Hồ sơ và Nhân vật | Chuyên trang tri thức Tia Sáng

VnExpress Thứ ba, 8/9/2026

Mỹ đã trở thành cường quốc khoa học bằng cách nào

Mỹ đã trở thành cường quốc khoa học bằng cách nào

Cùng với bom nguyên tử, Silicon Valley, NASA hay công nghệ sinh học là các chương lịch sử gây tranh cãi: lao động của người nô lệ bị lãng quên, thuyết ưu sinh, hay những cuộc giằng co giữa khoa học, quyền lực và dân chủ.

George Washington: Người từ chối ngai vàng

George Washington: Người từ chối ngai vàng

250 năm trước, George Washington lãnh đạo người Mỹ bước vào cuộc chiến giành độc lập. Nhưng điều khiến người ta nhớ đến ông nhiều nhất là khi cách mạng thắng lợi, ở đỉnh cao quyền lực ông đã tự nguyện từ bỏ nó vì lợi ích quốc gia.

Thu nhỏ 1 triệu lần: Hành trình không tưởng của chip bán dẫn

Thu nhỏ 1 triệu lần: Hành trình không tưởng của chip bán dẫn

Từ transistor đầu tiên năm 1947 đến chip 0,7nm của IBM, cuộc đua thu nhỏ transistor trên con chip một triệu lần đang chạm trần giới hạn vật lý.

Trần Quốc Huy

Tên lửa V-2 và khởi nguồn cuộc tranh hùng không gian Mỹ - Nga

Tên lửa V-2 và khởi nguồn cuộc tranh hùng không gian Mỹ - Nga

Ngay khi Thế chiến II kết thúc, Mỹ và Liên Xô bắt đầu cuộc đua phát triển tên lửa quốc phòng, sau này nhanh chóng chuyển thành cuộc tranh hùng giữa hai siêu cường trong lĩnh vực thám hiểm không gian.

Hà Ninh: Kiến lập thế giới riêng để tự do định vị mình

Hà Ninh: Kiến lập thế giới riêng để tự do định vị mình

Nặng tình nhưng không cảm thấy thuộc về một xứ sở sẵn có nào. Không thoát ly hiện thực, cũng không muốn bị trói buộc. Giữa những mâu thuẫn, Hà Ninh sáng tạo một thế giới riêng để tự do đi tìm tất cả những gì là chính mình.

Lê Thuận Uyên

GS. Nguyễn Văn Khuê - nhân cách một nhà toán học, một người thầy

GS. Nguyễn Văn Khuê - nhân cách một nhà toán học, một người thầy

Ông là một nhà nghiên cứu toán học say mê, 'khẩn trương', có thành tựu ngay trong những ngày gian khó của đất nước; một người thầy ảnh hưởng tới nhiều nhà toán học theo đuổi lĩnh vực Giải tích phức.

Lê Mậu Hải

Trung Quốc từng bỏ lỡ kỷ nguyên hàng hải như thế nào

Trung Quốc từng bỏ lỡ kỷ nguyên hàng hải như thế nào

Khi đang là một đế chế sở hữu năng lực hàng hải vượt trội với những chuyến hải hành ở quy mô gần như không tưởng, Trung Quốc đã tự trói mình bằng chính sách hạn chế thương mại biển vào thời nhà Minh.

Nguyễn Minh Quang

Đức tin của Einstein nơi tận cùng lý trí

Đức tin của Einstein nơi tận cùng lý trí

Dù luôn cảnh giác với các tôn giáo có tổ chức, Einstein tin rằng các quy luật vũ trụ hài hòa cho thấy sự hiện diện của một “đấng tối cao” - một trật tự trí tuệ siêu việt tự nhiên, không nhất thiết mang yếu tố thần thánh.

Wood Sherif: Người chỉ ra khiếm khuyết của ngành tâm lý học khi dựa trên trải nghiệm nam giới

Wood Sherif: Người chỉ ra khiếm khuyết của ngành tâm lý học khi dựa trên trải nghiệm nam giới

Sau khi thoát khỏi cái bóng của người chồng, Wood Sherif bắt đầu nghiên cứu những khiếm khuyết của ngành tâm lý học vốn chủ yếu dựa trên trải nghiệm của nam giới và coi hành vi của nam giới là chuẩn mực "bình thường" để áp đặt lên phụ...

Hỏa khí thay đổi chiến tranh ở Đại Việt như thế nào

Hỏa khí thay đổi chiến tranh ở Đại Việt như thế nào

Không chỉ sử dụng súng đạn từ rất sớm, gần như ngay từ những giai đoạn đầu tiên của lịch sử hỏa khí Đông Á, người Việt còn tạo ra cải tiến kỹ thuật được duy trì hàng trăm năm trên thế giới.

Nguyễn Ngọc Phương Đông

Claude Shannon: Người cha của thời đại số

Claude Shannon: Người cha của thời đại số

Mỗi sản phẩm kỹ thuật số, từ tin nhắn Zalo, video trên YouTube, nhạc trực tuyến hay ảnh trong điện thoại..., đều từ các nguyên lý do Claude Shannon đặt nền móng - công trình mà có những đánh giá xếp ngang hàng với Thuyết tương đối của Einstein.

Nguyễn Trung Dân

3 4 5

Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu

Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net

© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng