Hồ sơ và Nhân vật | Chuyên trang tri thức Tia Sáng

VnExpress Thứ hai, 16/3/2026

Giải Abel 2018: Robert Langlands với Lý thuyết thống nhất Toán học

Giải Abel 2018: Robert Langlands với Lý thuyết thống nhất Toán học

Giáo sư Langlands, người được trao tặng giải Abel 2018, được tuyên dương vì đã “có viễn kiến về một chương trình nhằm nối liền lý thuyết biểu diễn (representation theory) và lý thuyết số (number theory).” Những dự đoán của ông vươn xa nhằm kết nối nhiều lĩnh vực...

Alexandre Grothendieck: Thiên tài kỳ lạ nhất của Thế kỷ 20

Alexandre Grothendieck: Thiên tài kỳ lạ nhất của Thế kỷ 20

Ngày 12 tháng 11 năm 2014, người ta đưa một cụ già yếu đến kiệt sức vào bệnh viện của thị trấn Saint-Girons, một thị trấn nhỏ nằm sâu trong khu vực núi Pyrénées thuộc tỉnh Ariège (Pháp). Ngày hôm sau, tức 13 tháng 11 năm 2014, ông cụ qua...

Lòng mê nghề tạo cho tôi bản lĩnh

Lòng mê nghề tạo cho tôi bản lĩnh

Trong số nhiều tấm gương khởi nghiệp thành công, có người làm nên nhờ táo bạo trong kinh doanh, có người lại nhờ sự đam mê nghiên cứu đổi mới công nghệ. Lý Ngọc Minh tiêu biểu cho cả hai hình mẫu, và điều đáng nói là ông chưa từng...

Phạm Trần Lê

Bí ẩn bom H Bắc Triều Tiên

Bí ẩn bom H Bắc Triều Tiên

Bắc Triều Tiên (BTT) đã cho nổ dưới lòng đất quả bom mạnh ngót chục lần “Little Boy” Mỹ thả xuống Hiroshima (15 kiloton TNT), nhưng đủ nhỏ để có thể lắp lên tên lửa đạn đạo. Sau năm lần thử bom nguyên tử (bom A), sức nổ chưa bao...

Phạm Duy Hiển

EINSTEIN và TAGORE: Đối thoại về tính khách quan của chân lý

EINSTEIN và TAGORE: Đối thoại về tính khách quan của chân lý

Einstein và Tagore đã có một trong những cuộc trò chuyện trí tuệ và lý thú nhất trong lịch sử về bản chất của khoa học, mà tâm điểm là câu hỏi gai góc: liệu tính khách quan của Chân lý/khoa học có thực sự tồn tại.

Phạm Trần Lê

June Huh - Tài năng toán học nở muộn

June Huh - Tài năng toán học nở muộn

Một sáng ấm áp đầu xuân, June Huh tình nguyện đến giảng trong khóa học nâng cao về đại số giao hoán dành cho sinh viên đại học. Là thành viên của Viện nghiên cứu cao cấp Princeton (IAS), Huh không có nghĩa vụ giảng dạy nhưng anh cảm thấy...

Chuyện ông Mỹ khởi nghiệp

Chuyện ông Mỹ khởi nghiệp

Không ai chọn tuổi để khởi nghiệp. Điều này hoàn toàn đúng với ông Nguyễn Thanh Mỹ - một doanh nhân Việt kiều ở Trà Vinh - dù đã về hưu vẫn tái khởi nghiệp ở tuổi 60 trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao.

Giữ vẹn đạo thầy trò

Giữ vẹn đạo thầy trò

Tên tuổi của nhiều nhà khoa học lớn thường gắn liền với những thứ họ tạo dựng nên - những trường, viện, lĩnh vực nghiên cứu, đội ngũ học trò… Với giáo sư Nguyễn Văn Chiển, điều ông để lại cho ngành địa chất Việt Nam không chỉ ở những...

Lực lưỡng và vạm vỡ

Lực lưỡng và vạm vỡ

Tin tức mới đây1 cho biết, GS.TSKH Nguyễn Quang Hồng được Hội đồng giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ đợt 5 đề nghị trao Giải thưởng Nhà nước cho chuyên khảo Khái luận văn tự học chữ Nôm.2 Mọi người không ai lấy làm ngạc nhiên trước...

Nguyễn Tuấn Cường

Nikolas Bourbaki, câu chuyện bí ẩn

Nikolas Bourbaki, câu chuyện bí ẩn

Đầu những năm 1930, trong làng Toán xuất hiện cái tên Nikolas Bourbaki, khiến cả làng Toán ngỡ ngàng. Một cái tên viết lại hầu hết lý thuyết Toán học đương đại, và vào các kí hiệu tập rỗng Ø, ký hiệu =>, các khái niệm song ánh, toàn ánh,...

Georges Condominas: Người khổng lồ học “ăn rừng”

Georges Condominas: Người khổng lồ học “ăn rừng”

Bài viết này không có tham vọng lột tả hết được tầm vóc “người khổng lồ” Condo, chỉ là một sự tri ân đối với một nhân cách lớn trong khoa học, và một sự tưởng nhớ sau 5 năm kể từ ngày ông qua đời (17/7/2011).

Nguyễn Công Thảo

4 5 6

Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu

Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net

© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng