Vòng xoáy chạy đua vũ trang khi chính nỗi sợ biến thành nguy cơ
Phần lớn lịch sử chạy đua vũ trang không được thúc đẩy bởi mối đe dọa an ninh khách quan mà bởi nhận thức về mối đe dọa, và hai thứ đó thường xuyên có độ vênh lệch đáng kể.
Ngô Di Lân là Tiến sĩ ngành Quan hệ Quốc tế (Đại học Brandeis, Mỹ) và đang công tác tại Viện Nghiên cứu chiến lược ngoại giao, Học viện Ngoại giao. Anh là tác giả của sách "Trò chơi quyền lực (2024)" và "Đại chiến lược (2026)", về cạnh tranh địa chính trị và tư duy chiến lược dài hạn. Các mối quan tâm nghiên cứu chính của anh gồm: an ninh quốc tế, xung đột vũ trang, hoạch định chiến lược đối ngoại, và tác động của công nghệ mới nổi đối với quan hệ quốc tế.
Phần lớn lịch sử chạy đua vũ trang không được thúc đẩy bởi mối đe dọa an ninh khách quan mà bởi nhận thức về mối đe dọa, và hai thứ đó thường xuyên có độ vênh lệch đáng kể.
Thử nghiệm của tình báo Mỹ đầu thập niên 2010 cho thấy những tình nguyện viên không chuyên được huấn luyện đúng phương pháp có thể dự báo các sự kiện địa chính trị chính xác hơn các chuyên viên phân tích tình báo được tiếp cận thông tin mật.
Khi trật tự quốc tế đứt gãy, vào đúng thời điểm và hoàn cảnh, một nước nhỏ vẫn có thể tạo ra tác động vượt xa tầm vóc của mình. Trường hợp Iran hiện nay có thể là một ví dụ điển hình nhưng không phải duy nhất.
Có thể không phải là một thỏa thuận ngừng bắn chính thức, cũng không phải sự sụp đổ của chế độ Iran.
Nhân loại có thể đang bước vào một tình thế chưa từng có: mất đi một trong những phương thức nhanh chóng và hữu hiệu nhất để phá đi, xây lại trật tự thế giới.
Bài học quan trọng nhất mà lịch sử quân sự để lại không phải là đánh sao cho thắng mà là đánh sao để kết thúc đúng thời điểm.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng