Trước áp lực phải giải tỏa điểm nghẽn đầu vào dữ liệu huấn luyện AI, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi mới đây xác lập một quan điểm pháp lý táo bạo nhưng cũng gây ra những lo ngại về thiệt thòi quyền lợi cho những người sáng tạo.
Khi máy móc làm tốt hơn chúng ta ở những việc "như máy", con người buộc phải học cách sống "như người" hơn.
Trong chăn nuôi, phát hiện bệnh sớm có thể khoanh vùng tránh bùng dịch kịp thời. Một hệ thống AI mới giúp 'đọc' bệnh trên gia súc từ trước khi có triệu chứng, chỉ nhờ quét một bức ảnh.
Những chương trình tích điểm, thói quen sạc điện thoại, dữ liệu sinh trắc học..., tất cả đang được máy móc tự động theo dõi, đưa vào thuật toán xử lý các khoản vay mua nhà, bảo hiểm, biến sai thành đúng, chi phối cuộc đời bạn và gia đình.
Các nhà nghiên cứu tìm hiểu vì sao báo chí thích khai thác những thông tin gắn với đối tượng thuộc về nhóm thiểu số trong xã hội.
Vì không "hiểu" các tương tác hóa – lý trong thực phẩm, nhiều công thức do AI gợi ý thất bại thảm hại.
Khi Mỹ đổ hàng trăm tỷ USD xây dựng các mô hình AI rất lớn, Trung Quốc lại đi theo hướng phát triển các mô hình AI đủ tốt, rẻ và nhanh chóng đưa vào sản xuất công nghiệp và quản trị xã hội.
Khi AI có thể tạo ra những bài luận trơn tru chỉ trong vài phút, nền giáo dục ám ảnh với điểm số và bài làm đạt chuẩn lâm vào khủng hoảng.
Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) càng ngày càng phình to, lên đến hàng nghìn tỷ biến số, với tham vọng "nuốt chửng kiến thức của toàn thế giới". Việt Nam có thể, và có chỗ đứng nếu chạy đuổi theo những mô hình "AI to" như vậy không?
AI được gọi là cơ hội vàng cho Việt Nam, nhưng nếu chỉ dừng ở gia công rẻ và điều chỉnh (fine-tune) từ mô hình ngoại, Việt Nam có thể lặp lại đúng con đường cũ của công nghiệp hóa phụ thuộc.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng
