môi trường trực tuyến và ở mọi nơi thương hiệu của cô xuất hiện.
Tên các album của cô - bao gồm The Life of a Showgirl
Taylor Swift đã đăng ký một số tên album của mình, bao gồm Reputation, Lover, Evermore, Midnights, 1989 và Fearless (Taylor’s Version). Gần đây nhất, cô đã đăng ký thêm The Life of a Showgirl và từ viết tắt TLOAS, với danh mục bao gồm mọi thứ, từ bản ghi âm đến toàn bộ các sản phẩm hàng hóa. Những nhãn hiệu này giúp bảo vệ hình ảnh, cảm xúc và câu chuyện đằng sau mỗi album.
Việc công bố album cũng được tính toán kỹ càng. Thay vì sử dụng thông cáo báo chí như thông thường, Taylor Swift đã công bố album này bằng cách hé lộ một chiếc cặp màu xanh bạc hà trên podcast New Heights, do Travis Kelce, bạn trai của cô dẫn chương trình. Đây là một cách quảng bá mang tính chiến lược và kịch tính như chính album.
Để đảm bảo việc quảng bá album không ảnh hưởng đến quyền sở hữu trí tuệ, công ty của Taylor Swift đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu vào ngày 11/8/2025, chỉ hai ngày trước khi công bố album trên podcast. Chiến thuật nộp đơn này giúp Swift bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình trước khi công bố chính thức, giảm thiểu rủi ro xung đột với những người chiếm dụng nhãn hiệu. "Việc nộp đơn như vậy cho thấy sự am hiểu sâu sắc về cách sử dụng thời điểm để kiểm soát cả nội dung và vấn đề pháp lý mà không gây ra rủi ro bị tiết lộ thông tin quá sớm hoặc sự can thiệp của bên thứ ba", luật sư sở hữu trí tuệ Lauren Leipold ở Công ty Luật Seyfarth Shaw LLP (Mỹ), nhận xét.
Những cụm từ trong lời bài hát
Một số lời bài hát và cụm từ mang tính biểu tượng trong các bài hát của Taylor Swift cũng được đăng ký nhãn hiệu - chẳng hạn như "Chào mừng đến với New York, nơi này đã luôn chờ đợi bạn", "Giai điệu điên rồ này", "Rất vui được làm quen, anh nhà ở đâu thế?" và "Taylor ngày xưa không nghe điện thoại được đâu". Giờ đây, chúng không chỉ là lời bài hát, mà đã trở thành một phần bản sắc và sự nghiệp của cô.
Tên các chuyến lưu diễn
Các tên tour diễn như The Eras Tour, 1989 World Tour và Fearless Tour cũng được đăng ký bảo hộ. Điều này giúp cô toàn quyền kiểm soát cách thể hiện và thương mại những thứ liên quan đến các chuyến lưu diễn.
Cộng đồng người hâm mộ: Swifties
Taylor Swift đã đăng ký nhãn hiệu cho cộng đồng người hâm mộ của mình, Swifties, dù việc đăng ký gặp khó khăn ở một số khu vực pháp lý nhất định. Điều này cho thấy sự nghiêm túc trong việc bảo vệ mối quan hệ giữa cô với người hâm mộ.
Hàng hóa
Cùng với sự phát triển thương hiệu, Taylor cũng lấn sân sang các lĩnh vực mới như mỹ phẩm, đồ uống và ứng dụng di động. Một ví dụ là Taymoji, một ứng dụng sticker kỹ thuật số dựa trên tính cách và phong cách của cô. Những động thái này giúp thương hiệu của cô vươn ra ngoài lĩnh vực âm nhạc, và mang lại thành công lớn về mặt thương mại: sau 66 buổi diễn của The Eras Tour, doanh số bán hàng vật phẩm lưu niệm của Taylor Swift đã đạt 440,8 triệu USD, trung bình mỗi người hâm mộ chi tiêu 40 USD.
Tên của thú cưng
Ngay cả những chú mèo của cô cũng là một phần của thương hiệu. Cái tên "Meredith, Olivia & Benjamin Swift" đã được đăng ký nhãn hiệu cho hàng hóa chính thức, biến thú cưng của cô thành những sản phẩm được người hâm mộ yêu thích với sự bảo vệ về mặt pháp lý.
Với danh mục đăng ký đa dạng, có thể thấy, Taylor Swift đang áp dụng một chiến lược bảo hộ thông minh, nhằm ngăn chặn việc kinh doanh hàng hóa gắn nhãn hiệu của cô trái phép và đảm bảo tính linh hoạt trong cấp phép nhãn hiệu. "Bằng cách này, Swift đang bảo vệ giá trị thương hiệu của mình, tránh trường hợp các bên thứ ba trục lợi", luật sư Lauren Leipold nhận xét. "Đây cũng là một ví dụ cho thấy việc bảo hộ nhãn hiệu không chỉ xoay quanh việc sử dụng trong hiện tại, mà nên chuẩn bị cho trường hợp mở rộng thương hiệu cho tương lai, đồng thời phải duy trì quyền kiểm soát nhận diện thương hiệu trên nhiều thị trường khác nhau".
Tất nhiên, việc duy trì tất cả các nhãn hiệu này đòi hỏi nguồn lực không nhỏ. Một số nhãn hiệu bị hủy bỏ nếu không được sử dụng, và một số khác, chẳng hạn như Swifties, chưa được chấp thuận ở mọi nơi. Luật pháp mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy đội ngũ pháp lý của Taylor Swift phải luôn theo dõi sát sao. Đây là điều quan trọng để đảm bảo tên tuổi, phong cách và câu chuyện của cô nằm trong tầm kiểm soát.
Vụ kiện Evermore với Taylor Swift
Một chiến lược bảo hộ toàn diện cũng không thể lường trước mọi thách thức. Năm 2021, sau khi phát hành album Evermore, Taylor Swift đã phải đối mặt với một vụ tranh chấp nhãn hiệu.
Công viên Evermore, một điểm tham quan mang chủ đề kỳ ảo ở Utah, cho rằng tên album của cô quá giống với tên của họ và cáo buộc gây nhầm lẫn cho công chúng. Đội ngũ pháp lý của Swift đã nhanh chóng phản ứng và kiện ngược lại, chỉ ra công viên này đã sử dụng trái phép
nhạc của Taylor Swift trong các buổi diễn.
Cuối cùng, cả hai bên đều rút đơn, chọn hòa giải thay vì kiện tụng kéo dài.
Vụ kiện này cho thấy ngay cả một thương hiệu được quản lý cẩn thận như của Swift cũng có thể phải đối mặt với các thách thức pháp lý, nhưng với phản ứng nhanh chóng, thận trọng và quyết đoán, đội ngũ pháp lý của cô đã giải quyết hiệu quả vấn đề tranh chấp nhãn hiệu.
Giành lại quyền sở hữu với "Taylor’s Version"
Việc bảo hộ nhãn hiệu giúp Taylor Swift có được công cụ mạnh mẽ để khai thác những sáng tạo của mình. Mỗi lần thu âm lại và phát hành các album cũ của cô đều kèm theo các đơn đăng ký nhãn hiệu mới, nhằm phân biệt các phiên bản mới với những bản gốc thuộc quyền sở hữu của hãng đĩa cũ.
Chiến lược này giúp cô giành lại câu chuyện, âm nhạc và thị trường. Người hâm mộ, các nền tảng, các nhà quảng cáo và nhà bán lẻ biết được chính xác việc ủng hộ phiên bản nào sẽ đảm bảo quyền lợi của nghệ sĩ. Nhãn hiệu ở đây không chỉ là một động thái kinh doanh; nó là một công cụ trao quyền cho công chúng và báo hiệu cho ngành công nghiệp giải trí rằng việc kiểm soát tên tuổi và tác phẩm của nghệ sĩ không phải là điều xa vời, mà có thể đạt được thông qua chiến lược pháp lý thông minh.
