Giảng viên Trường Kinh tế, Luật và Quản lý Nhà nước, Đại học Kinh tế TP.HCM
Nhiều nước đang chuyển hướng từ khuyến cáo trẻ em và gia đình thận trọng khi sử dụng mạng xã hội sang yêu cầu các nền tảng chịu trách nhiệm về cách họ thiết kế và kinh doanh sự chú ý của trẻ.
Một nền tảng video ngắn khiến trẻ em không thể dứt ra. Một hệ thống phân đơn khiến tài xế công nghệ luôn lo lắng về điểm số. Không có hóa đơn thiệt hại nào xuất hiện, nhưng khả năng tự chủ của con người đã bị bào mòn.
Các mô hình siêu ứng dụng (super-app) đang bành trướng quyền lực vượt xa phạm vi của các doanh nghiệp thông thường, đặt ra bài toán pháp lý và chính sách mà nhiều nước hiện chưa có lời giải thỏa đáng.
Từ góc nhìn của Nhà nước, cần tập trung nguồn lực cho các ngành, doanh nghiệp chiến lược nhưng việc này cần được tiến hành như thế nào để không gây méo mó thị trường?
Nếu hệ thống chỉ chạy tốt với "người dùng lý tưởng", thì phần còn lại của xã hội sẽ phải gồng mình để lấp khoảng cách giữa thực tế và logic của nền tảng. Chính ở đó, chi phí thích nghi biến thành một cơ chế phân cực.
Bất bình đẳng xuất hiện khi mức độ hưởng lợi từ hệ thống dịch vụ công trực tuyến phụ thuộc vào năng lực số của mỗi cá nhân.
Công nghệ số làm tăng đáng kể năng lực giám sát và thực thi của nhà nước nhưng điều này cũng có thể làm tăng nguy cơ lạm dụng quyền lực và xói mòn các quyền cơ bản.
Thực tế đằng sau bức tranh năng lực giám sát bao trùm của 'hệ thống tín nhiệm xã hội' ở Trung Quốc và kinh nghiệm cho Việt Nam.
Internet từng được kỳ vọng mở rộng dân chủ, nhưng chính kiến trúc số và thuật toán đang âm thầm viết lại quy tắc xã hội, đẩy quyền lực rời xa công dân.
Tia Sáng
Chuyên trang tri thức của VnExpress
Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower,
số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (024) 39428445
Email: tiasang@vnexpress.net
© 2026. Toàn bộ bản quyền thuộc về Tia Sáng
