Tác giả Dương Quốc Việt | Chuyên trang tri thức Tia Sáng

Toán học - Duy tâm hay duy vật

Câu hỏi “toán học – duy tâm hay duy vật?” vì thế khó có một câu trả lời duy nhất, mà được soi chiếu qua không ít lăng kính: triết học, lịch sử khoa học, và trải nghiệm thực tiễn, tạo nên những cuộc tranh luận không hồi kết.

Toán học không chỉ là công cụ

Ngay từ buổi đầu, toán học đã là một phương thức để con người suy tư, truy tìm trật tự ẩn sau vạn vật, đặt câu hỏi về bản chất của tồn tại, và đối thoại với cái vô hạn bằng ngôn ngữ của lý trí.

Toán học với văn hóa dân tộc

Cũng như ngôn ngữ, toán học là bản giao hưởng trầm mặc của một nền văn minh – nơi lý trí và văn hóa hòa quyện thành một bản thể sống động của nhân loại.

Toán học với hiện sinh

Xem xét toán học trong bối cảnh hiện sinh – nơi con người được định hình bởi lựa chọn, hành động và khát vọng giữa một thế giới vốn phi lý và bất định, nhất là trong thời đại ngày càng mất phương hướng – hy vọng góp phần khơi...

Toán học với sự thực dụng

Trong suốt chiều dài lịch sử khoa học, toán học luôn là công cụ quan trọng giúp khám phá và mô tả các quy luật của thế giới tự nhiên. Paul Dirac (1902 – 1984) – nhà vật lý lý thuyết người Anh, đồng nhận Giải Nobel Vật lý năm...

Toán học với sự độc lập

Sống độc lập, sống như chính mình, trở thành một thử thách không dễ vượt qua. Trước bối cảnh ấy, phải chăng toán học, với tư cách là “triết học của tự nhiên” – theo tinh thần của Galileo, Kant, Russell và nhiều triết gia khoa học khác – chính...

Toán học với sự tự vấn

Socrates từng nói: “Một đời sống không được tự vấn là một đời sống không đáng sống.” Tự vấn là bước tiến hóa từ bản năng sang văn minh – là khi con người không chỉ sống, mà bắt đầu tra vấn về ý nghĩa của sự hiện hữu và...

Toán học với sự giản dị

Giản dị là một phẩm chất sâu xa – nó vượt qua cái hỗn mang, bóc tách lớp vỏ rườm rà và phức tạp, để chạm đến cái cốt lõi, dấu vết của sự thật và chân lý. Và đó, chẳng phải cũng chính là đích đến cao nhất của...

Toán học với sự linh hoạt

Giờ đây thử hỏi, nếu thiếu đi sự linh hoạt – thứ từng tạo nên những cuộc “nổi loạn” tư tưởng – thì liệu toán học có được một diện mạo phong phú, sống động và sâu sắc như ta đang được chứng kiến hôm nay?