Giành lại quyền tác giả
Vào tháng 5/2025, Taylor Swift chính thức mua lại bản quyền đối với các bản ghi âm chính (master recording) sáu album đầu tiên từ Công ty Shamrock Capital, giành lại toàn bộ quyền sở hữu các tác phẩm đã khởi đầu sự nghiệp âm nhạc của cô. Thỏa thuận bao gồm mọi thứ, từ các bài hát trong album đến video âm nhạc và các sản phẩm chưa phát hành.
Đây là kết quả của một hành trình kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ năm 2019, khi Scooter Braun mua lại quyền tác giả đối với các bản ghi âm chính thông qua việc mua lại hãng thu âm Big Machine Records. Sau đó bản quyền của các tác phẩm này được bán cho Shamrock Capital. Từ đó, Swift đã tiến hành thu âm lại các bài hát với các phiên bản "Taylor’s Version" để giành lại quyền kiểm soát sáng tạo và thương mại.
Tác động đến chiến lược thương hiệu của nghệ sĩ
Thành công của Taylor Swift không chỉ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền lợi nghệ sĩ mà còn thúc đẩy cuộc thảo luận về sở hữu trí tuệ trong ngành công nghiệp âm nhạc. Cô đã thay đổi căn bản cách tiếp cận quyền sở hữu, thương hiệu và di sản của các nghệ sĩ, với các nghệ sĩ đồng nghiệp như Beyoncé, Billie Eilish và Rihanna cũng coi thương hiệu của họ như những tài sản bao trùm toàn diện, đa ngành.
Sự thay đổi này diễn ra trên mọi mặt: sở hữu trí tuệ đang là mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản lý, hãng thu âm và những người hoạt động trong lĩnh vực pháp lý, giờ đây thương hiệu không phải là vấn đề thứ yếu mà là nền tảng mang lại thành công lâu dài.
Bảo vệ thương hiệu toàn cầu
Thương hiệu của Taylor Swift mang tính toàn cầu, và chiến lược bảo hộ các nhãn hiệu của cô cũng vậy. Để đơn giản hóa quy trình bảo hộ nhãn hiệu ở nhiều quốc gia, đội ngũ pháp lý của Taylor Swift đã sử dụng hệ thống Madrid của WIPO. Hệ thống đăng ký nhãn hiệu quốc tế này giúp họ mở rộng nhãn hiệu sang các thị trường trọng điểm như Úc, Canada, Trung Quốc, Liên minh châu Âu và Nhật Bản.
Các nhãn hiệu của cô cũng bao gồm nhiều loại hàng hóa và dịch vụ, bao gồm quần áo, bản ghi âm nhạc, tài liệu in, nội dung kỹ thuật số và thậm chí cả đồ gia dụng. Đây là một cách tiếp cận thông minh, tiết kiệm chi phí, đảm bảo sự bảo vệ thương hiệu toàn cầu nhất quán, đặc biệt là xung quanh việc ra mắt album và các chuyến lưu diễn quốc tế.
Chiến lược đăng ký nhãn hiệu của Taylor Swift là một ví dụ điển hình cho thấy tầm nhìn pháp lý và thương hiệu có thể kết hợp mang lại ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với việc bảo hộ thương mại. Mỗi thương hiệu là một nốt nhạc được dàn dựng tỉ mỉ, giúp bảo vệ di sản của nghệ sĩ, khuếch đại thông điệp và duy trì kết nối với hàng triệu người hâm mộ trên toàn thế giới.
Nguồn: Wipo Magazine, JD Supra
Bài đăng KH&PT số 1372 (số 48/2025)
Thanh Bình tổng hợp